ABD Merkez Bankasının (Fed) New York Şubesi tarafından yayımlanan eylül ayına ilişkin Tüketici Beklentileri Anketi, Amerikalı tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisinin 2,5 yılın zirvesine çıktığını ortaya koydu. Yaklaşık 1300 hanehalkının katılımıyla gerçekleştirilen ankete göre, gelecek bir yıla ilişkin medyan enflasyon beklentisi eylülde bir önceki aya kıyasla 0,3 puan artarak yüzde 3,9'a yükseldi. Böylece kısa vadeli beklenti Mayıs 2023'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Anket sonuçları, fiyat artışı beklentilerinin benzin, gıda, sağlık, eğitim ve kira gibi birçok kalemde yukarı yönlü hareket ettiğini, hanehalkı gelir ve harcama artışı beklentilerinin de yükseldiğini gösterdi. Buna karşın hanehalklarının mevcut ve gelecekteki mali durumlarına ilişkin değerlendirmelerinin kötüleştiği, iş gücü piyasasına ilişkin beklentilerin ise eylülde genel olarak iyileştiği kaydedildi.
Kısa Vadeli Beklenti Mayıs 2023'ten Beri En Yüksek Seviyede
Fed New York Şubesi'nin düzenli olarak yayımladığı Tüketici Beklentileri Anketi'nin eylül ayı sonuçları, kısa vadeli enflasyon beklentisindeki artışa odaklandı. Yaklaşık 1300 hanehalkının katılımıyla yapılan ölçümde, gelecek 12 aya ilişkin medyan enflasyon beklentisi eylül ayında yüzde 3,9 olarak kaydedildi.
Bu oran, bir önceki aya göre 0,3 puanlık artışa işaret etti. Kaynak verilere göre bu artışla birlikte kısa vadeli enflasyon beklentisi, Mayıs 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine çıkmış oldu. Anket, tüketicilerin önümüzdeki bir yıllık dönemde fiyatlar genel seviyesine ilişkin beklentilerinin yukarı yönlü güncellendiğini gösterdi.
Orta ve Uzun Vadeli Enflasyon Beklentilerinde Son Durum
Anket, farklı vadelerdeki enflasyon beklentilerinin seyrini de ortaya koydu. Tüketicilerin orta vadeli enflasyon beklentisi eylülde 0,1 puan artarak yüzde 3,3'e yükseldi.
Uzun vadeli enflasyon beklentisinde ise değişim gözlenmedi. Uzun vadeli beklenti yüzde 3 seviyesinde kaldı. Böylece kısa ve orta vadede artış görülürken, uzun vadeli beklentinin yatay seyretmesi dikkat çekti.
Benzin, Gıda ve Barınma Kalemlerinde Fiyat Artışı Beklentileri Yükseldi
Tüketicilerin gelecek 12 aya ilişkin fiyat artışı beklentileri, anket kapsamındaki tüm harcama kalemlerinde artış gösterdi. Benzin fiyatlarına ilişkin beklenti 0,2 puan artarak yüzde 4,8'e çıktı. Gıda fiyatlarına ilişkin beklenti de 0,2 puanlık artışla yüzde 5,5 seviyesine yükseldi.
Sağlık hizmetleri fiyatlarına ilişkin beklenti 0,1 puan artarak yüzde 9,2'ye ulaştı. Üniversite eğitimi maliyetlerine ilişkin fiyat artışı beklentisi ise diğer kalemlere göre daha belirgin bir artış gösterdi. Bu kalemdeki beklenti 1,4 puan artışla yüzde 7,5'e yükseldi.
Kiralara ilişkin fiyat artışı beklentisi de yukarı yönlü hareket etti. Kira beklentisi 0,2 puan artışla yüzde 6,8 olarak kaydedildi. Anket sonuçları, tüketicilerin önümüzdeki bir yılda hem zorunlu tüketim kalemleri hem de barınma ve eğitim gibi hizmetlerde fiyat artışlarının süreceğini öngördüğünü gösterdi.
