Çin'de yürütülen kapsamlı bir araştırma, kene ısırmasının ardından hastaneye başvuran hastalarda daha önce hiç tanımlanmamış bir virüsün varlığını ortaya koydu. Pekin'deki Devlet Patojen ve Biyogüvenlik Anahtar Laboratuvarı öncülüğündeki bilim insanları, yeni virüse 'Asya uzun boynuzlu kene nairovirüsü' anlamına gelen ALTNV adını verdi. Araştırmanın sonuçları, dünyanın önde gelen tıp dergilerinden New England Journal of Medicine'de yayımlandı.
Araştırma Nasıl Başladı?
Soruşturmanın tetikleyicisi, Asya'da görülen ve ölümcül seyredebilen Dabie bandavirus (DBV) hastalığıydı. DBV, ateş ve kandaki pıhtılaşmayı sağlayan trombositlerin ciddi biçimde azalmasıyla kendini gösteriyor; hastalıkta ölüm oranının yüzde 10 ile 30 arasında olduğu belirtiliyor. Ancak araştırmacılar, DBV belirtileri taşıyan hastaların yaklaşık yüzde 30'unda mevcut testlerin negatif sonuç verdiğini fark etti. Bu açıklanamayan vakalar, bilim insanlarını farklı bir etkenin izini sürmeye yöneltti. Kene ısırmasının ardından hastanelere başvuran kişilerden alınan örneklerin incelenmesi sonucunda ALTNV keşfedildi.
Araştırmaya Katılan Hastalarda Ne Bulundu?
Araştırmaya dahil edilen 3 bin 163 kişinin yüzde 10,4'ünde ALTNV tespit edildi; bu oran her 10 hastadan birinin virüsü taşıdığına işaret ediyor. DBV belirtileri göstermesine karşın testi negatif çıkan hastalarda ise ALTNV görülme oranı yüzde 15,1 olarak ölçüldü.
Yalnızca ALTNV enfeksiyonu geçirdiği belirlenen hastalarda öne çıkan belirtiler şunlar oldu: Hastaların yüzde 84'ünde yorgunluk, yüzde 80'inde sindirim sistemi sorunları gözlemlendi. Bunların yanı sıra hastaların yüzde 38'inde kandaki trombosit seviyesinin düştüğü, yüzde 36'sında ise karaciğer veya diğer dokulardaki hasara işaret edebilen bazı enzimlerin yükseldiği saptandı. Önemli bir bulgu olarak, yalnızca ALTNV enfeksiyonu geçiren hastaların tamamının iyileştiği araştırmada bildirildi.
İki Virüsü Birden Taşıyan Hastalarda Tablo Daha Ağır
Araştırmada ALTNV ile DBV'yi eş zamanlı taşıyan 38 hasta tespit edildi. Bu grupta solunum sorunları ve böbrek hasarı, yalnızca DBV taşıyan hastalara kıyasla belirgin biçimde daha sık görüldü. Her iki virüsü birden taşıyan 38 hastanın 7'si hayatını kaybetti; bu rakam söz konusu grupta yüzde 18,4'lük bir ölüm oranına karşılık geliyor.
Kenelerdeki Yayılım: 15 Bölge, 47 Binden Fazla Kene
Araştırmacılar yalnızca hasta örnekleriyle sınırlı kalmadı; Çin'in 15 farklı bölgesinden toplanan 47 bin 428 keneyi de inceledi. Bu kenelerin yüzde 1,3'ünde ALTNV'nin genetik materyaline rastlandı. Virüs en sık, 'Haemaphysalis longicornis' bilimsel adıyla bilinen Asya uzun boynuzlu kene türünde görüldü ve bu kene türünün yüzde 1,8'inde virüs tespit edildi. Laboratuvar deneyleri de aynı kene türünün ALTNV'yi farelere bulaştırabildiğini doğruladı.
İki Virüsü Birbirinden Ayırt Etmek Neden Önemli?
Araştırmacılar, ALTNV ile DBV'nin aynı coğrafi bölgelerde bulunması ve aynı kene türü tarafından taşınabilmesi nedeniyle iki enfeksiyonun birbirinden doğru biçimde ayırt edilmesinin kritik önem taşıdığını vurguladı. Benzer belirtiler sergilemelerine karşın iki virüsün bir arada bulunduğu vakalarda hastalığın seyri belirgin şekilde ağırlaşıyor; bu durum doğru tanının klinik yönetim açısından ne denli belirleyici olduğunu gözler önüne seriyor.
Sıkça Sorulan Sorular
ALTNV virüsü nedir ve adı nereden geliyor?
ALTNV, 'Asya uzun boynuzlu kene nairovirüsü' ifadesinin kısaltmasıdır. Pekin'deki Devlet Patojen ve Biyogüvenlik Anahtar Laboratuvarı öncülüğündeki araştırmacılar tarafından keşfedilen ve daha önce bilinmeyen bu virüs, kene ısırmasının ardından hastalanan bireylerde tespit edildi.
ALTNV virüsü nasıl bulaşıyor?
Araştırma bulgularına göre ALTNV, başta 'Haemaphysalis longicornis' (Asya uzun boynuzlu kene) olmak üzere kene ısırması yoluyla bulaşıyor. Laboratuvar deneyleri, bu kene türünün virüsü farelere aktarabildiğini gösterdi.
ALTNV enfeksiyonunun belirtileri nelerdir?
Yalnızca ALTNV taşıyan hastalarda en sık gözlemlenen belirtiler yorgunluk (yüzde 84) ve sindirim sistemi sorunlarıdır (yüzde 80). Bunların yanı sıra hastaların yüzde 38'inde trombosit düşüklüğü, yüzde 36'sında ise karaciğer veya diğer dokulardaki hasara işaret edebilen enzim yüksekliği saptandı.
Yalnızca ALTNV taşıyan hastalar iyileşiyor mu?
Araştırmada, yalnızca ALTNV enfeksiyonu geçiren hastaların tamamının iyileştiği bildirildi. Ancak ALTNV ile DBV'yi aynı anda taşıyan 38 hastanın 7'si hayatını kaybetti; bu grup için ölüm oranı yüzde 18,4 olarak hesaplandı.
Araştırma hangi dergide yayımlandı ve kaç kene incelendi?
Araştırmanın sonuçları New England Journal of Medicine dergisinde yayımlandı. Çalışma kapsamında Çin'in 15 farklı bölgesinden toplanan 47 bin 428 kene incelendi ve bu kenelerin yüzde 1,3'ünde ALTNV'nin genetik materyali tespit edildi.
