Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde (KDC) mayıs ayından bu yana süren Ebola salgını, ilk kez Kenya sınırlarına ulaştı. Kenya Sağlık Bakanı Aden Duale, yaklaşık yedi yıldır KDC'de ikamet eden bir Kenya vatandaşının ülkeye dönüşünün ardından yapılan testlerde Ebola virüsü taşıdığının doğrulandığını açıkladı. Hasta, Nairobi'de tedavi gördüğü hastanede 5 Ekim gecesi hayatını kaybetti. Bu gelişme, KDC merkezli salgının bölgesel yayılımına ilişkin kaygıları somut bir gerçeğe dönüştürdü.
Hastanın Yolculuğu: KDC'den Nairobi'ye Uzanan Süreç
Yaklaşık bir ay önce KDC'de rahatsızlanan hasta, bu süre zarfında ülkedeki çeşitli sağlık kuruluşlarında tedavi gördü. Ardından kara yoluyla Uganda'nın başkenti Kampala'ya geçen hasta, 3 Ekim'de Jambojet havayolunun 8523 sefer sayılı uçuşuyla Nairobi'ye ulaştı. Nairobi'deki Jomo Kenyatta Uluslararası Havalimanı'nda rutin sağlık kontrolünden geçirilen hasta, bir yakını ve arkadaşı tarafından doğrudan Nairobi Hastanesine götürüldü.
Hastanede izole edilen kişide ateş, titreme, yoğun yorgunluk, halsizlik, kas ağrısı, yutkunma güçlüğü ve cilt altında kanama gibi belirtiler gözlemlendi. Hastadan alınan numuneler hem Ulusal Viroloji Referans Laboratuvarı hem de Kenya Tıbbi Araştırma Enstitüsü (KEMRI) laboratuvarında ayrı ayrı incelendi; her iki sonuç da Ebola enfeksiyonunu doğruladı.
Temas Takibi: 28 Kişi Gözetim Altında
Kenyalı sağlık yetkilileri, hastayla temas ettiği belirlenen 28 kişiyi takibe aldı. Bu kişiler arasında hastanın aile üyeleri ve tedavi sürecinde görev yapan sağlık çalışanları yer alıyor. Bunun yanı sıra hastanın Nairobi'ye geldiği uçuştaki 23 yolcu ile dört mürettebat üyesine ulaşılması amacıyla ayrı bir çalışma başlatıldı.
Kenya, KDC'deki salgının komşu ülkelere sıçrama riskini göz önünde bulundurarak aylardır hazırlık sürecini sürdürüyordu. Sağlık Bakanlığı verilerine göre salgının ilan edildiği mayıs ayından 6 Ekim'e dek ülkeye giriş yapan 652 bin 584 kişi sağlık taramasından geçirildi. Aynı dönemde şüpheli vakalardan alınan 267 numune laboratuvarda incelendi; ancak bu numunelerin yalnızca sonuncusu pozitif sonuç verdi.
Sınır Geçişlerinde Artan Önlemler
Dünya Sağlık Örgütü, eylül ayında yayımladığı bildirimde Kenya'nın Uganda sınırındaki Busia, Malaba ve Lwakhakha geçişlerinde Ebola'ya yönelik gözetim ve hazırlık kapasitesini güçlendirdiğini duyurmuştu. Bu sınır noktaları, KDC'den Uganda üzerinden Kenya'ya uzanan güzergah üzerinde kritik bir konum taşıyor. Nitekim hastanın da bu güzergahı kullanarak ülkeye girdiği görüldü.
KDC Salgınının Boyutları ve Bundibugyo Suşu
KDC'de mayıs ayında ilan edilen ve ülkenin 17'nci Ebola salgını olma özelliği taşıyan bu süreçte 8 bin 442 doğrulanmış vaka ve 4 bin 80 ölüm kayıt altına alındı. Mevcut salgın, nadir görülen Bundibugyo suşundan kaynaklanıyor. Bu varyantın onaylanmış bir tedavisi ya da aşısı henüz bulunmuyor. Salgındaki ölüm oranı yüzde 31 olarak açıklandı.
Salgın daha önce Uganda'ya da sıçramış; ülkede 20 vaka ve iki ölüm bildirilmişti. Dünya Sağlık Örgütü, Uganda'daki salgının ağustos ayında sona erdiğini ilan etmişti. Avrupa'da ise Fransa'da KDC'den dönen bir kişide Ebola tespit edilirken KDC'de enfekte olan iki hasta Almanya'da tedavi edildi.
Sıkça Sorulan Sorular
Kenya'daki Ebola vakası nasıl ortaya çıktı?
Yaklaşık yedi yıldır KDC'de yaşayan bir Kenya vatandaşı, ülkeye döndükten sonra Nairobi'deki Jomo Kenyatta Uluslararası Havalimanı'nda rutin sağlık kontrolüne tabi tutuldu. Ardından Nairobi Hastanesine kaldırılan hastadan alınan numuneler, hem Ulusal Viroloji Referans Laboratuvarı hem de KEMRI tarafından Ebola pozitif olarak doğrulandı.
Hasta Kenya'ya hangi güzergahla ulaştı?
Hasta, önce kara yoluyla Uganda'nın başkenti Kampala'ya geçti; ardından 3 Ekim'de Jambojet'in 8523 sefer sayılı uçuşuyla Nairobi'ye geldi.
Hastayla temas eden kaç kişi takip altına alındı?
Aile üyeleri ve sağlık çalışanları dahil olmak üzere hastayla temas ettiği belirlenen 28 kişi takibe alındı. Ayrıca aynı uçuştaki 23 yolcu ile dört mürettebat üyesine ulaşılması için çalışma başlatıldı.
KDC'deki Ebola salgınında hangi virüs suşu etkili?
Mevcut salgın, nadir görülen Bundibugyo suşundan kaynaklanıyor. Bu suşun onaylanmış bir tedavisi veya aşısı bulunmuyor ve salgındaki ölüm oranı yüzde 31 olarak belirtiliyor.
Kenya, bu salgın öncesinde nasıl bir hazırlık süreci yürüttü?
Sağlık Bakanlığı verilerine göre mayıs ayından 6 Ekim'e kadar ülkeye giriş yapan 652 bin 584 kişi sağlık taramasından geçirildi ve şüpheli vakalardan alınan 267 numune incelendi. Dünya Sağlık Örgütü de eylül ayında Kenya'nın Uganda sınırındaki Busia, Malaba ve Lwakhakha geçişlerinde gözetim kapasitesini artırdığını bildirmişti.
