Antalya NEST Kongre Merkezi'nde süren 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC), yalnızca bilimsel oturumlarla değil, imzalanan kritik sözleşmelerle de gündem oluşturuyor. Kongre vesilesiyle bir araya gelen TUSAŞ ve ROKETSAN, HÜRSAT-2 proje sözleşmesini imzaladı. TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, Anadolu Ajansı muhabirine yaptığı açıklamada Türkiye'nin seri üretilebilen ilk uydu ailesi olarak tanımlanan HÜRSAT projesinin takvimini ve hedeflerini ayrıntılı biçimde aktardı.
HÜRSAT-1 önce geliyor: 1 metre altı çözünürlük ve 2027 hedefi
Demiroğlu'nun verdiği bilgilere göre HÜRSAT-1, optik görev yapacak ve 1 metre altı çözünürlüğe sahip olacak. Uydunun 2027 yılının ortalarında fırlatılması planlanıyor. Alçak Dünya yörüngesi olarak bilinen LEO'da görev yapacak olan uydu, takım hâlinde çalışarak birden fazla görevi farklı alanlara hizmet edecek biçimde yerine getirecek.
HÜRSAT Projesi'nin kurumun kendi öz kaynaklarıyla hayata geçirildiğini vurgulayan Demiroğlu, uydularda hem TUSAŞ'ın kendi geliştirdiği ekipmanların hem de kendi yazılımlarının deneneceğini belirtti. Bu yaklaşımın projeye ayrı bir önem kattığını ifade eden Demiroğlu, modüler tasarım anlayışının da seri üretime geçişi kolaylaştıracağını söyledi.
HÜRSAT-2 ve ŞİMŞEK-1: Yerli uydu, yerli roket
Kongre kapsamında imzalanan HÜRSAT-2 proje sözleşmesi, projenin ikinci ayağını resmîleştirdi. HÜRSAT-2'nin ROKETSAN'ın ŞİMŞEK-1 roketi ile 2028-2029 bandında fırlatılması öngörülüyor. Demiroğlu, bu fırlatmanın Türkiye için tarihî bir anlam taşıdığını şu sözlerle dile getirdi: "Böylece hem uydumuzu yapmış olacağız hem de yerli olarak fırlatmış olacağız. Bu anlamda gerçekten Türkiye'yi başka bir alana taşıyan projenin önemli bir parçası olacak."
HÜRSAT-1 ile HÜRSAT-2 arasındaki temel farkın görev yükleri ve fırlatma mekanizmalarından kaynaklandığını açıklayan Demiroğlu, her iki uydunun da büyük ölçüde aynı platform ve tekrar eden alt sistemleri kullanacağını aktardı. Bu ortak altyapı yaklaşımının seri üretime geçişi destekleyeceğini de vurguladı.
Seri üretim ve ihracat hedefi
Demiroğlu, uydu üretiminin pahalı bir süreç olduğuna dikkat çekerek maliyet etkinliğinin bu alandaki rekabet gücünü doğrudan belirlediğini söyledi. "Bunu ne kadar hızlı yapabilirsek, ne kadar çoklu sayıda ve maliyet etkin yapabilirsek o kadar fazla müşterimiz olabilir, satabiliriz" diyen Demiroğlu, ihracatın önünün açık olduğunu düşündüğünü de vurguladı.
Uydu sektörünün hızla büyüyen bir alan olduğuna ve bu alanda üreten ülke sayısının sınırlı kaldığına dikkat çeken Demiroğlu, maliyet etkin üretim hedefine ulaşılması durumunda irili ufaklı pek çok ülkenin bu platformlara talip olacağını beklediğini aktardı. TUSAŞ Genel Müdürü, platformların ilerleyen dönemde seri üretimle hem Türkiye'nin hem de dünyanın kullanımına açılacağını da sözlerine ekledi.
USET: Türkiye'de tek, dünyada sayılı merkezlerden biri
Demiroğlu, TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi'nin (USET) dünyanın sayılı merkezleri arasında yer aldığını belirtti. USET'te uyduların fırlatma ve operasyon süreçlerinde maruz kalacağı sıcaklık, yük ve titreşim testlerinin fırlatma öncesinde gerçekleştirilebildiğini aktaran Demiroğlu, "Bunu yapabilen Türkiye'de tek merkeziz" dedi.
TUSAŞ'ın hem haberleşme hem de gözetleme uydularını tasarlayabilecek mühendislik yapısına sahip olduğunu vurgulayan Demiroğlu, ASELSAN ve TÜBİTAK UZAY ile birlikte çalıştıklarını da hatırlattı. "Yani bir ekosistemin önemli bir parçasıyız" diyen Demiroğlu, ilerleyen yıllarda da bu etkilerini artırarak sürdüreceklerini ifade etti.
HÜRKUŞ, HÜRJET ve KAAN'da son durum
Demiroğlu, Azerbaycan'da gerçekleştirilen ADEX Fuarı'nda Türk savunma sanayii olarak toplam 500 milyon dolarlık anlaşma imzalandığını hatırlatarak diğer projelerdeki gelişmeleri de paylaştı. HÜRKUŞ kapsamında 14 eğitim uçağının Azerbaycan Hava Kuvvetleri'ne teslimi için sözleşme imzalandığını belirten Demiroğlu, teslimatların başladığını, sertifikasyonun alındığını ve ilk ihracat anlaşmasının yapıldığını açıkladı.
HÜRJET programında ise üçüncü prototipin uçtuğunu, dördüncü, beşinci ve altıncı prototiplerin de sürece dahil olacağını aktaran Demiroğlu, hem Türk Hava Kuvvetleri'ne hem de İspanya Hava Kuvvetleri'ne verilen teslimat taahhütlerini zamanında yerine getirmek için çalışmaların sürdüğünü vurguladı. KAAN programı için ise "eli kulağında" ifadesini kullandı.
Sıkça Sorulan Sorular
HÜRSAT-1 uydusu ne zaman fırlatılacak?
TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu'nun açıklamasına göre HÜRSAT-1 uydusunun 2027 yılının ortalarında fırlatılması planlanıyor.
HÜRSAT-2 hangi roketle fırlatılacak ve takvimi nedir?
HÜRSAT-2'nin ROKETSAN'ın ŞİMŞEK-1 roketi ile 2028-2029 bandında fırlatılması öngörülüyor. Bu doğrultuda TUSAŞ ve ROKETSAN, HÜRSAT-2 proje sözleşmesini 77. Uluslararası Uzay Kongresi kapsamında imzaladı.
HÜRSAT-1 ile HÜRSAT-2 arasındaki temel fark nedir?
Demiroğlu'na göre iki uydu arasındaki temel fark görev yükleri ile fırlatma mekanizmalarından kaynaklanıyor. Her iki uydu da büyük ölçüde aynı platform ve tekrar eden alt sistemleri kullanacak.
HÜRSAT projesi nasıl finanse ediliyor?
Demiroğlu, HÜRSAT Projesi'nin TUSAŞ'ın kendi öz kaynaklarıyla başlatıldığını açıkladı.
HÜRKUŞ programında son durum nedir?
Demiroğlu'nun aktardığına göre HÜRKUŞ programında sertifikasyon alındı, ilk teslimat gerçekleştirildi ve 14 eğitim uçağı için Azerbaycan Hava Kuvvetleri ile ilk ihracat sözleşmesi imzalandı.
