Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Macaristan Dışişleri Bakanı Anita Orban ile düzenlediği ortak basın toplantısında Türkiye'nin Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamındaki tutumunu ve Suudi Arabistan'a yönelik değerlendirilen askeri destek seçeneklerini kamuoyuyla paylaştı. Fidan, anlaşmanın özünü net bir biçimde ortaya koydu: Bir müttefik saldırıya uğradığında diğerleri onun yanında yer almak zorundadır; ancak bu bir saldırı anlaşması değildir.
Yemen'de Süren Çatışma ve Suudi Arabistan'ın Tutumu
Fidan, Yemen'deki mevcut durumu değerlendirirken sahada meşru hükümet güçlerinin mücadelesini sürdürdüğünü ve Suudi Arabistan'ın bu güçlere destek verdiğini belirtti. Bakan, aynı zamanda Türkiye'nin barış ve diyalog yoluyla çözüm için de çaba harcadığını ve bu konuda Suudi Arabistan'ın desteğinin bulunduğunu ifade etti. Fidan'ın açıklamaları, Türkiye'nin Yemen meselesine hem askeri hem de diplomatik bir perspektiften yaklaştığını ortaya koyuyor.
'Bu Bir Savunma Anlaşması, Saldırı Anlaşması Değil'
Fidan, Mekke Anlaşması'nın niteliğini vurgularken aynı noktayı defalarca yineledi. Bakan, "Bunun adı bir savunma anlaşması. Anlaşmaya taraf olan ülke saldırıya uğradığı zaman siz savunması için yanında olursunuz" dedi. Bu çerçevede Türkiye'nin başka bir ülkeye asker gönderip saldırı gerçekleştirmeyeceğinin altını çizdi. Şu anda Suudi Arabistan'da yürütülen faaliyetlerin de savunma anlaşması ve işbirliğinin bir sonucu olduğunu açıkladı.
Hava Savunması ve Elektronik Harp Öne Çıkıyor
Fidan, Türkiye ile Pakistan'ın Yemen kaynaklı saldırılara karşı Suudi Arabistan'a ne tür savunma katkısı sunabileceğine dair teknik değerlendirmelerin sürdüğünü aktardı. Bu değerlendirmelerin askeri yetkililer arasında devam ettiğini belirten Bakan, özellikle hava savunması ve elektronik harp başta olmak üzere çeşitli teknik alanlarda nasıl destek sağlanabileceğinin masaya yatırıldığını söyledi. Askeri komitelerin bu çalışmaları aktif biçimde yürüttüğü bilgisini de paylaştı.
Anlaşma 7 Ağustos'ta İmzalandı, İlk Toplantı İstanbul'da Yapıldı
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki Mekke Ortak Savunma Anlaşması, 7 Ağustos'ta Mekke'de imzalandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman tarafından imzalanan anlaşmanın ardından kurulan komitenin ilk toplantısı 31 Ağustos'ta Türkiye'nin ev sahipliğinde İstanbul'da gerçekleştirildi. Bu toplantıda anlaşmanın kurumsallaştırılmasına yönelik teknik çalışmalar ele alındı.
Yayımlanan ortak metne göre anlaşma, "her türlü saldırganlığa karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlamakta ve üç devletten herhangi birine karşı gerçekleştirilecek bir silahlı saldırının hepsine karşı yapılmış sayılacağını hükme bağlamaktadır." Metin aynı zamanda üç devlet arasındaki savunma iş birliğinin tüm boyutlarıyla geliştirilmesini de öngörüyor.
Anlaşma Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne Gönderilecek
Fidan'ın açıklamaları arasında dikkat çeken bir diğer nokta, Mekke Anlaşması'nın onay sürecine ilişkindi. Bakan, anlaşmanın Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne gönderileceğini belirtti. Bu adım, anlaşmanın iç hukuk açısından da bağlayıcı hale getirilmesi sürecinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Mekke Ortak Savunma Anlaşması nedir ve kimler tarafından imzalandı?
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos'ta Mekke'de imzalandı. Anlaşmayı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman imzaladı.
Anlaşma neyi hükme bağlıyor?
Yayımlanan ortak metne göre anlaşma, her türlü saldırganlığa karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlıyor ve üç devletten herhangi birine yönelik silahlı bir saldırının üçüne birden yapılmış sayılacağını hükme bağlıyor. Ayrıca taraflar arasındaki savunma iş birliğinin tüm boyutlarıyla geliştirilmesini öngörüyor.
Dışişleri Bakanı Fidan anlaşmanın saldırı anlaşması olmadığını neden vurguladı?
Fidan, anlaşmanın yalnızca taraf ülkelerden biri saldırıya uğradığında devreye gireceğini açıkladı. Türkiye'nin başka bir ülkeye asker gönderip saldırı gerçekleştirmeyeceğini belirterek anlaşmanın kolektif savunma ilkesine dayandığını ve saldırı amacı taşımadığını ifade etti.
Türkiye'nin Suudi Arabistan'a yönelik savunma katkısı hangi alanlarda değerlendiriliyor?
Fidan'ın açıklamalarına göre özellikle hava savunması ve elektronik harp başta olmak üzere çeşitli teknik alanlarda nasıl destek sağlanabileceği değerlendiriliyor. Bu teknik çalışmalar Türkiye ve Pakistan'ın askeri yetkilileri arasında sürmekte olup askeri komiteler aktif biçimde çalışıyor.
Anlaşmanın kurumsallaşma süreci nasıl ilerliyor?
Anlaşmanın ardından kurulan komitenin ilk toplantısı 31 Ağustos'ta Türkiye'nin ev sahipliğinde İstanbul'da yapıldı. Bu toplantıda kurumsallaşmaya yönelik teknik çalışmalar ele alındı. Ayrıca Fidan, anlaşmanın Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne gönderileceğini de açıkladı.
