EMEP Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, gazeteci ve DİSK Basın-İş Disiplin Kurulu üyesi Derya Okatan Albayrak'ın tutuklanmasına ilişkin Adalet Bakanı Akın Gürlek'in yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı'na soru önergesi verdi. Karaca, önergesinde tutuklamanın hukuki ve teknik temelini sorguladı; dijital materyallerin diske ne zaman ve kim tarafından aktarıldığının aydınlatılmadan tutuklama kararı verilmesini eleştirdi.
Tutuklamanın gerekçesi: Harici diskte 'gizli belgeler' iddiası
Karaca'nın aktardığına göre yaklaşık 20 yıldır gazetecilik yapan Derya Okatan Albayrak, kendisine ait olduğu belirtilen bir harici diskte "devletin güvenliğine ilişkin gizli belgeler" bulunduğu iddiasıyla tutuklandı. Söz konusu belgelerin Çorum ve Tokat illerine ilişkin istihbarat kayıtlarını içerdiği de ifade edildi.
Okatan, sorgusunda bu belgeleri ilk kez jandarmada gördüğünü, bunların hard diske nasıl ve ne zaman kaydedildiğini bilmediğini ve belgelerle herhangi bir ilgisinin bulunmadığını beyan etti. Milletvekili Karaca bu bilgileri önergesinde aktararak tutuklamanın hukuki zeminini tartışmaya açtı.
2019'da el konulan disk: Adli imaj alındı, sorgu yapılmadı
Okatan ve avukatının beyanlarına dayanarak Karaca, suçlamaya konu harici diske 2019 yılında başka bir soruşturma kapsamında güvenlik güçleri tarafından el konulduğunu belirtti. O tarihte diskin adli imajının alındığını ve bilirkişi incelemesi yapıldığını kaydeden Karaca, buna karşın 2019'da söz konusu belgeler hakkında Okatan'a herhangi bir soru yöneltilmediğini öne sürdü.
Bu durum önergenin merkezine oturdu: Güvenlik güçlerinin 2019'da elinde bulundurduğu ve adli imajını aldığı bir disk üzerindeki materyaller, yıllar sonra tutuklamaya gerekçe yapılmış; ancak belgelerin diske hangi tarihte ve kim tarafından aktarıldığı açıklığa kavuşturulmamıştı.
Savunma: Belgeler 1990-2004 arası, son erişim tarihi 2010
Karaca önergesinde savunmanın dikkat çektiği bir teknik ayrıntıyı da gündeme taşıdı. Savunmaya göre suçlamaya konu belgelerin büyük bölümü 1990-2004 yılları arasındaki kayıtları içeriyor; dosyaların son değiştirilme ve erişim tarihleri ise 2010 yılını gösteriyor.
Karaca, bu bağlamda 2019'da alınan adli imaj ile bugün incelemeye konu edilen hard diskin karşılaştırılmasının kritik önem taşıdığını vurguladı. Bu karşılaştırmanın, belgelerin hangi tarihte ve hangi koşullarda diske girdiğini ortaya koyabileceğini ifade etti.
Karaca: Gazeteciliğin kriminalize edilmesi tartışmasından bağımsız değerlendirilemez
Milletvekili Karaca, önergesinde tutuklamayı daha geniş bir bağlama yerleştirdi. "Derya Okatan'ın tutuklanması; suçlamaya ilişkin teknik ve hukuki çelişkilerin açıklığa kavuşturulması yerine tutuklama tedbirine başvurulması nedeniyle, gazeteciliğin kriminalize edilmesine ve tutuklamanın gazeteciler üzerinde bir baskı aracına dönüşmesine ilişkin tartışmalardan bağımsız değerlendirilemez" ifadelerini kullandı.
Karaca ayrıca savcılık ifadesi alınmadan tutuklama talebiyle hakimliğe sevk edilmesini de sordu; bunun tutuklamanın bir koruma tedbiri olmaktan çıkarılarak peşinen cezalandırma aracına dönüştürüldüğü eleştirilerini doğrulayıp doğrulamadığını Bakan Gürlek'e yöneltti. "Yapılması gereken, gazetecileri özgürlüklerinden mahrum bırakmak değil; suçlamaya dayanak gösterilen dijital materyalin kim tarafından, ne zaman ve hangi koşullarda oluşturulduğunu bütün yönleriyle açığa çıkarmaktır" dedi.
