Uluslararası Enerji Ajansı İcra Direktörü Fatih Birol, üye ülkelerin Mart 2026 tarihli Kolektif Eylem kapsamında verdikleri 400 milyon varil petrolü acil durum rezervlerinden çıkarma taahhüdünü teyit ettiklerini açıkladı. Birol'a göre anlaşma kapsamında bugüne kadar yaklaşık 325 milyon varil petrol piyasaya sürülürken, taahhüt edilen ancak henüz kullanılmayan stokların tamamının devreye alınması halinde yaklaşık 100 milyon varilin daha hızla piyasaya sürülmesi bekleniyor. Açıklama, ABD Başkanı Donald Trump'ın G7 ülkelerinin piyasaya yakıt sürmemesi halinde ABD'nin dizel ihracatını yasaklayacağı yönündeki tehdidinin ardından geldi. G7 ülkeleri cuma günü 100 milyon varil petrolü piyasaya sürme konusunda anlaşmıştı.
Kolektif Eylem taahhüdü teyit edildi
Fatih Birol, hükümetlerin Mart 2026 tarihli Kolektif Eylem kapsamındaki taahhüdü teyit ettiğini bildirdi. Söz konusu Kolektif Eylem, üye ülkelerin ABD-İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşın neden olduğu arz kesintisini gidermek amacıyla acil durum rezervlerinden 400 milyon varil petrol çıkarmayı kabul etmesini içeriyor. Birol'un açıklaması, bu çerçevede verilen taahhüdün halen geçerli olduğunu ve üye ülkeler tarafından doğrulandığını ortaya koydu.
Birol'un duyurduğu teyit, ABD Başkanı Donald Trump'ın G7 ülkelerine yönelik tehdidinin hemen sonrasına denk geldi. Trump, G7 ülkelerinin piyasaya yakıt sürmemesi halinde ABD'nin dizel ihracatını yasaklayacağını söylemişti. G7 ülkeleri ise cuma günü 100 milyon varil petrolü piyasaya sürme konusunda anlaşmaya varmıştı.
325 milyon varil sürüldü, 100 milyon varil daha yolda
Birol yaptığı açıklamada, Kolektif Eylem anlaşması kapsamında şu ana kadar yaklaşık 325 milyon varil petrolün piyasaya sürüldüğünü belirtti. Taahhüt edilen ancak henüz piyasaya sürülmeyen petrol stoklarının tamamının kullanılması halinde yaklaşık 100 milyon varilin daha piyasaya çıkacağını ifade etti.
Birol, bazı IEA üyesi ülkelerin başlangıçta taahhüt ettiklerinden daha yüksek miktarlarda petrol piyasaya sürdüğüne dikkat çekti. Bu durum, bazı üyelerin taahhüt edilen miktarın üzerine çıktığını gösterirken, geriye kalan taahhüt miktarının da hızla piyasaya sürülmesiyle toplam 400 milyon varillik hedefin tamamlanmasının hedeflendiğini ortaya koydu.
IEA stoklarında 1,1 milyar varillik rezerv bulunuyor
IEA ülkelerinin halen kamu tarafından tutulan önemli miktarda acil durum petrol stokuna sahip olduğunu söyleyen Birol, söz konusu stokların yaklaşık 1,1 milyar varile eşdeğer olduğunu kaydetti. Bu stokların içinde 200 milyon varilden fazla dizel bulunduğunu da belirtti.
Birol'un verdiği bu rakamlar, Kolektif Eylem kapsamında piyasaya sürülmesi planlanan 100 milyon varillik ek miktarın dışında, IEA ülkelerinin elinde halen önemli bir acil durum rezervi bulunduğunu gösteriyor. Açıklamada, mevcut kamu stoklarının büyüklüğüne vurgu yapıldı.
Avrupa'ya rezervleri açma çağrısı ve ABD'nin dizel tehdidi
ABD Başkanı Donald Trump, geçen hafta Avrupa ülkelerinden yükselen dizel fiyatlarını kontrol altına almak amacıyla acil durum yakıt rezervlerini piyasaya sürmelerini isteyebileceğini söylemişti. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise Avrupa'ya rezervlerini derhal kullanıma açması çağrısında bulunmuştu.
Trump, Avrupa'nın acil durum yakıt rezervlerini piyasaya sürmemesi halinde ABD'nin dizel ihracatını yasaklayabileceği mesajını verdi. Birol'un Kolektif Eylem taahhüdünün teyit edildiğine dair açıklaması ve G7 ülkelerinin cuma günü 100 milyon varil petrolü piyasaya sürme konusunda anlaşması, bu çağrı ve tehditlerin ardından geldi.
G7 ülkeleri cuma günü anlaşmaya vardı
G7 ülkeleri cuma günü 100 milyon varil petrolü piyasaya sürme konusunda anlaşmıştı. Bu anlaşma, Mart 2026 tarihli Kolektif Eylem kapsamında taahhüt edilen 400 milyon varillik miktarın henüz piyasaya sürülmemiş olan yaklaşık 100 milyon varillik kısmına denk geliyor. Birol'un ifadesine göre, taahhüt edilen ancak henüz piyasaya sürülmeyen stokların tamamının kullanılması halinde bu miktar hızla piyasaya sürülecek.
Sıkça Sorulan Sorular
IEA'nın Mart 2026 tarihli Kolektif Eylem taahhüdü nedir?
Mart 2026 tarihli Kolektif Eylem, IEA üyesi ülkelerin ABD-İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşın neden olduğu arz kesintisini gidermek amacıyla acil durum rezervlerinden 400 milyon varil petrol çıkarmayı kabul etmesini kapsıyor. Fatih Birol'a göre hükümetler bu kapsamda verilen taahhüdü teyit etti.
Anlaşma kapsamında bugüne kadar ne kadar petrol piyasaya sürüldü?
Fatih Birol'un açıklamasına göre anlaşma kapsamında şu ana kadar yaklaşık 325 milyon varil petrol piyasaya sürüldü. Bazı IEA üyesi ülkeler başlangıçta taahhüt ettiklerinden daha yüksek miktarlarda petrol piyasaya sürdü.
Ek olarak ne kadar petrolün piyasaya sürülmesi bekleniyor?
Birol, taahhüt edilen ancak henüz piyasaya sürülmeyen petrol stoklarının tamamının kullanılması halinde yaklaşık 100 milyon varilin daha piyasaya çıkacağını ifade etti. G7 ülkeleri cuma günü 100 milyon varil petrolü piyasaya sürme konusunda anlaşmıştı.
IEA ülkelerinin elinde ne kadar acil durum stoku bulunuyor?
Birol, IEA ülkelerinin halen kamu tarafından tutulan yaklaşık 1,1 milyar varile eşdeğer acil durum petrol stokuna sahip olduğunu ve bunun içinde 200 milyon varilden fazla dizel bulunduğunu kaydetti.
ABD'nin Avrupa'ya yönelik dizel ihracatı tehdidi nedir?
ABD Başkanı Donald Trump, G7 ülkelerinin piyasaya yakıt sürmemesi halinde ABD'nin dizel ihracatını yasaklayacağı tehdidinde bulundu. Trump geçen hafta Avrupa ülkelerinden yükselen dizel fiyatlarını kontrol altına almak için acil durum yakıt rezervlerini piyasaya sürmelerini isteyebileceğini söylemiş, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de Avrupa'ya rezervlerini derhal kullanıma açması çağrısında bulunmuştu.
