Reklam engelleyiciler uzun süredir internet güvenliğinin ve gizliliğinin temel araçlarından biri olarak kabul ediliyor; FBI bile çevrimiçi tehditlerden korunmak için bu araçları öneriyor. Ancak mevcut reklam engelleyicilerin büyük çoğunluğu yalnızca tarayıcı içinde çalışıyor ve uygulamalar aracılığıyla gerçekleştirilen yaygın takibi önlemekte yetersiz kalıyor. iOS 26 ve macOS 26 ile Apple'ın yazılımına eklenen yeni bir özellik sayesinde bir geliştirici, bu boşluğu dolduran ilk cihaz düzeyinde reklam engelleyiciyi hayata geçirdi.
Filtr Nedir ve Kim Geliştirdi?
Filtr, popüler Safari reklam engelleyicisi Wipr'ın arkasındaki geliştirici Kaylee Serena Calderolla tarafından oluşturulan ve sürdürülen yeni bir araç. Wipr, reklamların Safari'de hiç yüklenmemesini sağlayarak reklamverenlerin kullanıcıları web üzerinde takip etmek için kullandığı izleme kodlarının da çalışmasını engelliyor. Filtr ise Wipr'a dahil edilen ek ücretli bir özellik olarak tarayıcı içi reklam engellemenin bir adım ötesine geçiyor: iPhone, iPad ve Mac uygulamalarındaki reklamları da engelliyor.
Filtr bunu, Apple'ın en güncel yazılımına yerleştirilen URL filtreleri adlı yeni bir özellik aracılığıyla gerçekleştiriyor. Bu özellik, geliştiricilerin belirli web sitelerine veya alan adlarına erişimi yalnızca tarayıcıda değil, ağ düzeyinde engellemesine olanak tanıyor. Calderolla'ya göre Filtr, bu özelliği kullanan şu ana kadarki ilk uygulama. Geliştirici, söz konusu özelliği hayata geçirmenin bir "kabus" olduğunu ve Mayıs ayında yayımladığı bir blog yazısında bu süreci kısmen aktardığını belirtti. Apple'ın URL filtresi özelliğine ilişkin belgeler son derece yetersizdi; Calderolla, özelliğin nasıl uygulanacağını ve kullanılacağını anlamak için büyük ölçüde kendi çabasıyla çalışmak zorunda kaldığını ifade etti.
Teknik Altyapı: URL Filtreleri Nasıl Çalışıyor?
Filtr'ın çalışma mantığı, Calderolla'nın yönettiği bir reklam engelleme listesine dayanıyor. Uygulama, kullanıcının cihazında depolanan ve Wipr uygulamasındaki otomatik güncellemeler aracılığıyla sürekli güncel tutulan bir "ön filtre" listesine başvuruyor. Bu ön filtre listesi, ziyaret edilmek istenen bir web sitesinin engelleme listesinde olup olmadığını belirliyor; çoğu durumda site normal şekilde yükleniyor.
Ancak ön filtre listesi bir web sitesinin engelleme listesinde olabileceğini saptarsa, bu bilgiyi Calderolla'nın sunucularındaki listeyle hızla karşılaştırıyor. Calderolla, bu sorguların Apple'ın sunucuları üzerinden bir proxy aracılığıyla yönlendirildiğini ve bu sayede uygulama geliştiricilerinin kendi engelleme listelerini kimin sorguladığını bilmediğini açıkladı. Yani Filtr'ı bir kez kurduğunuzda genellikle bir daha düşünmenize gerek kalmıyor; gizlilik ve güvenlik ürünleri için bu, son derece değerli bir özellik.
Gizlilik Politikası ve Kişisel Veri Meselesi
Filtr'ın öne çıkan bir diğer önemli yönü gizlilik politikası. Calderolla, gizlilik politikasında uygulamalarının "kişisel veri toplamadığını" açıkça belirtiyor. Uygulamaların çalışması için herhangi bir kişisel bilgiye erişim gerekmiyor; Apple'ın URL filtresi özelliği de bu konuda herhangi bir kişisel veri gerektirmiyor. Kullanıcılar açısından bu, herhangi bir gizlilik ödünü vermeksizin elde edilen saf bir kazanım anlamına geliyor.
