ABD'nin Tennessee eyaletinde zehirli iğneyle gerçekleştirilen infaz girişiminden sağ kurtulan 50 yaşındaki Christa Pike, komadan beklenmedik biçimde uyandı ve konuşmaya başladı. Avukatları, ağır sağlık sorunlarıyla boğuşan Pike'ın hastane yatağında kelepçeli ve zincirli tutulduğunu, uzun bir iyileşme süreciyle karşı karşıya olduğunu açıkladı. Dava, hukuki boyutuyla da derinleşiyor: Bir yargıç tüm delillerin korunmasını emretti, Tennessee Islah Dairesi Müdürü istifa etti ve vali yılın geri kalanındaki tüm idamları askıya aldı.
İki Doz İlaca Rağmen Hayatta Kaldı
Christa Pike, Riverbend Yüksek Güvenlikli Cezaevi'nde gerçekleştirilen infaz girişiminin ardından bilinci kapalı halde Nashville'deki bir hastaneye kaldırılmıştı. Avukatları, iki doz pentobarbital enjekte edilmesine karşın Pike'ın hayatını kaybetmediğini ve pazartesi günü beyin ölümünün gerçekleştiğini, yaşam destek ünitesinin kapatılacağını düşündüklerini aktardı. Ancak salı günü beklenmedik bir gelişme yaşandı.
Avukat Randall Spivey, Reuters ajansına yaptığı açıklamada müvekkilinin salı günü beklenmedik biçimde uyandığını belirtti. Spivey, "Ben, ekibi ve sağlık personeli dahil herkes büyük bir şaşkınlık yaşadı; Christa uyandı ve konuşmaya başladı" dedi. Hukuk ekibi, Pike'ın hayatta kalmasını "tıbbi açıdan emsalsiz" olarak nitelendirdi ve ABD'de tamamlanmış bir infaz girişiminden sağ kurtulan ilk kişi olduğunu vurguladı.
Ağır Sağlık Tablosu ve Hastanedeki Koşullar
Avukat Spivey, Pike'ın mevcut durumuna ilişkin endişe verici ayrıntılar paylaştı. Pike'ın yutkunamadığını, yemek yiyemediğini ve zatürre geçirdiğini belirten Spivey, aşırı derecede şişen kollarını da hareket ettiremediğini söyledi. Kalıcı hareket kaybı yaşayıp yaşamayacağının henüz bilinmediğini vurgulayan avukat, müvekkilinin hastane yatağına zincirlenmiş halde tutulduğunu da ifade etti.
Spivey, Pike'ın zihinsel karışıklığa rağmen çevresindekilerle iletişim kurebildiğini aktardı. "Şu anda her şeye karşı öfkeli ve kafası karışık. Eyaletin kendisini idam etmeye çalıştığının gayet farkında. Neler olduğunu öğrenmek istedi, çeşitli kişileri ve kurbanın ailesini sordu" diye konuştu. Avukatlar, Pike'ın en azından uzun bir iyileşme süreciyle karşı karşıya olduğunu belirtti.
Avukatların aktardığına göre Pike'ın talebi üzerine tamamı kadınlardan oluşan infaz ekibi, iki saatten uzun süren süreçte en az yedi iğne kullandı. Çıkarılan iğnelerden birinin 90 derece büküldüğü de aktarılan bilgiler arasında yer aldı. Pike'ın daha önce dar damarları ve sağlık sorunları nedeniyle avukatlarının zehirli iğneye alternatif bir yöntem talep ettiği de hatırlatıldı.
Yargıç Delillerin Korunmasını Emretti
Gelişmelerin ardından Davidson Bölgesi Hakkaniyet Mahkemesi Yargıcı I'Ashea Myles, Tennessee yetkililerine başarısız infaz girişimine ait tüm delillerin saklanması talimatını verdi. Karar; şırıngaları, ilaç ambalajlarını, parti numaralarını, kateterleri, serum hortumlarını, sedye bağlarını, olay tutanaklarını, tanık ifadelerini ve şifreli yazışmaları kapsıyor.
Yargıç Myles, davanın infazı engellemek amacıyla ocak ayında açıldığını ancak kimsenin Pike'ın hayatta kalacağını öngörmediğini belirterek "Bu dava, en hafif tabirle benzersiz" değerlendirmesini yaptı. Avukatların infazda kalan ilaç kalıntılarından kimyasal analiz için örnek alma talebi konusunda ise henüz bir karar verilmedi. Tennessee Ceza İnfaz Kurumu ise delil koruma kararının gereksiz olduğunu, kanunen zaten delilleri koruma yükümlülüğü taşıdıklarını ve talep edilenlerin çoğunu paylaşmaya hazır olduklarını savundu.
Müdür İstifa Etti, İdamlar Askıya Alındı
Tennessee Valisi Bill Lee, Pike vakası ve mayıs ayında Tony Carruthers isimli mahkumun infazında damar yolu açılamaması üzerine yılın geri kalanındaki tüm idamları askıya aldı. Vali ayrıca Tennessee Islah Dairesi Müdürü Frank Strada'nın bu ayın ilerleyen günlerinde görevinden ayrılacağını açıkladı.
Lee, cumartesi günü yaptığı yazılı açıklamada kararı gerekli bir adım olarak nitelendirdi. "Müdür Strada dürüstlükle hizmet etti. Bu zor dönemde Tennessee halkının çıkarlarını ilk sıraya koyma iradesini takdirle karşılıyorum. Görevden ayrılma kararını kabul ettim; liderlik devrinin sorunsuz ilerlemesi taahhüdü için de kendisine teşekkür ediyorum" dedi. Strada'nın yerine geçecek isim henüz açıklanmadı.
