Türk Gıda Kodeksi Fermente Süt Ürünleri Tebliği kapsamında üretilen yoğurt, ayran ve benzeri fermente süt ürünlerinin ambalajlarında artık "ekşi maya" ve "kara maya" ifadelerine yer verilemeyecek. İstanbul İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, 1 Ekim 2026 tarihli duyurusunda bu kuralı yeniden hatırlatarak işletmelere 31 Aralık 2026'ya kadar etiketlerini güncellemeleri çağrısında bulundu.
Duyurunun Kapsamı: Sadece İki İfade Değil, Tüm Ambalaj Bilgileri
Söz konusu değişiklik yalnızca ürün isimlerini değil, üretim yöntemini anlatan açıklamaları da kapsıyor. Buna göre "ekşi maya yoğurt" veya "kara maya yoğurt" gibi ürün adlandırmalarının yanı sıra, ayran ambalajlarında kullanılan benzer tanımlar da geçerliliğini yitirecek. Bunların ötesinde, üretimin ekşi maya ya da kara maya kullanılarak gerçekleştirildiğini belirten her türlü açıklama ifadesi de etiketlerden çıkarılacak. Bu durum, işletmelerin yalnızca ürün adını değil, ambalaj üzerinde tüketiciye sundukları tüm bilgileri gözden geçirmesini zorunlu kılıyor.
Mevzuatta Bu İfadelerin Tanımı Yok
Duyuruda değişikliğin gerekçesi de açıkça ortaya konuluyor. Türk Gıda Kodeksi Fermente Süt Ürünleri Tebliği, yoğurt ve ayran üretiminde kullanılacak başlangıç kültürlerini tanımlıyor. Bu tebliğe göre söz konusu kültürler "Streptococcus thermophilus" ve "Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus" olarak belirleniyor. Ancak mevzuatta "ekşi maya" veya "kara maya" adıyla herhangi bir tanıma yer verilmiyor. Yasal dayanağı bulunmayan bu ifadelerin tebliğ kapsamındaki ürünlerin etiketlerinde kullanılmasına bu nedenle izin verilmiyor. Duyuruda ayrıca, ürün adı olarak kullanılan tanımlamalar ile üretim yöntemine ilişkin ibarelerin birlikte değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
İşletmeler İçin Son Tarih: 31 Aralık 2026
Etiketlerini kurallara uygun hale getirmek zorunda olan işletmeler açısından belirleyici tarih 31 Aralık 2026. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği ile bu yönetmelik çerçevesinde hazırlanan kılavuz için tanınan uyum süresi yılın son günü dolacak. İstanbul İl Tarım ve Orman Müdürlüğü de bu tarihe dikkat çekerek, 31 Aralık 2026'dan itibaren yoğurt ve ayran ürünlerinde söz konusu ifadelerin kullanılmaması gerektiğini açıkça ifade etti.
Tüketiciler 2027'de Farklı Etiketlerle Karşılaşacak
Yeni yılda değişikliğin tüketiciye yansıması ambalajlarda somut biçimde görülecek. Yoğurt ve ayran etiketlerinde "ekşi maya" ve "kara maya" ifadeleri yer almayacak; ürün isimleri ve açıklamalar mevzuattaki tanımlara uygun olacak. Bu noktada önemli bir ayrımın altını çizmek gerekiyor: Resmî duyuru, yoğurt veya ayranın marketlerden kaldırılacağına dair herhangi bir bilgi içermiyor. Değişen unsur, bu ürünlerin tüketiciye hangi ifadelerle sunulduğu. Süreç, ürünlere yönelik genel bir satış yasağı olarak değil, fermente süt ürünlerinin etiketlerinde yapılacak bir güncelleme olarak uygulanacak.
Sıkça Sorulan Sorular
Yoğurt ve ayran marketlerden kaldırılacak mı?
Hayır. Resmî duyuru, yoğurt ve ayranın marketlerden kaldırılacağını belirtmiyor. Değişiklik yalnızca bu ürünlerin ambalajlarında kullanılan "ekşi maya" ve "kara maya" ifadelerinin kaldırılmasına ilişkin bir etiketleme kuralıdır.
Bu değişiklik hangi ürünleri kapsıyor?
Türk Gıda Kodeksi Fermente Süt Ürünleri Tebliği kapsamında üretilen yoğurt, ayran ve benzeri fermente süt ürünleri bu değişiklikten etkileniyor.
İşletmeler etiketlerini ne zamana kadar güncellemek zorunda?
İşletmeler için belirlenen son tarih 31 Aralık 2026. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği ile ilgili kılavuz için tanınan uyum süresi bu tarihte tamamlanıyor.
Neden bu ifadeler etiketlerde kullanılamıyor?
Türk Gıda Kodeksi Fermente Süt Ürünleri Tebliği'nde "ekşi maya" veya "kara maya" adıyla tanımlanmış bir başlangıç kültürü bulunmuyor. Mevzuatta yasal karşılığı olmayan bu ifadelerin tebliğ kapsamındaki ürünlerin etiketlerinde kullanılmasına izin verilmiyor.
Değişiklik yalnızca ürün adını mı yoksa ambalajdaki diğer bilgileri de mi kapsıyor?
Değişiklik yalnızca ürün adını değil, üretim yöntemini anlatan açıklamaları da kapsıyor. Üretimin ekşi maya veya kara maya kullanılarak gerçekleştirildiğini belirten her türlü ibare de etiketlerden çıkarılacak.
