Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi'nde düzenlenen 2026-2027 Akademik Yılı Açılış Töreni'nde önemli açıklamalarda bulundu. Yükseköğretim Kurulu yöneticileri, akademisyenler ve öğrencilerin katıldığı törende Erdoğan, Gazze'den yapay zekaya, İslam medeniyetinin bilim mirasından Türkiye'nin yükseköğretimdeki son 24 yıllık dönüşümüne kadar geniş bir yelpazede değerlendirmelerde bulundu.
Harran Üniversitesi korosunun dinletisi törene damga vurdu
Erdoğan konuşmasına, törenin açılışında Harran Üniversitesi çok sesli koro topluluğunun seslendirdiği esere dikkat çekerek başladı. Yaşam ve eğitim hakkı ellerinden alınan Gazzeli çocuklara ithaf edilen "Fırat'ın Öbür Yakasında Unuttuklarımız" isimli bu besteden derinden etkilendiğini belirten Erdoğan, "Bu beste bizleri ziyadesiyle etkiledi, çok farklı bir ruh iklimine götürdü" dedi.
Cumhurbaşkanı, son üç yılda annelerini, babalarını, kardeşlerini ve arkadaşlarını kaybeden; evleri, üniversiteleri ve okulları yerle bir edilen Gazzeli öğrencilere ve bölgedeki tüm mağdurlara Türkiye adına en güçlü dayanışma mesajlarını ilettiğini vurguladı. "Medeniyet maskesi takan barbarlar unutsa da bizim Fırat'ın öbür yakasındaki çocukları asla unutmayacağımızı, onların daima yanlarında olacağımızı, haklı davalarını her şartta savunacağımızı bugün bir kere daha ve özellikle ifade ediyorum" diye konuştu.
Erdoğan ayrıca Gazze ve işgal altındaki Filistin topraklarında hayatını kaybeden, büyük çoğunluğu çocuk ve kadınlardan oluşan 74 bin şehit için rahmet diledi.
İslam medeniyetinin bilim mirası ve hakikat anlayışı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, bir gün önce Antalya'da ev sahipliği yapılan 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nde de değindiği konuya bu törende de yer vererek İslam medeniyetinin bilim mirasına ilişkin değerlendirmelerini paylaştı. Ecdadın astronomi alanındaki çalışmalarının bile bilim tarihinin derinliğini ortaya koyduğunu ifade eden Erdoğan, Bağdat'tan İstanbul'a, Kahire'den Semerkant'a, Nişabur ve Buhara'dan İznik ve Bursa'ya uzanan geniş coğrafyada alimlerin, medreselerin ve külliyelerin bilgiyi nasıl üretip yaydığını anlattı.
Batı'daki üniversitelerin, tüzel kişilik statüleri ayrı tutulursa, 11. yüzyıldan itibaren bu eğitim ve öğretim metotları ışığında şekillendiğini belirten Erdoğan, "Mensubu ve mirasçısı olduğumuz medeniyet yalnızca bilgi üretmemiş, ürettiği bilgiyi insanlığın istifadesine teşmil etmiştir" dedi. Bunları övünmek için değil, geçmişten güç ve ilham almak gerektiğini vurgulamak için aktardığını özellikle belirtti.
Erdoğan, İmam-ı Gazali'ye atfedilen "Cevizin kabuğunu kırıp özüne inemeyen, cevizin hepsini kabuk zanneder" sözüne yer vererek bilginin özüne nüfuz etmenin ve bilgiyi hakikatle buluşturmanın önemine dikkat çekti.
Yapay zeka akademik süreçleri nasıl dönüştürüyor?
Konuşmasının önemli bir bölümünü yapay zekanın yükseköğretim üzerindeki etkisine ayıran Erdoğan, bu gelişmelerin üniversiteler için bazı alanlarda sınayıcı bir hal aldığını söyledi. Bilgiye erişimin hiç olmadığı kadar kolaylaştığını, ancak yapay zeka modelleri üzerinden kaynağa ulaşmanın araştırma sürecinde harcanan emeği büyük oranda devre dışı bıraktığını vurguladı.
"Bilgiyi karşılaştırmalı olarak ele almanın, onu sorgulamanın, diğer kaynaklar üzerinden rasyonel bir değerlendirmeye tabi tutmanın önemi giderek azalıyor. Kaynağa giden yollar kısalırken araştırma sürecinde sarf edilen eforun kıymeti, bereketi, getirisi de maalesef unutuluyor. Oysa akademide yolda olmak kimi zaman menzile ulaşmaktan daha faydalıdır" diyen Erdoğan, tıpkı karanlık fabrikalarda olduğu gibi akademik süreçlerde de insan faktörünün giderek azaldığına dikkat çekti.