Adalet Bakanı'na yöneltilen altı soru
Karaca'nın Adalet Bakanı Akın Gürlek'e yönelttiği sorular şu başlıklar etrafında şekillendi: Dijital materyallerin 2019'da güvenlik güçlerinin elinde bulunmasına ve adli imajının alınmış olmasına rağmen, bu materyallerin hangi tarihte ve kim tarafından diske aktarıldığı neden açıklığa kavuşturulmadan tutuklama kararı verildiği; belgelerin Derya Okatan tarafından temin edildiğini veya diske kaydedildiğini ortaya koyan somut bir delilin bulunup bulunmadığı; savcılık ifadesi alınmadan tutuklama talebiyle hakimliğe sevk edilmesinin tutuklamayı cezalandırma aracına dönüştürdüğü eleştirilerini doğrulayıp doğrulamadığı; gazetecilerin haber kaynakları ve mesleki faaliyetleri üzerinden soruşturma ve tutuklama tehdidi altında tutulmasının basın özgürlüğü ile toplumun haber alma hakkı üzerinde baskı oluşturup oluşturmadığı ve Bakanlığın gazeteciliğin kriminalize edilmesini önlemeye yönelik herhangi bir çalışması bulunup bulunmadığı; bağımsız ve tarafsız bir adli bilişim incelemesi tamamlanmadan tutuklama kararı verilmesinin hukuki gerekçesi ile 2019 tarihli adli imajla mevcut materyalin karşılaştırılmasının sağlanıp sağlanmayacağı; son olarak gazetecilerin mesleki faaliyetleri nedeniyle özgürlüklerinden yoksun bırakılmasına son verilmesi için hangi adımların atılacağı.
Sıkça Sorulan Sorular
Derya Okatan Albayrak kim, neden tutuklandı?
Derya Okatan Albayrak, yaklaşık 20 yıldır gazetecilik yapan ve DİSK Basın-İş Disiplin Kurulu üyesi olan bir gazeteci. Kendisine ait olduğu belirtilen bir harici diskte "devletin güvenliğine ilişkin gizli belgeler" bulunduğu iddiasıyla tutuklandı. Söz konusu belgeler, Çorum ve Tokat illerine ilişkin istihbarat kayıtlarını içerdiği aktarıldı.
Harici diske 2019'da el konulması neden önemli?
Okatan ve avukatının beyanlarına göre suçlamaya konu harici diske 2019 yılında başka bir soruşturma kapsamında güvenlik güçleri tarafından el konuldu ve adli imajı alındı. Buna karşın o tarihte Okatan'a söz konusu belgeler hakkında herhangi bir soru yöneltilmedi. Milletvekili Karaca, bu durumun belgelerin diske hangi tarihte ve kim tarafından aktarıldığı sorusunu kritik kıldığını öne sürdü.
Savunmanın belgeler hakkındaki teknik itirazı nedir?
Savunmaya göre suçlamaya konu belgelerin büyük bölümü 1990-2004 yılları arasındaki kayıtları içeriyor ve dosyaların son değiştirilme ile erişim tarihleri 2010 yılını gösteriyor. Karaca, bu nedenle 2019'da alınan adli imaj ile mevcut diskin karşılaştırılmasının belgelerin diske giriş tarihini ve koşullarını ortaya koymak açısından kritik önem taşıdığını vurguladı.
EMEP Milletvekili Karaca önergesinde Adalet Bakanı'ndan ne talep etti?
Karaca, Adalet Bakanı Akın Gürlek'e altı soru yöneltti. Bu sorular; dijital materyallerin diske aktarılma tarihinin ve failinin neden belirlenmediğini, somut delilin bulunup bulunmadığını, savcılık ifadesi alınmadan tutuklama yapılmasının hukuki gerekçesini, bağımsız adli bilişim incelemesinin yapılıp yapılmayacağını ve gazetecilerin mesleki faaliyetleri nedeniyle tutuklanmasına son verilmesi için atılacak adımları kapsıyor.
Derya Okatan kendi sorgusunda ne ifade etti?
Okatan, sorgusunda söz konusu belgeleri ilk kez jandarmada gördüğünü, bunların hard diske nasıl ve ne zaman kaydedildiğini bilmediğini ve belgelerle herhangi bir ilgisinin bulunmadığını beyan etti. Bu beyanlar, Milletvekili Karaca'nın önergesinde yer alan temel dayanaklardan birini oluşturdu.
