3 Bin Yıllık 'Çığlık Atan Kadın' Mumyasının Sırrı BT Taramalarıyla Yeniden Masaya Yatırıldı

Antik Mısır'ın en gizemli mumyalarından biri olan "Çığlık Atan Kadın", yaklaşık 3 bin yıl sonra bilim insanlarına yeni ipuçları sunmaya devam ediyor. Kimliği hâlâ belirlenemeyen kadının mumyalanmış kalıntıları, 1935 yılında Luksor yakınlarındaki Deir Elbahari'de, Antik Mısır mimarı Senmut'un mezarı çevresinde yürütülen kazılar sırasında bulunmuştu. Arkeologlar, Senmut'un mezarının altında başka bir mezar odasına ulaşmış; burada annesinin ve kimliği bilinmeyen diğer akrabalarının kalıntılarıyla birlikte, siyah peruk takmış, parmaklarında altın ve gümüş yüzükler bulunan yaşlı bir kadının mumyasına rastlamıştı.

Ağzı Açık Bir Yüz: Gizemli İfadenin Hikâyesi

Mumyayı diğerlerinden ayıran en çarpıcı özellik, yüzündeki ifadeydi. Kadının ağzı sonuna kadar açık, yüzü ise sanki çığlık atarken donmuş gibi görünüyordu. Bu olağandışı görüntü, mumyanın yüzyıllar boyunca "Çığlık Atan Kadın" adıyla anılmasına yol açtı. Buna ek olarak, kadının iç organlarının çıkarılmamış olduğu da dikkat çekti. Antik Mısır mumyalama uygulamaları açısından alışılmadık bulunan bu durum, uzun süre kadının yeterince özenli mumyalanmamış olabileceği düşüncesini beraberinde getirdi.

Modern Teknoloji Binlerce Yıl Öncesine Işık Tutuyor

Aradan binlerce yıl geçtikten sonra Mısırlı araştırmacılar, gizemli mumyayı modern görüntüleme teknolojileriyle yeniden incelemeye aldı. Frontiers in Medicine dergisinde yayımlanan araştırmada, Kahire Üniversitesi Kasr Al Ainy Hastanesi Radyoloji Profesörü Dr. Sahar Saleem, bilgisayarlı tomografi (BT) taramalarından yararlanarak mumyayı fiziksel müdahalede bulunmadan sanal olarak inceledi. Elde edilen bulgular, kadının kötü ya da özensiz biçimde mumyalandığı yönündeki köklü görüşü ciddi biçimde sorgulamaya açtı.

Dr. Saleem'in bulgularına göre mumyada pahalı ve ithal mumyalama malzemelerinin kullanıldığına dair izler tespit edildi. Mumyanın iyi korunmuş olması da araştırmacıların dikkatini çeken bir diğer önemli ayrıntıydı. Saleem, bu iki bulgunun, iç organların çıkarılmamış olmasının doğrudan kötü mumyalama anlamına geldiği yönündeki geleneksel görüşü desteklemediğini vurguladı.

Kadının Yaşamına Dair Yeni Ayrıntılar

Röntgen ve BT taramaları, gizemli kadının yaşamına ilişkin daha önce bilinmeyen pek çok ayrıntıyı da gün yüzüne çıkardı. Araştırmacılar, kadının yaklaşık 1,52 metre boyunda olduğunu ve öldüğünde yaklaşık 48 yaşında bulunduğunu tahmin etti. İncelemelerde ayrıca kadının muhtemelen hafif omurga artriti geçirdiği ve hayattayken bazı dişlerini kaybettiği belirlendi. Dr. Saleem, kaybedilen dişlerin çekilmiş olabileceğini belirterek diş hekimliğinin Antik Mısır'da bilinen bir uygulama olduğuna dikkat çekti.

Kadavra Spazmı Teorisi: 3 Bin Yıllık Çığlığın Açıklaması

Araştırmanın en çarpıcı bölümü ise mumyanın 3 bin yıldır korunan açık ağızlı yüz ifadesine ilişkin öne sürülen teori oldu. Araştırmacılar, bu görüntünün "kadavra spazmı" olarak bilinen durumla bağlantılı olabileceğini değerlendiriyor. Dr. Saleem, mumyanın yüz ifadesinin, kadının ölüm anında acı veya ızdırap içinde bulunmuş ve çığlık atmış olabileceğine işaret eden bir kadavra spazmı biçiminde yorumlanabileceğini ifade etti.

