Yoğurt, ayran ve benzeri fermente süt ürünlerinin ambalajlarında uzun süredir yer alan "ekşi maya" ve "kara maya" ifadeleri, mevzuata aykırı bulunarak etiketlerden kaldırılacak. İstanbul İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, 1 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı duyuruda bu kuralı hatırlatarak işletmeleri uyardı. Türk Gıda Kodeksi Fermente Süt Ürünleri Tebliği'nde tanımı bulunmayan bu ifadelerin kullanımı artık kabul edilmeyecek. İşletmelerin etiketlerini kurallara uygun hale getirmesi için belirlenen son tarih ise 31 Aralık 2026.
Hangi İfadeler Yasaklandı?
Duyuruya göre yasaklanan ifadeler yalnızca ürün adlarıyla sınırlı değil. "Ekşi maya yoğurt" veya "kara maya yoğurt" gibi ürün isimlerinin yanı sıra, üretim yöntemini anlatan ve ambalaj üzerinde tüketiciye sunulan açıklamalar da bu düzenlemenin kapsamına giriyor. Örneğin bir ayran ambalajında "ekşi maya ile üretilmiştir" ya da "kara maya kullanılarak hazırlanmıştır" gibi ibareler artık yer alamayacak.
Açıklamada, ürün adı olarak kullanılan tanımlamalarla üretim yöntemine ilişkin ibarelerin birlikte değerlendirilmesi gerektiği özellikle vurgulandı. Bu durum, işletmelerin yalnızca ürün etiketinin ön yüzünü değil, ambalaj üzerindeki tüm bilgileri gözden geçirmesi gerektiği anlamına geliyor.
Mevzuatta Bu Tanımlar Neden Yok?
Türk Gıda Kodeksi Fermente Süt Ürünleri Tebliği, yoğurt ve ayran üretiminde kullanılabilecek başlangıç kültürlerini açıkça tanımlıyor. Tebliğe göre bu ürünlerde kullanılması gereken kültürler "Streptococcus thermophilus" ve "Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus" olarak belirlenmiş durumda.
Mevzuatta ise "ekşi maya" veya "kara maya" adıyla tanımlanmış herhangi bir başlangıç kültürü bulunmuyor. Resmi duyuruda da bu durum değişikliğin temel gerekçesi olarak gösterildi: Tebliğ kapsamında tanımlanmayan ifadelerin, aynı tebliğ kapsamında üretilen ürünlerin etiketlerinde kullanılması mümkün değil.
İşletmeler İçin Son Tarih: 31 Aralık 2026
Düzenlemeye uyum sağlamak isteyen işletmeler için kritik tarih yılın son günü. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği ile bu yönetmelik çerçevesinde hazırlanan kılavuz kapsamında belirlenen uyum süresi 31 Aralık 2026'da sona erecek.
İstanbul İl Tarım ve Orman Müdürlüğü duyurusunda bu tarihe dikkat çekerek, 31 Aralık 2026'dan itibaren yoğurt ve ayran ürünlerinde söz konusu ifadelerin kullanılmaması gerektiğini açıkça hatırlattı. Dolayısıyla işletmelerin hem mevcut stoklarını hem de yeni üretim süreçlerini bu tarihe göre planlaması gerekiyor.
Tüketiciler 2027'de Ne Görecek?
2027 yılından itibaren bu değişiklik doğrudan market raflarındaki ambalajlara yansıyacak. Yoğurt ve ayran etiketlerinde "ekşi maya" ve "kara maya" ifadeleri artık yer almayacak; ürün isimleri ve açıklamalar mevzuattaki tanımlara uygun biçimde düzenlenmiş olacak.
Ancak bu noktada önemli bir ayrımın altını çizmek gerekiyor: Söz konusu düzenleme, yoğurt veya ayranın marketlerden kaldırılmasına yönelik bir uygulama değil. Resmi duyuruda da bu husus açıkça belirtildi. Değişen şey, ürünlerin tüketiciye hangi ifadelerle sunulduğu. Yani süreç, ürünlere yönelik bir satış yasağı olarak değil, fermente süt ürünlerinin etiketlerinde gerçekleştirilecek bir düzenleme olarak hayata geçecek.
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi ürünlerin etiketleri bu düzenlemeden etkileniyor?
Türk Gıda Kodeksi Fermente Süt Ürünleri Tebliği kapsamında üretilen yoğurt, ayran ve benzeri fermente süt ürünleri bu düzenlemeden etkileniyor. Söz konusu ürünlerin hem ürün isimlerinde hem de ambalaj üzerindeki üretim yöntemini anlatan açıklamalarında "ekşi maya" ve "kara maya" ifadelerine artık yer verilemeyecek.
Bu ifadeler neden yasaklandı?
Türk Gıda Kodeksi Fermente Süt Ürünleri Tebliği'nde "ekşi maya" veya "kara maya" adıyla tanımlanmış bir başlangıç kültürü bulunmuyor. Mevzuatta tanımı olmayan ifadelerin, aynı tebliğ kapsamında üretilen ürünlerin etiketlerinde kullanılmasına izin verilmediği için bu düzenleme hayata geçiriliyor.
İşletmelerin etiketlerini güncellemesi için son tarih ne zaman?
İşletmeler için belirlenen uyum tarihi 31 Aralık 2026. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği ile ilgili kılavuz kapsamındaki uyum süresi bu tarihte sona erecek.
Bu düzenlemeyi kim duyurdu?
İstanbul İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, 1 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı duyuruda fermente süt ürünlerinin etiketlenmesine ilişkin kuralları hatırlatarak "ekşi maya" ve "kara maya" ifadelerinin kullanılmaması gerektiğini bildirdi.
Yoğurt ve ayran marketlerden kaldırılacak mı?
Hayır. Resmi duyuru, yoğurt veya ayranın marketlerden kaldırılacağını belirtmiyor. Düzenleme yalnızca bu ürünlerin ambalajlarında kullanılan "ekşi maya" ve "kara maya" ifadelerinin kaldırılmasına ilişkin; ürünlerin satışına yönelik herhangi bir yasak söz konusu değil.
