Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ), Avrupa Gazeteciler Federasyonu (EFJ) ve Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), Türkiye'de gazeteci ve haber kuruluşlarının X hesaplarına yönelik artan erişim engelleri nedeniyle platforma ortak çağrıda bulundu. 6 Ekim'de paylaşılan yazılı açıklamada örgütler, X yönetiminin gazetecilerin ve medya kuruluşlarının hesaplarını mahkeme kararı veya bağımsız bir yargı makamının açık ve denetlenebilir kararı olmaksızın erişime kapatmaması gerektiğini ifade etti. Açıklamada, son dönemde uygulanan erişim engellerinin basın özgürlüğünün yanı sıra milyonlarca kişinin haber ve bilgiye erişim hakkını da etkilediği savunuldu.
Ortak açıklamada, gazeteciler, haber kuruluşları, meslek örgütleri ve sivil toplum kuruluşlarının hesaplarının Türkiye'den erişime engellenmesinin giderek arttığı belirtildi. Örgütler, X yönetimine bu tür talepleri daha sıkı incelemesi çağrısında bulundu.
Ortak açıklamada yargı kararı vurgusu
6 Ekim'de yayımlanan ortak açıklamada, X'in gazetecilerin ve medya kuruluşlarının hesaplarını kapatma kararlarında yargısal denetim vurgusu öne çıktı. Açıklamada, erişime kapatma işlemlerinin mahkeme kararı veya bağımsız bir yargı makamının açık ve denetlenebilir kararı olmadan yapılmaması gerektiği ifade edildi.
Örgütler, Türkiye'de son dönemde uygulanan erişim engellerinin yalnızca basın özgürlüğünü değil, aynı zamanda milyonlarca kişinin haber ve bilgiye erişim hakkını da etkilediğini savundu. Açıklamada, sorunun son haftalarda alınan kararlarla birlikte münferit vakalarla sınırlı olmadığını gösterdiği belirtildi.
T24 ve diğer medya kuruluşlarına yönelik engeller örnek gösterildi
Ortak açıklamada, sorunun münferit olmadığına örnek olarak 30 Eylül'de haber sitesi T24 hakkında alınan karar gösterildi. Buna göre T24'ün internet sitesiyle birlikte yaklaşık 1,9 milyon takipçili X hesabına da erişim engeli getirildi.
Açıklamada ayrıca Kısa Dalga, Sol Haber ve Evrensel hakkında alınan kararların da benzer bir eğilime işaret ettiği kaydedildi. Bu kararların, haber kuruluşlarına yönelik engellemelerin yaygınlaştığını gösterdiği ifade edildi.
Aynı dönemde çok sayıda gazetecinin X hesaplarının da Türkiye'den erişime engellendiği aktarıldı. Gazeteci örgütlerinin açıklamasında isimleri yer alan gazeteciler şöyle sıralandı:
İrfan Değirmenci
Can Bursalı
Fırat Fıstık
Ersin Eroğlu
Meral Danyıldız
Canan Kaya
Ali Tarakçı
Onur Dalar
Dinçer Gökçe
Esra Tokat
Örgütler, bu isimlerin de aralarında bulunduğu çok sayıda gazetecinin hesaplarının Türkiye'den erişime engellendiğini bildirdi.
Yüzlerce hesap ve milyonlarca takipçi etkilendi
Açıklamaya göre, eylül ayında gazeteciler, haber kuruluşları, ekonomistler, akademisyenler, hukukçular ve diğer kullanıcılara ait yüzlerce X hesabı hakkında erişim engeli kararları alındı. Bu kararların kapsamının geniş olduğu ve farklı meslek gruplarından kullanıcıları da içerdiği belirtildi.
Gazeteci örgütleri, Reuters'ın aktardığı verilere atıfla, 30 Eylül itibarıyla son erişim engeli dalgasında 147 X hesabının daha engellendiğini ve bu hesapların toplam takipçi sayısının yaklaşık 2,65 milyon olduğunu belirtti. Önceki dalgada ise gazeteciler ve medya kuruluşlarının da bulunduğu yaklaşık 150 hesabın erişime kapatıldığı ifade edildi.
Bu veriler, son haftalarda peş peşe gelen engelleme dalgalarının toplamda yüzlerce hesabı ve milyonlarca takipçiyi etkilediğini ortaya koydu. Açıklamada, engellemelerin haber ve bilgiye erişim üzerindeki etkisine dikkat çekildi.
İfade Özgürlüğü Derneği verileri ve EngelliWeb'in 7 Ekim açıklaması
İfade Özgürlüğü Derneği'nin verilerine göre ise eylül ayında erişim engeli kararı verilen 1.270 hesaptan yalnızca 115'i hakkında mahkeme kararı bulunuyor. Açıklamada, geri kalan 1.155 hesabın hangi gerekçeyle engellendiğinin bilinmediği ve bu hesapların toplam takipçi sayısının 35 milyonu aştığı kaydedildi.
