Körfez ve Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik saldırılar küresel petrol piyasalarını derinden sarstı. Bölgeden gelen arz endişelerinin tırmanmasıyla piyasalar Perşembe gününe sert bir yükselişle başladı; Çarşamba günü yaşanan kısa süreli düşüş hızla yerini panik alımlarına bıraktı.
Brent 101 Doların Üzerine Çıktı, WTI de Yükseldi
Küresel piyasalarda Brent ham petrol vadeli kontratları yüzde 1,33 oranında değer kazanarak varil başına 101,53 dolara fırladı. Aynı saatlerde ABD ham petrolü WTI ise yüzde 1,26'lık artışla 89,39 dolara tırmandı. Bu ani yükseliş, İran savaşı nedeniyle halihazırda rekor seviyelerde seyreden akaryakıt fiyatlarıyla mücadele eden hükümetler için yeni bir krizin habercisi olarak değerlendiriliyor.
Katar Açıklarında Tanker Vuruldu, Can Kayıpları Yaşandı
Bölgedeki tansiyonu zirveye taşıyan son olay, Katar'ın kuzeyinde seyreden bir tankerin kimliği belirsiz güçlerce birden fazla mermiyle vurulması oldu. Can kayıplarının da yaşandığı bu saldırı, İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları kurumu tarafından resmen doğrulandı.
Gelişmeleri değerlendiren ANZ Kıdemli Emtia Stratejisti Daniel Hynes, geçmişte yaşanan benzer saldırıların Basra Körfezi'nden yapılan petrol sevkiyatlarını doğrudan sekteye uğrattığını hatırlattı. Hynes'e göre mevcut tablo çok daha karmaşık bir görünüm sergilemektedir: Üreticiler, devasa petrol hacmini uluslararası piyasalara ulaştırabilecek alternatif bir güzergah bulamadıklarından, gemilerinin vurulma riskini göze alarak bu tehlikeli sularda ilerlemeye mecbur kalıyor.
IEA'nın Stok Hamlesi Piyasayı Yatıştıramadı
Fiyatlar Çarşamba günü, Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) petrol stoklarının kullanımını hızlandırma ve dizel tedarikine öncelik verme kararını açıklamasının ardından kısa süreliğine gerilemiş; ancak düşüş kalıcı olmamıştı.
Stratejist Hynes, IEA tarafından piyasaya sürülecek petrolün, Orta Doğu'daki çatışmaların başında duyurulan 400 milyon varillik planın yalnızca bir bölümünü oluşturduğunu vurguladı. Bu çerçevede stratejik stokların serbest bırakılmasının arz akışlarını geçici olarak rahatlatacağı, ancak kalıcı yeni bir üretim kapasitesi yaratmayacağı gerçeği öne çıkıyor.
ABD Ham Petrol Stokları Beklentilerin İki Katı Düştü
Körfez'deki krizin yanı sıra, dünyanın en büyük petrol tüketicisi ve üreticisi konumundaki ABD'den gelen veriler de piyasalardaki gerginliği derinleştirdi. Enerji Enformasyon İdaresi'nin (EIA) açıkladığı rakamlara göre, 2 Ekim'de sona eren haftada ABD ham petrol stokları beklentilerin çok ötesinde 3,2 milyon varil azalarak 424,1 milyon varile geriledi. Reuters anketine katılan analistlerin öngörüsü yalnızca 1,7 milyon varillik bir düşüş yönündeydi.
Öte yandan dizel ve jet yakıtı gibi damıtılmış petrol ürünleri stokları da 42 bin varil azalarak 105,14 milyon varile indi. Bu stokların son beş yılın aynı dönemine kıyasla düşük seviyelerde seyretmesi, kış ayları yaklaşırken küresel yakıt arzına ilişkin kaygıları canlı tutmaya devam ediyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Hürmüz Boğazı'nda son saldırıda ne yaşandı?
Katar'ın kuzeyinde seyreden bir tanker, kimliği belirsiz güçler tarafından birden fazla mermiyle vuruldu. Can kayıplarının da yaşandığı bu saldırı İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları kurumu tarafından resmen doğrulandı.
Petrol fiyatları ne kadar yükseldi?
Brent ham petrol vadeli kontratları yüzde 1,33 artışla varil başına 101,53 dolara, ABD ham petrolü WTI ise yüzde 1,26 artışla 89,39 dolara yükseldi.
IEA neden piyasayı sakinleştirmeyi başaramadı?
ANZ Kıdemli Emtia Stratejisti Daniel Hynes'e göre IEA'nın piyasaya süreceği petrol, daha önce açıklanan 400 milyon varillik planın yalnızca bir parçasını oluşturuyor. Stratejik stokların serbest bırakılması arz akışlarını geçici olarak rahatlatabilir; ancak kalıcı yeni bir üretim kapasitesi ortaya çıkarmaz.
ABD petrol stoklarında ne kadar düşüş yaşandı?
EIA verilerine göre 2 Ekim'de sona eren haftada ABD ham petrol stokları 3,2 milyon varil azalarak 424,1 milyon varile geriledi. Analistlerin beklentisi 1,7 milyon varillik bir düşüştü; gerçekleşen düşüş bu tahminin yaklaşık iki katına ulaştı.
Damıtılmış petrol ürünleri stoklarındaki durum nedir?
Dizel ve jet yakıtı gibi damıtılmış petrol ürünleri stokları 42 bin varil azalarak 105,14 milyon varile indi. Bu stoklar son beş yılın aynı dönemine kıyasla düşük seviyelerde bulunuyor ve kış ayları öncesinde arz endişelerini canlı tutmaya devam ediyor.
