Flydubai Uçağında Baltayla Saldıran Yardımcı Pilotun Eylemi Önceden Planladığı İddiası

Flydubai uçağında kaptan pilotu kokpitteki acil durum baltasıyla yaralayan Ummanlı yardımcı pilotun, saldırıyı havayolu şirketine işe girmeden önce tasarladığı ve uçağı Tel Aviv yakınlarındaki Ben Gurion Havalimanı'na çarpmayı hedeflediği öne sürüldü. Geçen hafta Dubai-Tel Aviv seferini yapan uçakta yaşanan olaya ilişkin soruşturma hakkında bilgi sahibi kaynakların Reuters ajansına aktardıklarına göre, Birleşik Arap Emirlikleri'nde gözaltında tutulan zanlı, sorgusunda Tel Aviv'e uçuş gerçekleştiren şirketleri araştırdıktan sonra Dubai devletine ait Flydubai'ye iş başvurusunda bulunmaya karar verdiğini söyledi. BAE Başsavcılığı ise yardımcı pilotun eylemini "terör saldırısı" olarak nitelendirdi.

Saldırıyı işe girmeden önce planladığı iddiası

Soruşturma hakkında bilgi sahibi iki İsrailli yetkili, Reuters'a verdikleri demeçte, BAE'de gözaltında tutulan zanlının sorgusunda verdiği ifadeleri aktardı. Yetkililerin aktarımına göre zanlı, Tel Aviv'e uçuş gerçekleştiren havayolu şirketlerini araştırdıktan sonra Flydubai'ye iş başvurusunda bulunmaya karar verdiğini beyan etti. Bu ifade, eylemin anlık bir karar değil, işe alım sürecinden öncesine dayanan bir plan olduğu iddiasını gündeme taşıdı.

İddialar, Dubai-Tel Aviv hattında görev alabilmek için özellikle Flydubai'nin tercih edildiği yönünde. Kaynakların aktardığına göre zanlı, Dubai devletine ait olan şirkete bu araştırmaların ardından başvurdu. Soruşturmanın bu ayağına ilişkin bilgiler, doğrudan sorgu sürecine dair bilgilendirilen İsrailli yetkililere dayandırıldı.

FZ1073 seferinde Ben Gurion hedefi ve önceki vazgeçilen girişim

BAE'deki tahkikat hakkında bilgilendirilen üçüncü bir kaynak ise eylemin hedefine ilişkin detayları paylaştı. Bu kaynağa göre Umman vatandaşı yardımcı pilot, çarşamba günü icra edilen FZ1073 sefer sayılı uçağı Tel Aviv yakınlarındaki Ben Gurion Havalimanı'na çarpmayı hedefledi. Aynı kaynak, şüphelinin bu yılın başlarında da Tel Aviv'e yapılan bir uçuşta görev aldığını ve o seferde de uçağı kaçırıp düşürmeyi tasarladığını ancak uçakta tanıdığı bir yolcunun bulunması nedeniyle eylemden vazgeçtiğini aktardı.

Zanlının kimliği iki kaynak tarafından Hamam el-Hammami olarak ifade edildi. İsrailli yetkililer zanlının Ummanlı olduğunu doğrulamakla birlikte henüz resmi bir isim açıklamadı. BAE makamları ve Flydubai de şüphelinin kimliğini henüz kamuoyuyla paylaşmadı. BAE Başsavcılığı'nın eylemi "terör saldırısı" olarak nitelendirmesi, soruşturmanın hukuki çerçevesine ilişkin resmi makamdan gelen tek tanımlama oldu.

Kokpitte baltayla saldırı ve facianın önlenmesi

Dubai'den kalkan ve çoğunluğunu İsraillilerin oluşturduğu 170'ten fazla yolcu ve mürettebatı taşıyan uçakta arbede, Ürdün hava sahasında patlak verdi. Uçağın önce genel acil durum kodu olan 7700, ardından kaçırılma anlamına gelen 7500 kodunu ilettiği bildirildi. Kokpitte yaşanan saldırıda ağır yaralanan Hindistan vatandaşı kaptan pilot Smit Machchhar, kokpit kapısını açmayı başararak kabin ekibi ve yolcuların müdahale etmesini sağladı ve bu hamle facianın önlenmesinde belirleyici oldu.

Yolcular ve mürettebat tarafından etkisiz hale getirilen zanlının ardından, uçakta yolcu olarak seyahat eden yedek bir Flydubai pilotu uçağın idaresini devraldı. Uçak, Suudi Arabistan'ın kuzeybatısındaki bölgesel bir havalimanına acil iniş yaptı. Suudi makamlarınca gözaltına alınan şüpheli, tedavisinin ardından Perşembe günü BAE yetkililerine teslim edildi.