Benzin fiyatları beklentisi: yüzde 4,8 (0,2 puan artış)
Gıda fiyatları beklentisi: yüzde 5,5 (0,2 puan artış)
Sağlık hizmetleri beklentisi: yüzde 9,2 (0,1 puan artış)
Üniversite eğitimi maliyeti beklentisi: yüzde 7,5 (1,4 puan artış)
Kira beklentisi: yüzde 6,8 (0,2 puan artış)
Gelir ve Harcama Beklentileri Artarken Mali Durum Algısı Kötüleşti
Anket, gelir ve harcama artışı beklentilerinin de yükseldiğini gösterdi. Hanehalkı gelirindeki beklenen medyan artış 0,1 puan yükselerek yüzde 3,1'e çıktı. Bu seviye, Şubat 2025'ten bu yana en yüksek seviye olarak kaydedildi.
Gelecek bir yıla ilişkin nominal hanehalkı harcama artışı beklentisi de 0,3 puan artarak yüzde 5,5'e yükseldi. Böylece söz konusu harcama beklentisi Mayıs 2023'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Gelir ve harcama beklentilerindeki eş zamanlı artış, anketin öne çıkan bulguları arasında yer aldı.
Buna karşın, aynı dönemde hanehalklarının mevcut ve gelecekteki mali durumlarına ilişkin değerlendirmeleri kötüleşti. Anket sonuçları, beklentilerdeki artışa rağmen hanehalklarının kendi mali koşullarına dair algısının olumsuz yönde değiştiğini ortaya koydu.
İş Gücü Piyasası Beklentileri ve TÜFE Verileri
İş gücü piyasasına ilişkin beklentiler ise eylülde genel olarak iyileşme gösterdi. Anket, istihdam ve iş gücü piyasasına dair tüketici öngörülerinin bir önceki döneme göre daha olumlu bir tablo çizdiğini kaydetti.
Öte yandan, ABD'de resmi enflasyon verilerine ilişkin son durum da paylaşıldı. ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ağustosta aylık bazda yüzde 0,4, yıllık bazda yüzde 3,4 artmıştı. Eylül ayına ilişkin TÜFE verilerinin ise 14 Ekim'de açıklanacağı bildirildi.
Sıkça Sorulan Sorular
ABD'de kısa vadeli enflasyon beklentisi eylülde ne kadar oldu?
Fed New York Şubesi'nin yaklaşık 1300 hanehalkının katılımıyla yaptığı Tüketici Beklentileri Anketi'ne göre, gelecek bir yıla ilişkin medyan enflasyon beklentisi eylülde 0,3 puan artarak yüzde 3,9'a yükseldi ve Mayıs 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı.
Orta ve uzun vadeli enflasyon beklentileri nasıl değişti?
Orta vadeli enflasyon beklentisi eylülde 0,1 puan artarak yüzde 3,3'e yükselirken, uzun vadeli enflasyon beklentisi değişmeyerek yüzde 3'te kaldı.
Hangi harcama kalemlerinde fiyat artışı beklentisi yükseldi?
Gelecek 12 aya ilişkin beklentilerde benzin fiyatları yüzde 4,8'e, gıda fiyatları yüzde 5,5'e, sağlık hizmetleri yüzde 9,2'ye, üniversite eğitimi maliyetleri yüzde 7,5'e ve kiralar yüzde 6,8'e yükseldi.
Hanehalkı gelir ve harcama beklentileri ne seviyede?
Hanehalkı gelirindeki beklenen medyan artış 0,1 puan yükselerek yüzde 3,1 ile Şubat 2025'ten beri en yüksek seviyeye çıktı. Nominal hanehalkı harcama artışı beklentisi ise 0,3 puan artarak yüzde 5,5 ile Mayıs 2023'ten beri en yüksek seviyesini gördü.
ABD'de son TÜFE verisi neydi ve yeni veri ne zaman açıklanacak?
ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi ağustosta aylık bazda yüzde 0,4, yıllık bazda yüzde 3,4 artmıştı. Eylül ayına ilişkin TÜFE verileri 14 Ekim'de açıklanacak.
