İzmir'de gerçekleştirilen Türkiye Pamuk Zirvesi, sektörün son yıllarda yaşadığı üretim kaybını ve sürdürülebilirlik gündemini bir kez daha gündeme taşıdı. Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürü Uğur Erdem, zirvedeki konuşmasında Türkiye'nin 1,74 milyar dolar değerinde 1 milyon ton pamuk ithal ettiğini vurgulayarak tablonun ciddiyetine dikkat çekti. Üretimin bu yıl 1,5 milyon tonun altına gerilediğini belirten Erdem, pamuğun yurt içinde belirli bir dengede yeniden üretilmesi gerektiğini söyledi.
Son üç yılda ekim alanları ciddi ölçüde daraldı
Erdem, son üç yılda küresel konjonktür ve tekstil tüketimindeki daralmanın Türkiye'de pamuk ekim alanlarında ciddi bir düşüşe yol açtığını ifade etti. Bu genel tablo, üretim rakamlarına da doğrudan yansıdı: Türkiye'de pamuk üretimi 2024-2025 sezonunda 1,5 milyon tonun altına indi. Oysa küresel ölçekte aynı sezonda 26 milyon ton lif pamuk üretildi. Erdem, Türkiye'nin lif pamuk üretiminde dünya sıralamasında yedinci, verimlilikte ise üçüncü konumda bulunduğunu da hatırlattı. Bu veriler, Türkiye'nin verimlilik açısından güçlü bir potansiyel taşıdığına, ancak toplam üretim miktarının bu potansiyelin gerisinde kaldığına işaret ediyor.
1,74 milyar dolarlık ithalat tablosunun altı çizildi
Zirvede en dikkat çekici vurgu, ithalat rakamları üzerine oldu. Erdem, "1,74 milyar dolar değerinde 1 milyon ton pamuğu ithal ettiğimizin altını çizmek isterim" diyerek mevcut durumun sürdürülebilirliğine ilişkin kaygılarını paylaştı. Pamuğun yurt içinde belirli bir dengede üretilmesi gerektiğini vurgulayan Erdem, bunun için sürdürülebilir üretim anlayışının benimsenmesi gerektiğini söyledi. Kalite standartlarının belirlenmesi, sertifikalı ürünlerin tedarik zincirinde tercih edilmesi ve bu tercihin fiyatlara yansıması ise Erdem'in öne çıkardığı temel öncelikler arasında yer aldı.
İklim değişikliği ve su kısıtlılığı üretim baskısını artırıyor
Erdem, pamuk üretimini tehdit eden unsurları değerlendirirken iklim değişikliği, su kısıtlılığı ve doğal afetlerin üretim üzerindeki baskısına da değindi. Bu baskılarla başa çıkabilmek için suyun verimli kullanımı, toprağın korunması ile kayıt, kontrol ve sertifikasyon mekanizmalarının sürdürülebilir pamuk üretiminde kritik araçlar olduğunu belirtti. Söz konusu önlemler, hem çevresel riskleri yönetmek hem de üretimin uzun vadeli istikrarını sağlamak açısından önem taşıyor.
UPK ile BCI arasında tarihi protokol imzalandı
Zirvenin öne çıkan gelişmelerinden biri de Ulusal Pamuk Konseyi (UPK) ile Better Cotton Initiative (BCI) arasında imzalanan "Standart Tanıma Protokolü" oldu. Bu protokol, İyi Tarım Uygulamaları kapsamında üretilen Türk pamuğunun BCI standardıyla eş değerliğine yönelik sürece katkı sağlamayı amaçlıyor. Erdem, söz konusu iş birliğiyle sertifikalı ve sözleşmeli üretimin çeşitleneceğini, üreticilere yeni pazar imkânları açılacağını ve Türk pamuğunun küresel markaların tedarik zincirlerinde daha fazla yer bulacağını beklediklerini ifade etti. Protokol, Türk pamuğunun uluslararası arenada tanınırlığını artırma yolunda somut bir adım olarak değerlendiriliyor.
Sürdürülebilir üretim için çok boyutlu yaklaşım şart
Zirvede ortaya konan tablo, Türkiye'nin pamuk sektöründe hem yapısal hem de dışsal baskılarla aynı anda mücadele etmek zorunda olduğunu gösteriyor. Bir yanda küresel piyasa koşulları ve tekstil talebindeki daralma, öte yanda iklim kaynaklı riskler ve artan ithalat faturası. Erdem'in konuşması, bu sorunların üstesinden gelmek için kalite odaklı, sertifikalı ve uluslararası standartlarla uyumlu bir üretim modelinin kaçınılmaz olduğuna işaret etti. UPK ile BCI arasındaki protokol ise bu yönde atılan ilk somut adımlardan biri olarak kayıtlara geçti.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye Pamuk Zirvesi nerede düzenlendi?
Türkiye Pamuk Zirvesi İzmir'de düzenlendi.
Türkiye bu yıl ne kadar pamuk ithal etti ve maliyeti ne oldu?
Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürü Uğur Erdem'in açıklamasına göre Türkiye, 1,74 milyar dolar değerinde 1 milyon ton pamuk ithal etti.
2024-2025 sezonunda Türkiye'nin pamuk üretimi ne düzeyde gerçekleşti?
Erdem, Türkiye'de bu yıl pamuk üretiminin 1,5 milyon tonun altına düştüğünü belirtti.
Zirvede imzalanan protokol ne anlama geliyor?
Ulusal Pamuk Konseyi (UPK) ile Better Cotton Initiative (BCI) arasında imzalanan "Standart Tanıma Protokolü", İyi Tarım Uygulamaları kapsamında üretilen Türk pamuğunun BCI standardıyla eş değerliğine yönelik sürece katkı sağlamayı hedefliyor. Bu iş birliğiyle sertifikalı ve sözleşmeli üretimin çeşitleneceği, üreticilere yeni pazar imkânları açılacağı ve Türk pamuğunun küresel markaların tedarik zincirlerinde daha fazla yer bulacağı bekleniyor.
Türkiye, dünya pamuk üretiminde hangi sırada yer alıyor?
Erdem'in aktardığı verilere göre Türkiye, lif pamuk üretiminde dünyada yedinci, verimlilikte ise üçüncü sırada bulunuyor.