BAE'de tutulan el-Hammami'ye resmi bir suçlama yöneltilip yöneltilmediği ya da avukat tutup tutmadığı henüz bilinmiyor. Umman yönetimi ise olaya dair herhangi bir açıklama yapmadı. Soruşturmanın uluslararası ayağında, Avustralya terörle mücadele biriminin zanlının ülkeyle olası bağlantılarını mercek altına aldığı kaydedildi. Dördüncü bir kaynak, el-Hammami'nin yaklaşık on yıl önce Melbourne'deki RMIT Üniversitesi'nde öğrenim gördüğünü aktardı.

İsrail'de güvenlik zafiyeti tartışmaları sürüyor

Olayın ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Umman gibi İsrail ile diplomatik ilişkisi olmayan ülke vatandaşlarının İsrail seferlerinde görev almasına izin verilmediğini açıkladı. Yabancı havayollarının güvenlik taramalarının gözden geçirilmesi talimatını veren Netanyahu'nun açıklamaları, İsrail içindeki güvenlik zafiyeti tartışmalarını alevlendirdi.

Haaretz gazetesi, saldırıyı düzenleyen Ummanlı pilotun da yer aldığı yolcu ve mürettebat listesinin, uçuştan 48 saat önce İsrail Ulaştırma Bakanlığı ile dış istihbarat servisi Mossad'a ulaştığını yazdı. İsrail Vergi Dairesi listenin ellerine ulaştığını doğrularken, Ulaştırma Bakanlığı soruları yanıtsız bıraktı. İsrail iç istihbarat teşkilatı Şin-Bet ise yalnızca İsrail merkezli havayolları ile Ben Gurion Havalimanı'nın güvenliğinden sorumlu olduğunu, yabancı havayollarının denetim yetkisinin kendisinde olmadığını duyurdu.

İsrail Ulaştırma Bakanı Miri Regev'in, Flydubai seferlerinin derhal durdurulmasını talep ettiği bildirildi. Flydubai, Tel Aviv uçuşlarını askıya alırken, Suudi Arabistan ve BAE'nin İsrail'in resmi soruşturmaya katılma talebini geri çevirdiği aktarıldı. Bu gelişmeler, olayın diplomatik ve havacılık güvenliği boyutlarının da soruşturmanın parçası haline geldiğini gösterdi.

Sıkça Sorulan Sorular

Yardımcı pilotun saldırıyı önceden planladığı iddiası neye dayanıyor?

Soruşturma hakkında bilgi sahibi iki İsrailli yetkilinin Reuters'a aktardığına göre, BAE'de gözaltında tutulan zanlı sorgusunda Tel Aviv'e uçuş yapan şirketleri araştırdıktan sonra Flydubai'ye iş başvurusunda bulunmaya karar verdiğini söyledi.

Uçağın hedefi ne olarak öne sürüldü?

BAE'deki tahkikat hakkında bilgilendirilen üçüncü bir kaynağa göre, zanlı çarşamba günü FZ1073 sefer sayılı uçağı Tel Aviv yakınlarındaki Ben Gurion Havalimanı'na çarpmayı hedefledi.

Kokpitteki saldırı nasıl önlendi ve uçak nasıl indi?

Ağır yaralanan kaptan pilot Smit Machchhar kokpit kapısını açarak kabin ekibi ve yolcuların müdahale etmesini sağladı, zanlı etkisiz hale getirildikten sonra uçakta yolcu olarak bulunan yedek Flydubai pilotu idareyi devraldı ve uçak Suudi Arabistan'ın kuzeybatısındaki bölgesel bir havalimanına acil iniş yaptı.

Zanlının kimliği resmi olarak açıklandı mı?

Zanlının kimliği iki kaynak tarafından Hamam el-Hammami olarak ifade edildi ancak İsrailli yetkililer Ummanlı olduğunu doğrulamakla birlikte resmi isim açıklamadı, BAE makamları ve Flydubai de kimliği kamuoyuyla paylaşmadı.

İsrail'de olay sonrası hangi güvenlik tartışmaları yaşandı?

Başbakan Binyamin Netanyahu diplomatik ilişkisi olmayan ülke vatandaşlarının İsrail seferlerinde görev alamayacağını açıkladı, Haaretz listelerin 48 saat önce Ulaştırma Bakanlığı ve Mossad'a ulaştığını yazdı, Şin-Bet yabancı havayollarından sorumlu olmadığını duyurdu ve Ulaştırma Bakanı Miri Regev Flydubai seferlerinin durdurulmasını talep etti.