İngiltere konut piyasası eylül ayında belirgin biçimde ivme kaybetti. Royal Institution of Chartered Surveyors (RICS) tarafından açıklanan veriler, faizlerin daha uzun süre yüksek seyredeceğine ilişkin artan beklentilerin alıcı güvenini zayıflattığını ve fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskının dört aylık bir toparlanma döneminin ardından yeniden sertleştiğini ortaya koydu. Piyasada hem alıcı talebi hem de anlaşmaya bağlanan satışlar gerileme kaydetti.
Alıcı Talebi Martten Bu Yana İlk Kez Zayıfladı
Yeni alıcı taleplerine ilişkin net denge ağustostaki yüzde -18 seviyesinden eylülde yüzde -22'ye geriledi. Bu düşüş, söz konusu göstergenin mart ayından bu yana ilk kez zayıflaması anlamına geliyor. Bununla birlikte veri, altı ay önce kaydedilen yüzde -41'lik seviyenin hâlâ üzerinde bulunuyor.
Anlaşmaya bağlanan satışlara ilişkin net denge de yüzde -16'dan yüzde -18'e geriledi. Ancak bu oran, üç aylık yüzde -25 ortalamasına kıyasla daha az negatif bir görünüm sergiledi. Önümüzdeki üç aya ilişkin satış beklentisi ise yüzde -3'ten yüzde -6'ya düşerek kısa vadeli görünümün de zayıfladığına işaret etti.
Konut Fiyatlarındaki Düşüş Baskısı Dört Ay Sonra Yeniden Güçlendi
Konut fiyatlarına ilişkin manşet net denge ağustostaki yüzde -28 seviyesinden eylülde yüzde -32'ye geriledi. Bu gelişmeyle birlikte göstergenin art arda dört ay boyunca daha az negatif hale geldiği dönem sona erdi. Üç aylık konut fiyatı beklentisi yüzde -24 olarak açıklanırken 12 aylık beklenti sıfır seviyesinde gerçekleşti; bu sonuç katılımcıların bir yıllık vadede fiyatların genel olarak yatay seyretmesini öngördüğüne işaret etti.
Bölgesel tabloya bakıldığında Londra'daki fiyat dengesinin ülke genelinden daha olumsuz seyrettiği görüldü. Öte yandan Kuzey İrlanda'da fiyatlar yükselişini sürdürürken İskoçya'da ılımlı bir artış kaydedildi.
Yeni Satış İlanları 2025 Ortasından Bu Yana İlk Kez Artıya Geçti
Olumsuz tabloya karşın yeni satış talimatlarına ilişkin denge yüzde +6'ya yükselerek 2025 ortasından bu yana ilk kez pozitif bölgeye döndü. Bu gelişme, piyasaya yeni konut arzının görece canlandığına dair bir sinyal olarak değerlendirilebilir. Bununla birlikte RICS katılımcıları piyasa değerleme faaliyetlerinin bir yıl önceki seviyelerin altında kalmaya devam ettiğini bildirdi.
Kiralama Piyasasında Talep Üç Aydır Ivme Kazanıyor
Satış piyasasındaki zayıflığın aksine kiralama tarafında farklı bir tablo ortaya çıktı. Katılımcıların net yüzde +23'ü kiracı talebinin arttığını bildirirken bu gösterge üst üste üçüncü ayda da ivme kazandı. Buna karşılık ev sahiplerinden gelen kiralık konut arzı negatif bölgede kalmayı sürdürdü.
Önümüzdeki üç ayda kiraların artmasını bekleyen katılımcıların oranı net yüzde +37 olarak gerçekleşti. Bu oran ağustostaki yüzde +44 seviyesinin altında kalırken 2026'nın ilk yarısındaki yüzde +27 ortalamasının üzerinde seyretti.
RICS: Toparlanma Sürecinin Kırılganlığı Korunuyor
RICS Piyasa Araştırma ve Analiz Başkanı Tarrant Parsons, faiz beklentilerindeki yeniden yükselişin konut piyasası açısından yeni bir olumsuzluk yarattığını vurguladı. Parsons, alıcıların daha temkinli bir tutum sergilediğini ve satış faaliyetinin bir miktar ivme kaybettiğini ifade etti.
Parsons ayrıca son verilerin piyasanın genel yönünde belirgin bir değişime işaret etmediğini belirtti. Ancak hanehalklarının borçlanma maliyetlerinin daha önce öngörülenden uzun süre yüksek kalabileceği ihtimaline uyum sağlamasıyla birlikte zayıf faaliyetin bir süre daha devam edebileceğini de sözlerine ekledi.
Sıkça Sorulan Sorular
RICS verilerine göre eylülde yeni alıcı talebi ne kadar geriledi?
Yeni alıcı taleplerine ilişkin net denge ağustostaki yüzde -18 seviyesinden eylülde yüzde -22'ye geriledi. Bu, söz konusu göstergenin mart ayından bu yana ilk kez zayıflaması oldu.
Konut fiyatları üzerindeki aşağı yönlü baskı ne zaman yeniden arttı?
Konut fiyatlarına ilişkin manşet net denge ağustostaki yüzde -28'den eylülde yüzde -32'ye geriledi. Böylece göstergenin art arda dört ay boyunca daha az negatif hale geldiği dönem sona erdi; aşağı yönlü baskı dört ay sonra yeniden güçlendi.
İngiltere genelinde bölgesel konut fiyatı görünümü nasıl şekillendi?
Londra'da fiyat dengesi ülke genelinden daha olumsuz seyretti. Kuzey İrlanda'da fiyatlar yükselmeye devam ederken İskoçya'da ılımlı bir artış kaydedildi.
Kiralama piyasasında talep nasıl bir seyir izledi?
Katılımcıların net yüzde +23'ü kiracı talebinin arttığını bildirdi ve bu gösterge üst üste üçüncü ayda da ivme kazandı. Ev sahiplerinden gelen kiralık konut arzı ise negatif bölgede kalmaya devam etti.
RICS Piyasa Araştırma ve Analiz Başkanı Tarrant Parsons eylül verileri hakkında ne söyledi?
Parsons, faiz beklentilerindeki yeniden yükselişin konut piyasası için yeni bir olumsuzluk yarattığını, alıcıların daha temkinli hale geldiğini ve satış faaliyetinin bir miktar ivme kaybettiğini belirtti. Son verilerin piyasanın yönünde belirgin bir değişime işaret etmediğini, ancak borçlanma maliyetlerinin daha uzun süre yüksek kalabileceği ihtimaline uyum sağlandıkça zayıf faaliyetin bir süre daha sürebileceğini de vurguladı.
