Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC), 2036 Yaz Olimpiyat Oyunları'na ev sahipliği yapmak için ön görüşmelerini sürdüren yedi ülkeyi resmen duyurdu. IOC'nin salı günü yaptığı açıklamaya göre listede Hindistan, Almanya, Katar, Macaristan, Türkiye, Güney Afrika ve Güney Kore yer alıyor. Türkiye, İstanbul adaylığıyla bu yarışa dahil olurken, şehrin Olimpiyat kapısını çalma girişimi de altıya yükseliyor.
İstanbul'un altıncı Olimpiyat denemesi
İstanbul, 2036 adaylığından önce Olimpiyat ev sahipliği için beş kez başvurmuştu. Kent; 2000, 2004, 2008, 2012 ve 2020 oyunları için yarıştı ancak bu başvuruların hiçbirinde ev sahibi seçilemedi. Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi, Gençlik ve Spor Bakanlığı ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi, 19 Kasım 2024'te IOC'ye adaylık vizyonlarını sunmuştu. Şimdi bu vizyon, yedi ülkenin yer aldığı ön görüşme sürecinde sınanmaya devam ediyor.
Adaylık takvimi ve sürecin işleyişi
Adaylıkla ilgilenen diğer ülkeler 31 Ekim'e kadar başvuru yapabilecek; ancak son tarihe dört haftadan az kaldığı için listeye yeni bir ismin eklenmesi pek olası görünmüyor. Adaylara ilişkin kısa listenin gelecek yıl mart ayında oluşturulması planlanıyor. Bazı ülkelerin bu aşamada stratejik diyalog sürecine geçmesi bekleniyor. Tercih edilen ev sahibi adayların 2028'de açıklanması, nihai kararın ise 2029'un ortalarında verilmesi öngörülüyor.
IOC Başkanı Kirsty Coventry, süreçle ilgili önemli bir vurgu yaptı: "Oyunlar nerede düzenlenirse düzenlensin sporcuların yapılan her işin merkezinde yer alması gerekiyor." Coventry'ye göre gelecekteki her ev sahibi için çıkış noktası, sporculara mümkün olan en iyi deneyimi sunmak olmalı.
Değişen adaylık kuralları: Birden fazla "tercih edilen ev sahibi" mümkün
Coventry döneminde bu yıl güncellenen adaylık kuralları, sürece stratejik diyalog aşamasını ekledi ve IOC üyelerinin sürece daha fazla dahil olmasını sağladı. Geçmişte IOC Yönetim Kurulu oylamaya yalnızca tek bir aday sunarken, yeni sistemde birden fazla ülkenin "tercih edilen ev sahibi" olarak belirlenmesi kuvvetle muhtemel görünüyor.
Yedi adayın profili
Listedeki her ülkenin Olimpiyatlarla farklı bir geçmişi ya da hedefi var. Dünyanın en kalabalık ülkesi olan Hindistan, tarihinde ilk kez Olimpiyat ev sahipliğini hedefliyor. Daha önce Doha ile aday olan Katar, 2022 FIFA Dünya Kupası'nı düzenlemişti; şimdi nüfusunun çoğunluğu Müslüman olan ilk Olimpiyat ev sahibi olmak için yarışıyor. En son 2024 Olimpiyatları için aday olan Macaristan ise bugüne kadar hiç Olimpiyat düzenlemedi.
Almanya adına öne çıkan şehir Münih; 1972 Olimpiyatları'na ev sahipliği yapmıştı. 2010 FIFA Dünya Kupası'nı düzenleyen Güney Afrika ise Olimpiyatlara ev sahipliği yapan ilk Afrika ülkesi olmayı amaçlıyor. Güney Kore, hem Yaz hem de Kış Olimpiyatları deneyimine sahip ülkeler arasında yer alıyor: Seul 1988 Yaz Olimpiyatları'nı, Pyeongchang ise 2018 Kış Olimpiyatları'nı düzenledi.
Yakın dönem Olimpiyat takvimi
2028 Yaz Olimpiyatları Los Angeles'ta düzenlenecek. Dört yıl sonraki 2032 Yaz Olimpiyatları ise Avustralya'nın Brisbane kentinde gerçekleşecek. 2036 oyunları için nihai kararın 2029'un ortalarında açıklanması planlandığından, adayların önünde yaklaşık dört yıllık bir süreç bulunuyor.
Sıkça Sorulan Sorular
2036 Yaz Olimpiyatları için kaç ülke aday?
IOC'nin salı günü yaptığı açıklamaya göre ön görüşmelerini sürdüren yedi ülke bulunuyor: Hindistan, Almanya, Katar, Macaristan, Türkiye, Güney Afrika ve Güney Kore.
İstanbul daha önce kaç kez Olimpiyat adayı oldu?
İstanbul, 2036 adaylığından önce 2000, 2004, 2008, 2012 ve 2020 oyunları için toplam beş kez aday olmuş; ancak hiçbirinde ev sahibi seçilememişti. 2036 adaylığı bu sayıyı altıya çıkarıyor.
2036 Olimpiyatları için ev sahibi ne zaman açıklanacak?
Tercih edilen ev sahibi adayların 2028'de açıklanması, nihai kararın ise 2029'un ortalarında verilmesi öngörülüyor. Kısa listenin ise gelecek yıl mart ayında oluşturulması planlanıyor.
Türkiye'nin adaylık başvurusunu hangi kurumlar yaptı?
Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi, Gençlik ve Spor Bakanlığı ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi, 19 Kasım 2024'te IOC'ye adaylık vizyonlarını birlikte sundu.
IOC'nin yeni adaylık sisteminde ne değişti?
Coventry döneminde bu yıl güncellenen kurallarla sürece stratejik diyalog aşaması eklendi ve IOC üyelerinin sürece daha fazla dahil olması sağlandı. Geçmişte yalnızca tek bir aday oylamaya sunulurken, yeni sistemde birden fazla ülkenin "tercih edilen ev sahibi" olarak belirlenmesi bekleniyor.