Fiyatlandırma ve Kurulum
Wipr, Apple App Store'da 5 dolar karşılığında satılan ve tüm Apple cihazlarında çalışan evrensel bir uygulama. Filtr ise uygulama içi satın alma yoluyla yıllık 5 dolar ek ücretle ya da tek seferlik 25 dolarlık ömür boyu ödemeyle edinilebiliyor. Kurulum oldukça basit: URL filtresi iPhone'a ekleniyor ve hepsi bu kadar. Açılan uygulamaların reklamlara boğulmadan yüklendiği, bazı reklam alanlarının ise reklamların yükleneceği yerde gri yer tutucu alanlar gösterdiği aktarılıyor.
Sınırlamalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Filtr'ın bazı sınırlamaları da bulunuyor; ancak bunlar uygulamayı kullanılamaz kılacak nitelikte değil. Hiçbir reklam engelleyici mükemmel değil; bu, Filtr için de geçerli. Uygulama, ziyaret ettiğiniz web sitelerinden doğrudan sunulan reklamları her zaman engelleyemiyor. Bu durum, Facebook, Google ve Reddit gibi uygulamalarda reklamları görmeye devam edebileceğiniz anlamına geliyor; çünkü bu uygulamalar reklamları kendi alan adlarından sunuyor ve bu alan adlarının tamamının engellenmesi uygulamaların çökmesine yol açabilir. Calderolla, bununla birlikte Filtr'ın belirli web adreslerini filtrelemesi sayesinde zaman zaman bu reklamları da engelleyebildiğini belirtti. Lifehacker'ın Filtr'ı test ettiği ve incelediği, mobil web sitelerinin uygulama yerine kullanılması durumunda Wipr'ın reklamları engellemeye devam ettiğinin görüldüğü de kaynaklarda yer alıyor.
Sonuç olarak reklam ağlarına maruz kalmayı mümkün olduğunca azaltmak, gizlilik açısından önemli bir kazanım. Filtr, tarayıcı dışındaki uygulama reklamlarına karşı bugüne kadar geliştirilen en kapsamlı araçlardan biri olma özelliğini taşıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Filtr hangi cihazlarda çalışıyor?
Filtr, iPhone, iPad ve Mac'te çalışıyor. Apple'ın iOS 26 ve macOS 26 yazılımlarına eklenen URL filtreleri özelliğini kullandığı için bu işletim sistemlerini gerektiriyor.
Filtr'ı kullanmak için ne kadar ödeme yapmak gerekiyor?
Filtr, Wipr uygulamasına dahil ek ücretli bir özellik. Wipr, Apple App Store'da 5 dolar. Filtr ise uygulama içi satın alma yoluyla yıllık 5 dolar ya da tek seferlik 25 dolarlık ömür boyu ödemeyle edinilebiliyor.
Filtr kişisel verilerimi topluyor mu?
Calderolla, gizlilik politikasında uygulamalarının kişisel veri toplamadığını belirtiyor. Uygulamaların çalışması için herhangi bir kişisel bilgiye erişim gerekmiyor; Apple'ın URL filtresi özelliği de kişisel veri gerektirmiyor.
Filtr tüm uygulamalardaki reklamları engelleyebiliyor mu?
Hayır, Filtr'ın bazı sınırlamaları var. Facebook, Google ve Reddit gibi reklamları kendi alan adlarından sunan uygulamalardaki reklamlar her zaman engellenemiyor; çünkü bu alan adlarının tamamının engellenmesi uygulamaların çökmesine neden olabilir. Ancak Calderolla, Filtr'ın belirli web adreslerini filtrelemesi sayesinde zaman zaman bu reklamları da engelleyebildiğini belirtti.
Filtr ile Wipr arasındaki fark nedir?
Wipr, Safari tarayıcısında reklamların ve izleme kodlarının yüklenmesini engelleyen bir reklam engelleyici. Filtr ise Wipr'a dahil edilen ek bir özellik olarak tarayıcının ötesine geçiyor ve iPhone, iPad ile Mac uygulamalarındaki reklamları ağ düzeyinde engelliyor.
