Jeotermal Uzmanı Brommer: Türkiye Uygulama Çeşitliliğiyle Dünyaya Örnek Olabilir

17 Ekim Dünya Jeotermal Günü vesilesiyle Anadolu Ajansı muhabirine konuşan Brommer, jeotermal enerjinin yerli, güvenilir ve sürdürülebilir yapısı sayesinde ülkelerin dışa bağımlılığını azaltabileceğini belirtti. Küresel enerji dönüşümünde jeotermalin kendine özgü bir yeri olduğunu vurgulayan Brommer, bu kaynağın yalnızca elektrik üretiminde değil, şehirlerin ısıtma ve soğutma ihtiyacında, endüstriyel süreçlerin desteklenmesinde ve jeotermal seralar aracılığıyla gıda üretiminde de etkin biçimde kullanılabildiğini aktardı.

Jeotermal Yalnızca Elektrik Değil, Bütünleşik Bir Kaynak

Brommer, jeotermal enerjiye bakış açısının genişletilmesi gerektiğini açık bir dille ortaya koydu. "Jeotermali yalnızca bir elektrik üretim teknolojisi olarak görmenin ötesine geçerek, bütün enerji sistemlerini, yerel ekonomileri ve toplulukları destekleyebilecek bir kaynak olarak değerlendirmeliyiz" diyen Brommer, bu çerçeveyi bir metaforla da pekiştirdi: "Yer altı, bize olanakları sunar; ancak bu olanakları kullanıp kullanmayacağımıza ve nasıl kullanacağımıza yer üstünde karar veririz."

Bu yaklaşım, jeotermalin toplumsal ve ekonomik boyutunu ön plana taşıyor. Isıtmadan tarıma, sanayiden kentsel altyapıya uzanan geniş bir uygulama yelpazesi, bu enerji kaynağını diğer yenilenebilirlerden farklı kılan temel özellik olarak öne çıkıyor.

Yatırımcıları Caydıran Engeller ve Hükümetlerin Rolü

Jeotermal enerjinin tam potansiyeline ulaşabilmesi için daha fazla yatırım, düzenleme ve kurumsal hazırlık şart olduğunu vurgulayan Brommer, sektörün önündeki yapısal engelleri de sıraladı. Jeotermal projelerin yüksek başlangıç yatırımları gerektirdiğini, sağlanan faydaların ise on yıllara yayıldığını hatırlatan Brommer, buna ek olarak arama faaliyetlerindeki risklerin ve uzun izin süreçlerinin jeolojik potansiyelin yüksek olduğu bölgelerde bile yatırımcıları caydırabildiğini kaydetti.

Bu engellerin aşılmasında hükümetlere kritik bir rol düştüğünü belirten Brommer, kaynak haklarının netleştirilmesi, şeffaf lisanslama süreçlerinin oluşturulması, arama risklerini azaltmaya yönelik mekanizmaların geliştirilmesi ve uzun vadeli istikrarlı yatırım ortamının sağlanması gibi adımların belirleyici olacağını ifade etti. Kurumsal boyutu da göz ardı etmeyen Brommer, ülkelerin jeotermal kaynakları anlayan düzenleyici kurumlara, yatırımın niteliğini ve risklerini bilen finans kuruluşlarına ve enerji ile altyapı planlamasını koordine edebilecek kamu otoritelerine ihtiyaç duyduğunun altını çizdi.

"Bilimsel bilgiyi ve teknik uzmanlığı geliştirmek için onlarca yıl harcadık. Artık bu bilgiyi politikaya, yatırıma ve uygulamaya dönüştürme konusunda da aynı ölçüde etkili olmalıyız" diyen Brommer, bilim ile politika arasındaki köprünün kurulmasını sektörün öncelikli gündem maddesi olarak tanımladı.

Türkiye Kurulu Güçte Dünya Dördüncüsü, Avrupa Birincisi

Brommer, Türkiye'nin jeotermal enerji kurulu gücünde dünyada dördüncü, Avrupa'da ise birinci konumda yer aldığını hatırlatarak ülkenin bu alandaki ağırlığına dikkat çekti. Ancak Türkiye'yi gerçek anlamda öne çıkaran şeyin yalnızca kurulu güç rakamları olmadığını vurgulayan Brommer, asıl farkı yaratan unsurun jeotermal uygulamaların çeşitliliği olduğunu belirtti.

Türkiye'nin bu yıl Kanada'da düzenlenen Dünya Jeotermal Kongresi'nde ülke güncellemesini sunduğunu da aktaran Brommer, Türkiye deneyiminin uluslararası arenada nasıl karşılık bulduğunu şu sözlerle aktardı: "Türkiye'nin deneyimi, jeotermal kaynakların yalnızca elektrik üretimini değil, bölgesel ısıtmayı, tarımı ve yerel ekonomik kalkınmayı da destekleyebileceğini göstermesi bakımından Kanada gibi ülkeler için de örnek olarak öne çıkarıldı."

