Uluslararası vadeli piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı, küresel güçlerin koordineli müdahalesi ve merkez bankalarının sert faiz sinyalleriyle yönünü aşağı çevirdi. Cuma günü 103,04 dolar seviyesine kadar tırmandıktan sonra günü 102,25 dolardan kapatan aralık vadeli Brent petrol, haftanın ilk işlem gününde saat 09.25 itibarıyla yüzde 0,9 değer kaybederek 101,37 dolara çekildi. Aynı dakikalarda ABD merkezli Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün kasım vadeli varil fiyatı ise 90,08 dolardan alıcı buldu. Fiyatlardaki gevşemenin arkasında G7 liderlerinin devreye soktuğu acil eylem planı, Uluslararası Enerji Ajansı koordinasyonunda serbest bırakılacak 100 milyon varillik rezerv, Fed'e ilişkin sıkı para politikası beklentileri ve OPEC+ ittifakının üretim kararı etkili oldu.
Brent ve WTI'da son fiyat hareketi
Brent petrolde haftanın ilk işlem gününde gözlenen geri çekilme, cuma günkü zirve seviyenin ardından geldi. Aralık vadeli Brent petrol cuma günü gün içinde 103,04 dolara kadar yükseldi. Günü 102,25 dolardan tamamlayan kontrat, yeni haftanın ilk işlem gününde saat 09.25 itibarıyla yüzde 0,9 düşüş kaydetti ve 101,37 dolara indi. Bu hareket, uluslararası vadeli piyasalarda işlem gören Brent petrolün kısa sürede yönünü aşağı çevirdiğini gösterdi.
Aynı dakikalarda ABD merkezli Batı Teksas türü ham petrolde de fiyatlama yakından izlendi. Kasım vadeli WTI ham petrolün varil fiyatı 90,08 dolardan alıcı buldu. Brent ve WTI arasındaki fiyat farkı korunurken, her iki gösterge kontrat da küresel güçlerin koordineli müdahalesi ve merkez bankalarının faiz sinyallerinin gölgesinde işlem gördü. Piyasada satış baskısının derinleşmesinde bu iki ana başlık öne çıktı.
G7 ve IEA koordinasyonunda 100 milyon varillik rezerv planı
Fiyatlardaki ani gevşemenin perde arkasında, dünyanın en büyük ekonomilerini bir araya getiren G7 liderlerinin enerji krizini yatıştırmak için devreye soktuğu kapsamlı acil eylem planı yer alıyor. G7 liderlerinin 2 Ekim'de gerçekleştirdiği çevrim içi zirvenin ardından, küresel piyasaları fiyat şoklarından korumak amacıyla Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) koordinasyonunda tam 100 milyon varillik petrol ve dizel rezervinin serbest bırakılması kararlaştırıldı.
Toplam 4 aya yayılacak bu devasa operasyonun ilk 20 gününde piyasaya yüklü miktarda dizel arzı sağlanacak. Plan, küresel piyasaları fiyat şoklarından korumayı hedefleyen bir müdahale olarak tanımlanıyor. İhtiyaç duyulması halinde yeni rezervlerin açılması da masada tutulurken, operasyonun kademeli şekilde ilerlemesi öngörülüyor. İlk 20 günlük dönemde dizel arzına ağırlık verilmesi, planın en dikkat çeken unsuru olarak öne çıkıyor.
Rafineri takvimleri ve Hürmüz Boğazı'nda güvenlik adımları
G7 ülkelerinin acil eylem planı yalnızca rezervlerin serbest bırakılmasıyla sınırlı değil. İhtiyaç duyulması halinde yeni rezervlerin açılması seçeneği masada tutulurken, G7 ülkeleri rafineri bakım takvimlerini senkronize ederek tesislerde geçici kapasite artışına gidecek. Bu adım, arz tarafında rafineri kaynaklı darboğazların hafifletilmesini amaçlıyor.
Enerji diplomasisinin bir diğer kritik ayağını ise küresel ticaretin can damarı olan Hürmüz Boğazı çevresinde güvenlik çabalarının yoğunlaştırılması oluşturuyor. Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticaretinde stratejik geçiş noktası olarak biliniyor ve bu bölgede güvenlik çabalarının artırılması, arz güvenliğine yönelik risklerin azaltılması hedefiyle planın parçası olarak yer alıyor.