Öte yandan 7 Ekim'de İfade Özgürlüğü Derneği'nin platformu EngelliWeb, kendi X hesabı ile birlikte bazı gazeteci ve medya kuruluşlarının X hesaplarının erişime engellendiğini açıkladı. EngelliWeb'in açıklamasında erişime engellendiği belirtilen hesaplar şunlar oldu:
EngelliWeb, kararın 30 Eylül 2026'da millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle Bakırköy 7. Sulh Ceza Hâkimliği'nce alındığını belirtti. Açıklamada, içeriklerinin yayından çıkarılmasına hükmedildiği ve hesapların bir kısmının X tarafından Türkiye'den görünmez kılındığı ifade edildi.
EngelliWeb'in paylaşımında ayrıca İrfan Değirmenci ve Şirin Payzın'ın aynı hesaplarının 16 Eylül 2026'da da erişime engellendiği ifade edildi. Böylece aynı hesaplara yönelik mükerrer engelleme kararlarına dikkat çekildi.
Sıkça Sorulan Sorular
Gazetecilik örgütleri X'e ne çağrıda bulundu?
Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ), Avrupa Gazeteciler Federasyonu (EFJ) ve Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) tarafından 6 Ekim'de yayımlanan ortak açıklamada, X'in gazetecilerin ve medya kuruluşlarının hesaplarını mahkeme kararı veya bağımsız bir yargı makamının açık ve denetlenebilir kararı olmaksızın erişime kapatmaması ve bu tür talepleri daha sıkı incelemesi çağrısında bulunuldu.
Ortak açıklamayı hangi örgütler yayımladı ve ne zaman yayımlandı?
Ortak açıklama Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ), Avrupa Gazeteciler Federasyonu (EFJ) ve Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) tarafından 6 Ekim'de paylaşıldı. Açıklamada gazeteciler, haber kuruluşları, meslek örgütleri ve sivil toplum kuruluşlarının hesaplarının Türkiye'den erişime engellenmesinin giderek arttığı belirtildi.
Hangi haber kuruluşları ve gazetecilerin hesaplarına erişim engeli getirildiği belirtildi?
Açıklamada 30 Eylül'de T24'ün internet sitesiyle birlikte yaklaşık 1,9 milyon takipçili X hesabına erişim engeli getirildiği, Kısa Dalga, Sol Haber ve Evrensel hakkında alınan kararların da benzer eğilime işaret ettiği kaydedildi. Ayrıca İrfan Değirmenci, Can Bursalı, Fırat Fıstık, Ersin Eroğlu, Meral Danyıldız, Canan Kaya, Ali Tarakçı, Onur Dalar, Dinçer Gökçe ve Esra Tokat'ın da aralarında bulunduğu çok sayıda gazetecinin X hesaplarının Türkiye'den erişime engellendiği aktarıldı.
Eylül ayındaki erişim engellerinin boyutu hakkında hangi veriler paylaşıldı?
Reuters'ın aktardığı verilere atıfla 30 Eylül itibarıyla son dalgada 147 X hesabının daha engellendiği ve toplam takipçi sayısının yaklaşık 2,65 milyon olduğu, önceki dalgada ise yaklaşık 150 hesabın kapatıldığı belirtildi. İfade Özgürlüğü Derneği verilerine göre ise eylül ayında erişim engeli kararı verilen 1.270 hesaptan yalnızca 115'i hakkında mahkeme kararı bulunuyor, geri kalan 1.155 hesabın gerekçesi bilinmiyor ve bu hesapların toplam takipçi sayısı 35 milyonu aşıyor.
EngelliWeb'in 7 Ekim'deki açıklamasında ne belirtildi?
EngelliWeb, 7 Ekim'de kendi X hesabı ile birlikte İrfan Değirmenci, Şirin Payzın, bianet – Bağımsız İletişim Ağı, Burak Acerakis, Erdal Sağlam, Dinçer Gökçe, Sarya Toprak, Esra Tokat ve Furkan Karabay'ın X hesaplarının erişime engellendiğini açıkladı. Kararın 30 Eylül 2026'da millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle Bakırköy 7. Sulh Ceza Hâkimliği'nce alındığı, içeriklerin yayından çıkarılmasına hükmedildiği ve hesapların bir kısmının X tarafından Türkiye'den görünmez kılındığı belirtildi. Ayrıca İrfan Değirmenci ve Şirin Payzın'ın aynı hesaplarının 16 Eylül 2026'da da engellendiği ifade edildi.