Türkiye'nin Deneyimi Gelişmekte Olan Pazarlara Işık Tutuyor

Brommer, Türkiye'nin kaynak geliştirme, yatırım, düzenleme ve doğrudan kullanım uygulamalarındaki birikiminin Orta Asya, Balkanlar, Afrika ve diğer bölgelerdeki gelişmekte olan jeotermal pazarlar için değerli dersler barındırdığını vurguladı. Bu bağlamda Türkiye'nin üstlenebileceği role ilişkin değerlendirmesini de net biçimde ortaya koydu: "Bence Türkiye'nin özellikle değerli bir uluslararası liderlik sergileyebileceği nokta burası. Türkiye yalnızca kurulu gücünü artırmakla kalmayıp jeotermal kaynakların ekonominin farklı sektörlerinde nasıl değer yaratabileceğini de gösterebilir."

Brommer'a göre jeotermal alanda yeni nesil liderlik anlayışı da değişiyor. Artık bir ülkenin jeotermal alandaki gücü yalnızca ürettiği elektrik miktarıyla değil, uygulama çeşitliliği ve topluluklar için yarattığı somut değerle ölçülecek.

COP31 Jeotermal İçin Önemli Bir Fırsat Penceresi

Jeotermal enerjinin diğer yenilenebilir kaynaklar kadar görünür olmadığı için uluslararası enerji tartışmalarında zaman zaman geri planda kaldığına dikkat çeken Brommer, bu durumun değişebileceğine dair umut verici bir gelişmeye de işaret etti. Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenecek COP31'i jeotermal açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiren Brommer, "Bu konferansı, jeotermal alanındaki uzmanlığı daha geniş politika ve yatırım çevreleriyle buluşturmak için önemli bir fırsat olarak görüyoruz" dedi.

COP31'de tartışmaların hedeflerin ötesine geçerek uygulamaya yönelmesi gerektiğini vurgulayan Brommer, bunun için politika yapıcıları, düzenleyici kurumları, kalkınma bankalarını, yatırımcıları ve jeotermal uzmanlarını somut çözümler etrafında bir araya getirmenin zorunlu olduğunu belirtti. Sektörün geleceğine ilişkin değerlendirmesini ise şu sözlerle özetledi: "Jeotermalin gelişimindeki bir sonraki aşamayı yalnızca jeolojik potansiyel belirlemeyecek. Belirleyici olan, bu potansiyeli sürdürülebilir yatırımlara, altyapıya ve toplumsal değere dönüştürmek için kolektif olarak göstereceğimiz başarı olacak."

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye jeotermal enerji kurulu gücünde dünyada kaçıncı sıradadır?

Brommer'ın aktardığı verilere göre Türkiye, jeotermal enerji kurulu gücünde dünyada dördüncü, Avrupa'da ise birinci sıradadır.

Jeotermal enerji elektrik üretimi dışında hangi alanlarda kullanılabilmektedir?

Brommer'a göre jeotermal enerji; şehirlerin ısıtma ve soğutma ihtiyacının karşılanmasında, endüstriyel süreçlerin desteklenmesinde ve jeotermal seralar aracılığıyla gıda üretiminde de kullanılabilmektedir.

Jeotermal projelere yatırımı zorlaştıran başlıca etkenler nelerdir?

Brommer, yüksek başlangıç yatırım maliyetleri, faydaların on yıllara yayılması, arama faaliyetlerindeki riskler ve uzun izin süreçlerinin yatırımcıları caydıran başlıca etkenler olduğunu belirtmiştir.

Türkiye'nin jeotermal deneyimi hangi bölgelerdeki pazarlar için örnek gösterilmektedir?

Brommer, Türkiye'nin kaynak geliştirme, yatırım, düzenleme ve doğrudan kullanım uygulamalarındaki deneyiminin Orta Asya, Balkanlar ve Afrika'daki gelişmekte olan jeotermal pazarlar için değerli dersler sunduğunu ifade etmiştir.

COP31'in jeotermal enerji açısından önemi nedir?

Brommer, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenecek COP31'i jeotermal alanındaki uzmanlığı daha geniş politika ve yatırım çevreleriyle buluşturmak için önemli bir fırsat olarak nitelendirmiş; bu platformda politika yapıcılar, düzenleyici kurumlar, kalkınma bankaları, yatırımcılar ve jeotermal uzmanlarının somut çözümler etrafında bir araya gelmesi gerektiğini vurgulamıştır.