Öğrenci ile akademisyen arasındaki bağın salt bilgi aktarımından ibaret olmadığının altını çizen Cumhurbaşkanı, hocanın öğrencisine bilimsel kültür aşıladığını, neyi ne kadar öğrendiğini ölçtüğünü ve onu yeni araştırmalara yönlendirdiğini hatırlattı. "Şayet burada ana aktör insan olmazsa aktarılan bilgi de sağlıklı ve kalıcı olmaz. Araştırmaya dayanmayan, hiçbir çaba harcanmadan edinilen bilgi suya yazılan yazı misali anında silinir, kaybolur, unutulur" diye konuştu. Üniversitelerin yapay zeka ve yeni teknolojiler bağlamında öğretim usul ve esaslarına ilişkin bu sorunlara etraflıca kafa yormaları gerektiğini de ekledi.
24 yılda yükseköğretimde gerçekleştirilen dönüşüm
Erdoğan, son 24 yılda yükseköğretim alanında atılan adımları da aktardı. Göreve geldiklerinde 76 olan üniversite sayısının 208'e, yurt sayısının 190'dan 877'ye, yatak kapasitesinin ise 182 binden 1 milyona yükseldiğini açıkladı. Bu büyümeyi yükseköğretime erişim fırsatı açısından son derece değerli bulduklarını vurgulayan Cumhurbaşkanı, Batı'da öğrencilerin ağır borç yükleriyle mezun olduğu bir dönemde Türkiye'nin farklı bir yol izlediğini belirtti.
Hangi gelir grubundan olursa olsun her öğrencinin bulunduğu şehirde eğitim alabilmesi için devlet imkanlarının seferber edildiğini anlatan Erdoğan, bu çerçevede üniversite harçlarının kaldırıldığını, lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyindeki burs miktarlarının artırıldığını, yükseköğretim kurumlarının altyapı ve dijital imkanlarının güçlendirildiğini aktardı. Aylık yalnızca 1.600 liraya barınma imkanı sunulduğunu ve iki öğün yemeğin ücretsiz verildiğini de sözlerine ekledi.
YÖK 2026 Üstün Başarı Ödülleri törenle verildi
Açılış töreninde Yükseköğretim Kurulu 2026 Üstün Başarı Ödülleri'nin de verileceğini hatırlatan Erdoğan, ödül almaya hak kazanan bilim insanlarını ve üniversiteleri tebrik etti, jüri üyelerine de teşekkürlerini iletti. Yeni akademik yılın yükseköğretim camiası, ülke ve millet için hayırlara vesile olmasını diledi.
Sıkça Sorulan Sorular
Erdoğan'ın Gazze'ye ilişkin açıklamaları hangi bağlamda gündeme geldi?
Törende Harran Üniversitesi koro topluluğunun Gazzeli çocuklara ithaf edilen "Fırat'ın Öbür Yakasında Unuttuklarımız" isimli eserini seslendirmesi üzerine Erdoğan, Gazzeli öğrencilere ve bölgedeki tüm mağdurlara dayanışma mesajı verdi. Son üç yılda yakınlarını kaybeden ve eğitim kurumları yerle bir edilen Gazzeli öğrencilere Türkiye adına destek sözü verdi.
Erdoğan yapay zekanın üniversitelere etkisi konusunda ne söyledi?
Erdoğan, yapay zeka teknolojisindeki gelişmelerin bilgiye erişimi kolaylaştırdığını ancak araştırma sürecindeki insan emeğini büyük oranda devre dışı bıraktığını belirtti. Öğrenci ile akademisyen arasındaki bağın önemine dikkat çekerek üniversitelerin bu sorunu öğretim usul ve esasları çerçevesinde etraflıca ele alması gerektiğini vurguladı.
Türkiye'de yükseköğretimde son 24 yılda hangi sayısal değişimler yaşandı?
Erdoğan'ın aktardığı verilere göre üniversite sayısı 76'dan 208'e, yurt sayısı 190'dan 877'ye, yatak kapasitesi ise 182 binden 1 milyona yükseldi. Üniversite harçları kaldırıldı, burs miktarları artırıldı ve öğrenci yurtlarında aylık 1.600 lira karşılığında barınma ile ücretsiz iki öğün yemek imkanı sağlandı.
Erdoğan İslam medeniyetinin bilim mirasına neden değindi?
Erdoğan, bu konuyu geçmişle övünmek için değil, geçmişten güç ve ilham almanın önemini vurgulamak amacıyla gündeme getirdiğini açıkladı. Sonraki kuşakların bu bilinçle yetişmesi gerektiğini belirterek Bağdat'tan Balkanlara uzanan geniş coğrafyada alimlerin ve medreselerin bilgiyi üretip insanlığın hizmetine sunduğunu anlattı.
Törende hangi ödüller verildi?
Törende Yükseköğretim Kurulu 2026 Üstün Başarı Ödülleri verildi. Erdoğan, ödül kazanan bilim insanlarını ve üniversiteleri tebrik ederek jüri üyelerine teşekkür etti. Ödüllere ilişkin ayrıntılı bilgiye kaynak metinde yer verilmemiştir.