Fed'in sıkı para politikası beklentisi talebi baskılıyor
Piyasadaki satış baskısını derinleştiren bir diğer faktör, ABD Merkez Bankasının (Fed) sıkı para politikasını sürdüreceğine dair güçlenen beklentiler oldu. Borçlanma maliyetlerinin yüksek kalacağı endişesi, küresel ekonomik aktiviteyi ve dolayısıyla petrol talebini baskı altında tutuyor. Bu beklenti, petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturan ana unsurlardan biri olarak izleniyor.
Para piyasalarında Fed'in bu ayki faiz kararında pas geçme ihtimali yüzde 80'in üzerinde fiyatlansa da aralık ayındaki yılın son toplantısında 25 baz puanlık faiz artırımı ihtimali masadaki yerini koruyor. Bu ay için pas geçme beklentisinin yüksek fiyatlanmasına karşın, yılın son toplantısına ilişkin faiz artırım ihtimalinin sürmesi, sıkı para politikasının devam edeceği sinyalini güçlendiriyor. Yüksek borçlanma maliyetlerinin süreceği endişesi, talep görünümüne ilişkin baskıyı canlı tutuyor.
OPEC+ kararı ve teknik seviyeler
Fiyatlardaki aşağı yönlü hareketi sınırlayan ve piyasada denge kurmaya çalışan güç ise OPEC+ ittifakından geldi. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü ve Rusya liderliğindeki ortak üreticilerden 7 kilit üye, kasım ayında ilave üretim artışına gitmeme kararı aldı. Bu karar, piyasadaki satış baskısını dengelemeye yönelik bir adım olarak öne çıktı.
OPEC+ tarafında bir sonraki kritik değerlendirme toplantısı 1 Kasım'da yapılacak. Toplantı, kasım ayı sonrası üretim politikasına ilişkin beklentiler açısından yakından takip ediliyor. Öte yandan uzmanlar, teknik göstergelerde 100,97 doları destek, 103,77 doları ise direnç seviyesi olarak yakından izliyor. Bu iki seviye, kısa vadeli fiyat hareketlerinde referans olarak takip ediliyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Brent petrolün varil fiyatı ne kadar oldu?
Cuma günü 103,04 dolara kadar yükseldikten sonra günü 102,25 dolardan kapatan aralık vadeli Brent petrol, haftanın ilk işlem gününde saat 09.25 itibarıyla yüzde 0,9 değer kaybederek 101,37 dolara geriledi.
WTI ham petrol fiyatı kaç dolardan işlem gördü?
Aynı dakikalarda ABD merkezli Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün kasım vadeli varil fiyatı 90,08 dolardan alıcı buldu.
G7 ve IEA'nın rezerv planı neyi kapsıyor?
G7 liderlerinin 2 Ekim'de yaptığı çevrim içi zirvenin ardından IEA koordinasyonunda 4 aya yayılacak şekilde toplam 100 milyon varillik petrol ve dizel rezervinin serbest bırakılması kararlaştırıldı. Operasyonun ilk 20 gününde piyasaya yüklü miktarda dizel arzı sağlanacak ve ihtiyaç duyulması halinde yeni rezervlerin açılması masada tutulacak.
Fed'e ilişkin faiz beklentisi nasıl fiyatlanıyor?
Para piyasalarında Fed'in bu ayki faiz kararında pas geçme ihtimali yüzde 80'in üzerinde fiyatlanırken, aralık ayındaki yılın son toplantısında 25 baz puanlık faiz artırımı ihtimali masadaki yerini koruyor.
OPEC+ ne karar aldı ve teknik seviyeler neler?
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü ve Rusya liderliğindeki ortak üreticilerden 7 kilit üye kasım ayında ilave üretim artışına gitmeme kararı aldı, bir sonraki değerlendirme toplantısı 1 Kasım'da yapılacak. Uzmanlar teknik göstergelerde 100,97 doları destek, 103,77 doları direnç seviyesi olarak izliyor.