Tennessee'de üç yıl önce göreve başlayan Strada, daha önce Arizona Cezaevi Dairesi'nde üst düzey yönetici olarak çalışmıştı. Strada'nın Arizona'daki görev süresi boyunca da birden fazla infazda benzer sorunlar yaşandığı aktarıldı. Yaşananları aydınlatmak üzere bağımsız bir inceleme yürütülürken Strada, istifasını "Tennessee halkının yararı doğrultusunda" verdiğini belirtti ve kurumunun Pike vakasındaki adımlarını savundu.
Avukatlar Müebbet Hapis Talep Ediyor
Pike'ın avukatları, yaşananların ABD Anayasası'nın zalimane ve olağandışı cezaları yasaklayan maddesini ihlal ettiğini savunuyor. Avukat Luke Ihnen, duruşmanın şeffaflık amacı taşıdığını belirterek mahkemelerin ve kamuoyunun eyaletin sözlerine doğrudan güvenmemesi gerektiğini söyledi. Ihnen ayrıca Vali Lee'den cezanın müebbet hapse çevrilmesini ve bir daha infaz girişiminde bulunulmamasını talep etti.
Öte yandan Tennessee dahil birçok ABD eyaletinin, Avrupa'nın işkence ve infazlarda kullanılabilecek ürünlerin ticaretine getirdiği yasak nedeniyle büyük ilaç şirketlerinden infaz ilacı temin etmekte zorlandığı bildirildi. Bu nedenle eyaletlerin, kimliklerini gizli tutma sözü vererek denetimi sınırlı küçük eczanelere özel üretimler yaptırdığı aktarıldı.
Kurbanın Ailesi: "Tam Bir Fiyaskoydu"
Süreci Nashville'deki cezaevinde izleyen kurban annesi May Martinez, NBC News kanalına yaptığı açıklamada olayı "Tam bir fiyaskoydu. Onu idam etmeye çalıştılar ve ölmedi" sözleriyle anlattı. Martinez, yerel televizyon kanalı WSMV'ye verdiği demeçte eyalet yetkililerinin Pike'ı yeniden idam etmeye kalkışmayacağı yönündeki görüşünü paylaştı. Pike'ın geleceğine dair kişisel beklentisi sorulduğunda ise sürecin kendi kontrolünde olmadığını vurgulayan Martinez, "Benim ne düşündüğümün bir önemi yok. Onlar yapacaklarını yapacaklar" dedi.
Martinez'in torunu Morgan Seeley de WSMV'ye yaptığı açıklamada, başarısız infaz girişiminin ardından büyükannesinin günlerce yemek yemeyi reddettiğini ve gözyaşları içinde konuşmakta zorlandığını aktardı. Seeley, "O adalet istiyordu. Pike'ın cezaevinde kalması bir adalet değildi" diye konuştu.
Pike, 1995 yılında henüz gençken 19 yaşındaki okul arkadaşı Colleen Slemmer'ın işkence edilerek öldürülmesi olayındaki rolü nedeniyle idam cezasına çarptırılmıştı. Avukatları şu an için müvekkillerinin bilincinin açık olduğunu, konuşabildiğini ve kritik tıbbi bakım almaya devam ettiğini açıkladı.
Sıkça Sorulan Sorular
Christa Pike infaz girişiminden nasıl sağ kurtuldu?
İki doz pentobarbital enjekte edilmesine rağmen Pike hayatını kaybetmedi. Tamamı kadınlardan oluşan infaz ekibi, iki saatten uzun süren süreçte en az yedi iğne kullandı; çıkarılan iğnelerden biri 90 derece büküldü. Avukatları, Pike'ın ABD'de tamamlanmış bir infaz girişiminden sağ kurtulan ilk kişi olduğunu belirtti.
Pike'ın şu anki sağlık durumu nasıl?
Avukatları Pike'ın yutkunamadığını, yemek yiyemediğini, zatürre geçirdiğini ve aşırı şişen kollarını hareket ettiremediğini açıkladı. Kalıcı hareket kaybı yaşayıp yaşamayacağı henüz bilinmiyor. Pike, hastane yatağında kelepçeli ve zincirli tutulmakta olup kritik tıbbi bakım almaya devam etmektedir.
Başarısız infazın ardından hukuki süreç nasıl işliyor?
Davidson Bölgesi Hakkaniyet Mahkemesi Yargıcı I'Ashea Myles, tüm delillerin korunmasını emretti. Karar şırıngaları, ilaç ambalajlarını, kateterleri, tanık ifadelerini ve şifreli yazışmaları kapsıyor. Avukatlar ayrıca ilaç kalıntılarından kimyasal analiz için örnek alınmasını talep etti; bu konuda henüz karar verilmedi.
Tennessee Valisi bu gelişmeler üzerine ne yaptı?
Vali Bill Lee, Pike vakası ve mayıs ayında yaşanan Tony Carruthers infaz sorununu gerekçe göstererek yılın geri kalanındaki tüm idamları askıya aldı. Ayrıca Tennessee Islah Dairesi Müdürü Frank Strada'nın bu ayın ilerleyen günlerinde görevinden ayrılacağını duyurdu. Strada'nın yerine kimin geçeceği henüz açıklanmadı.
Pike'ın avukatları bundan sonra ne talep ediyor?
Avukat Luke Ihnen, Vali Lee'den Pike'ın idam cezasının müebbet hapse çevrilmesini ve bir daha infaz girişiminde bulunulmamasını talep etti. Avukatlar ayrıca yaşananların ABD Anayasası'nın zalimane ve olağandışı cezaları yasaklayan maddesini ihlal ettiğini savunuyor.
