Dünya'nın jeomanyetik alanı bu hafta sonu Güneş'ten gelen iki ayrı plazma bulutunun etkisiyle sarsılabilir. Phobos hava durumu merkezinin önde gelen uzmanlarından Mikhail Leus, uluslararası tahmin merkezlerinin verilerine dayanarak Güneş'ten kopan bu plazma bulutlarının 9 Ekim Cuma günü sabahın erken saatlerinde Dünya'ya ulaşmasının beklendiğini duyurdu. Leus'a göre manyetik fırtına görülme ihtimali yaklaşık yüzde 80 olarak hesaplanıyor.
Haftanın Başında Güneş Aktivitesi Belirgin Biçimde Arttı
Leus'un aktardığı bilgilere göre hafta, Güneş aktivitesindeki kayda değer bir yükselişle başladı. Güneş'te M sınıfında birkaç patlama kaydedildi; bunlardan ikisi salı gününün ilk yarısında gerçekleşti. Söz konusu patlamalar sırasında uzaya büyük miktarda Güneş maddesi savruldu. Leus, bu olayların Dünya yönünde ilerleyen iki görece büyük plazma bulutu oluşturduğunu belirtti.
Güneş patlamalarının ardından meydana gelebilen koronal kütle atımları, yani CME'ler, Dünya'nın manyetik alanıyla etkileşime girdiğinde jeomanyetik fırtınalara zemin hazırlıyor. Bu kez de benzer bir sürecin işlediği ve iki ayrı plazma bulutunun Dünya'ya doğru yol aldığı ifade edildi.
Cuma Sabahı Kritik Eşik Olarak Öne Çıkıyor
Uluslararası tahmin merkezlerinin mevcut hesaplamalarına göre plazma bulutlarının Dünya'ya ulaşmasıyla birlikte G1 ve G2 seviyelerinde jeomanyetik fırtınalar meydana gelebilir. Leus, cuma günü manyetik fırtına görülme ihtimalinin yaklaşık yüzde 80 olduğunu açıkladı. Mevcut projeksiyona göre kritik zaman 9 Ekim Cuma sabahı olarak belirlendi.
Fırtınanın kesin şiddeti ise Güneş'ten gelen plazmanın Dünya'ya ulaştığı sıradaki hızı, yoğunluğu ve taşıdığı manyetik alanın yönü gibi faktörlere bağlı olacak. Bu değişkenler nedeniyle tahminlerde değişiklik yaşanması halinde fırtınanın başlangıç zamanı ve şiddeti de farklılık gösterebilir.
G1 ve G2 Seviyeleri Ne Anlama Geliyor?
Jeomanyetik fırtınalar, Dünya'nın manyetik alanındaki bozulmanın şiddetine göre G1'den G5'e kadar uzanan bir ölçekle sınıflandırılıyor. Bu ölçekte G1 en düşük seviyeyi, G5 ise en yüksek ve en yıkıcı seviyeyi temsil ediyor. Beklenen fırtına için öngörülen G1 kategorisi "zayıf", G2 kategorisi ise "orta şiddette" jeomanyetik fırtınaya karşılık geliyor.
Bu seviyelerdeki fırtınalar genellikle büyük çaplı bir tehlike oluşturmuyor. Ancak bazı uydu sistemlerinde, yüksek frekanslı radyo haberleşmesinde, navigasyon sistemlerinde ve elektrik şebekelerinde sınırlı düzeyde etkiler görülebiliyor. Bunun yanı sıra jeomanyetik aktivitenin artması, kutup ışıklarının normalden daha düşük enlemlerde gözlemlenme ihtimalini de yükseltiyor.
Etkinin İki Gün Sürmesi Bekleniyor
Tahminlere göre Dünya'nın manyetik alanındaki bozulma yalnızca cuma günüyle sınırlı kalmayacak. Plazma bulutlarının beklendiği gibi Dünya'nın manyetik alanına ulaşması halinde G1-G2 seviyesinde başlayacak manyetik fırtınanın jeomanyetik hareketliliği cumartesi boyunca da sürdürmesi öngörülüyor. Leus, jeomanyetik aktivitenin yaklaşık iki gün boyunca devam etmesinin, ardından kademeli olarak azalmasının beklendiğini vurguladı.
Uzman, Dünya'nın jeomanyetik alanının 11 Ekim Pazar günü yeniden sakin koşullara dönmesinin tahmin edildiğini ifade etti. Plazma bulutlarının Dünya'ya yaklaşmasıyla birlikte önümüzdeki saatlerde tahminlerin daha da netleşmesi bekleniyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Manyetik fırtınanın Dünya'ya ne zaman ulaşması bekleniyor?
Uluslararası tahmin merkezlerinin verilerine göre Güneş'ten kopan plazma bulutlarının 9 Ekim Cuma günü sabahın erken saatlerinde Dünya'ya ulaşması bekleniyor.
Manyetik fırtına görülme ihtimali ne kadar?
Phobos hava durumu merkezi uzmanı Mikhail Leus, cuma günü manyetik fırtına görülme ihtimalinin yaklaşık yüzde 80 olduğunu açıkladı.
Beklenen fırtına hangi şiddette olacak?
Uluslararası tahmin merkezlerine göre G1 (zayıf) ile G2 (orta şiddette) arasında bir jeomanyetik fırtına bekleniyor. Fırtınanın kesin şiddeti, plazmanın Dünya'ya ulaşırken taşıdığı hız, yoğunluk ve manyetik alan yönüne bağlı olacak.
Manyetik fırtına ne kadar sürecek?
Leus'a göre jeomanyetik bozulmanın yaklaşık iki gün boyunca etkili olması, ardından kademeli olarak azalması bekleniyor. Dünya'nın manyetik alanının 11 Ekim Pazar günü yeniden sakin koşullara dönmesi öngörülüyor.
G1-G2 seviyesindeki manyetik fırtınaların olası etkileri nelerdir?
Bu seviyelerdeki fırtınalar genellikle büyük çaplı tehlike oluşturmuyor; ancak bazı uydu sistemlerinde, yüksek frekanslı radyo haberleşmesinde, navigasyon sistemlerinde ve elektrik şebekelerinde sınırlı etkiler görülebiliyor. Ayrıca kutup ışıklarının normalden daha düşük enlemlerde gözlemlenme ihtimali artıyor.
