İsrail ile İngiltere arasındaki diplomatik gerilim, Doğu Kudüs'teki İngiliz Konsolosluğu'nun kapısına kilidi vurmasıyla yeni bir boyut kazandı. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar, 8 Ekim'de sona eren 30 günlük sürenin ardından Şeyh Cerrah'taki temsilciliğin resmi olarak faaliyetlerini tamamladığını duyurdu. Konsolosluğun tabelaları söküldü; ancak İngiliz bayrağı binada kalmaya devam etti. İngiltere ise İsrail'in bu kararı alma konusunda hukuki bir yetkiye sahip olmadığını açıklayarak temsilciliğin farklı bir isim altında çalışmayı sürdüreceğini bildirdi.
Sa'ar: 'Bedeli Olacağını Bilmelidir'
Bakan Sa'ar, kapatma kararını duyururken İsrail'in İngiltere'nin adımlarına karşılık verdiğini vurguladı. "İsrail'e karşı hareket eden her ülke, bunun bir bedeli olacağını bilmelidir" diyen Sa'ar, daha önce de Londra'nın yerleşimlere yönelik yaptırım kararını "düşmanca" olarak nitelendirmiş ve konsolosluğun kapatılmasını da kapsayan bir dizi karşı önlem açıklamıştı.
İki ülke arasında varılan mutabakat çerçevesinde başkonsolos dahil 20 İngiliz diplomatın görevinden ayrılacağı, buna karşın binada 7 İngiliz diplomatın çalışmayı sürdüreceği belirtildi. Tabelalar söküldükten sonra bile İngiliz bayrağının yerinde durması, gerilimin sembolik boyutunu gözler önüne serdi.
İngiltere: 'Kapatma Yetkisini Tanımıyoruz'
İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, İsrail'in konsolosluğu kapatma konusunda hukuki bir yetkiye sahip olduğunu kabul etmediklerini açıkça ifade etti. Miliband'a göre yürütülen görüşmelerin ardından bina kapanmayacak; temsilcilik bundan böyle "UK Mission, Jerusalem" yani Birleşik Krallık Kudüs Misyonu adıyla faaliyetlerini sürdürecek.
Miliband, misyonun Filistinlilere yönelik konsolosluk hizmetlerini ve Batı Şeria, Gazze ile Kudüs'teki çalışmalarını kesintisiz devam ettireceğini belirtti. İngiltere'nin Doğu Kudüs'ü işgal altındaki toprak olarak görmeye devam ettiğini de özellikle vurgulayan Miliband, gerekli güvenlik güvenceleri sağlandıktan sonra misyondaki İngiliz varlığının yeniden güçlendirileceğini açıkladı.
Karşılıklı Yaptırım Olmayacak, İsrailli Diplomatlar Kalıyor
Londra, İsrail'e karşı karşılıklı diplomatik yaptırım uygulamayacağını da resmen duyurdu. Daha önce konsolosluk kapatılırsa Londra'daki 27 İsrailli diplomatın sınır dışı edilmesinin değerlendirildiği öne sürülmüştü. Ancak iki ülke arasında varılan son anlaşmayla İsrailli diplomatların görevlerinde kalmaya devam edeceği bildirildi. İngiltere ayrıca son haftalarda bazı diplomatlarını ve ailelerini güvenlik gerekçesiyle bölgeden çektiğini de daha önce açıklamıştı.
Kriz Nasıl Başladı?
Diplomatik krizin fitilini, İngiltere'nin 8 Eylül'de açıkladığı yaptırım kararı ateşledi. Londra, Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerinde üretilen mallara yönelik ticaret kısıtlamaları ve yaptırımlar uygulamaya koyacağını açıkladı. İngiltere, bu kararın İsrail'in yerleşim genişletme politikaları ve Filistinlilere yönelik yerleşimci saldırılarının artması nedeniyle alındığını belirtti.
Fransa ve Kanada da benzer yaptırımlara katıldı; ancak İsrail bu ülkelere karşı İngiltere'ye yönelik adımlara benzer bir karşılık vermedi. İsrail, yalnızca İngiltere'ye yönelik olmak üzere Doğu Kudüs'teki konsolosluğun kapatılmasının yanı sıra İngiliz temsilcilerin Kiryat Gat'taki uluslararası Gazze destek merkezinden çıkarılmasını, İngiltere'nin Ramallah'ta Filistin Yönetimi güvenlik güçlerini eğitme faaliyetlerinin sonlandırılmasını ve 12 İngiliz vatandaşının ülkeye girişinin yasaklanmasını kararlaştırmıştı.
185 Yıllık Temsilcilik
Şeyh Cerrah'taki İngiliz Konsolosluğu, 1839'da kurulmuştu; yani İsrail devletinin 1948'deki kuruluşundan bir asırdan fazla önce faaliyete geçmişti. Temsilcilik, İngiltere'nin Kudüs, Batı Şeria ve Gazze'deki Filistinlilerle ilişkilerini yürütüyor ve Filistinlilere konsolosluk hizmetleri sağlıyordu. İngiltere'nin İsrail hükümetiyle diplomatik ilişkilerinden sorumlu büyükelçiliği ise Tel Aviv'de bulunmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
İsrail, İngiliz Konsolosluğu'nu neden kapattı?
İsrail, İngiltere'nin 8 Eylül'de Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerinde üretilen mallara yönelik açıkladığı yaptırım ve ticaret kısıtlamalarına karşılık olarak Doğu Kudüs'teki İngiliz Konsolosluğu'nun kapatılması kararını aldı. İsrail Dışişleri Bakanı Sa'ar, Londra'nın bu adımını daha önce "düşmanca" olarak nitelendirmişti.
İngiltere, konsolosluğun kapatılmasını kabul etti mi?
Hayır. İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, İsrail'in konsolosluğu kapatma konusunda hukuki bir yetkiye sahip olduğunu kabul etmediklerini açıkladı. Temsilcilik, "UK Mission, Jerusalem" adıyla faaliyetlerini sürdürecek ve Filistinlilere yönelik hizmetler ile Batı Şeria, Gazze ve Kudüs'teki çalışmalar devam edecek.
Konsolosluğun kapatılmasının ardından kaç İngiliz diplomat görevden ayrılacak?
İki ülke arasında varılan mutabakat kapsamında başkonsolos dahil 20 İngiliz diplomatın görevinden ayrılacağı bildirildi. Buna karşın binada 7 İngiliz diplomatın çalışmayı sürdüreceği açıklandı.
İngiltere, İsrail'e karşılıklı diplomatik yaptırım uygulayacak mı?
Hayır. İngiltere, İsrail'e karşı karşılıklı diplomatik yaptırım uygulamayacağını resmen açıkladı. Londra'daki 27 İsrailli diplomatın sınır dışı edilmesinin değerlendirildiği daha önce öne sürülmüş olsa da iki ülke arasındaki son anlaşmayla İsrailli diplomatların görevlerinde kalmaya devam edeceği bildirildi.
İngiliz Konsolosluğu ne zaman kurulmuştu?
Şeyh Cerrah'taki İngiliz Konsolosluğu 1839 yılında kurulmuştu; bu tarih, İsrail devletinin 1948'deki kuruluşundan bir asırdan fazla öncesine denk gelmektedir.