Bu teoriye göre kasların ölüm anında aniden kasılı kalması, kadının yüzündeki son ifadenin korunmasına yol açmış olabilir. Araştırmacılar, cenaze hazırlayıcılarının kadının bedenini kasılmış durumdayken ve kasları gevşemeden önce mumyalamış olabileceği ihtimali üzerinde duruyor. Böyle bir durumda kasılmış yüz kasları, mumyalama işlemini gerçekleştirenlerin kadının ağzını kapatmasını engellemiş olabilir. Sonuç olarak ölüm anında açık kalan ağız pozisyonunun mumyalama işlemiyle korunarak yaklaşık 3 bin yıl boyunca günümüze ulaşmış olabileceği değerlendiriliyor.

Kesin Yanıtlar Hâlâ Yok

Yeni araştırma, mumyanın yüzündeki ifadeye ilişkin dikkat çekici bir açıklama sunsa da "Çığlık Atan Kadın"ın kesin ölüm nedeni hâlâ belirlenemedi. Kadavra spazmı açıklaması da mevcut bulguların yorumlanmasına dayanan bir olasılık olmaktan öteye geçemiyor; mumyanın açık ağzı, kadının gerçekten ölüm anında çığlık attığını kesin biçimde kanıtlamıyor. Bununla birlikte BT taramaları, binlerce yıl önce yaşamış gizemli kadının son anlarına dair daha önce ulaşılamayan pek çok ayrıntıyı ortaya çıkardı. Dr. Saleem, mumyanın taşıdığı izleri "nasıl öldüğünü ve mumyalandığını gösteren gerçek bir zaman kapsülü" olarak nitelendirdi.

Sıkça Sorulan Sorular

'Çığlık Atan Kadın' mumyası nerede ve ne zaman bulundu?

Mumya, 1935 yılında Luksor yakınlarındaki Deir Elbahari'de, Antik Mısır mimarı Senmut'un mezarı çevresinde yürütülen kazılar sırasında bulundu. Arkeologlar, Senmut'un mezarının altındaki bir mezar odasında bu mumyaya ulaştı.

Mumyayı diğerlerinden ayıran özellikler nelerdi?

Mumyanın en dikkat çekici özelliği, ağzının sonuna kadar açık ve yüzünün çığlık atarken donmuş gibi görünmesiydi. Bunun yanı sıra iç organlarının çıkarılmamış olması da Antik Mısır mumyalama uygulamaları açısından alışılmadık bir durum olarak öne çıktı. Kadın ayrıca siyah peruk takmış, parmaklarında altın ve gümüş yüzükler bulunuyordu.

Dr. Sahar Saleem'in araştırması ne gibi yeni bilgiler ortaya koydu?

Kahire Üniversitesi Kasr Al Ainy Hastanesi Radyoloji Profesörü Dr. Sahar Saleem, BT taramalarıyla yürüttüğü incelemede mumyada pahalı ve ithal mumyalama malzemeleri kullanıldığını tespit etti. Araştırma aynı zamanda kadının yaklaşık 1,52 metre boyunda, ölüm anında yaklaşık 48 yaşında olduğunu, muhtemelen hafif omurga artriti yaşadığını ve bazı dişlerini kaybettiğini ortaya koydu.

Kadavra spazmı teorisi mumyanın açık ağzını nasıl açıklıyor?

Araştırmacılara göre kadının ölüm anında kasları aniden kasılı kalarak yüzündeki son ifadenin korunmasına yol açmış olabilir. Cenaze hazırlayıcılarının bedeni kaslar gevşemeden önce mumyalamış olabileceği düşünülüyor; bu durumda kasılmış yüz kasları ağzın kapatılmasını engellemiş ve açık ağız pozisyonu mumyalama işlemiyle yaklaşık 3 bin yıl boyunca korunmuş olabilir.

'Çığlık Atan Kadın'ın kimliği ve kesin ölüm nedeni belirlenebildi mi?

Hayır. Yeni araştırma pek çok ayrıntıyı gün yüzüne çıkarsa da kadının kimliği hâlâ belirlenemedi ve kesin ölüm nedeni de bilinmiyor. Kadavra spazmı açıklaması ise mevcut bulguların yorumlanmasına dayanan bir olasılık olarak kalmaya devam ediyor.