TBMM'de Fon Krizi Tartışması: 'Haksız Kazanç Sağlayanları Tespit Ettiyseniz Neden Gönüllü İadeye Başvuruyorsunuz?

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu, TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplanarak Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'nin görüşmelerine başladı. Oturumda farklı partilerden milletvekilleri söz alarak fon krizinde haksız kazanç sağlayanların tespit edilmesine karşın neden gönüllü iade mekanizmasına başvurulduğunu, sorumluların kimler olduğunu ve mağdurların haklarının nasıl korunacağını sorguladı.

455 Bin 700 Mağdurun Dramı Meclis Kürsüsünde

Yeni Yol Adana Milletvekili Sadullah Kısacık, teklifin tümü üzerine söz alarak fon krizi nedeniyle mağdur olan 455 bin 700 kişinin yaşadığı sorunlara dikkat çekti. Kısacık, mağdurların birikimlerini annelerinin tedavi masrafları, askerlik, çeyiz, ev ve araba alımı gibi amaçlarla oluşturduklarını, bu birikim için yıllarca emek verdiklerini vurguladı ve mağdurlardan gelen mesajlardan birini kürsüden okudu. "Bakın, '455 bin 700 kişi' deyip geçiyoruz ya, vallahi her biri bir dram, bunun gibi, her biri bir dram" diyen Kısacık, süreçte sorumluluğu bulunanların büyük bir kul hakkı taşıdığını da ifade etti.

Kısacık, kriz yönetimini de sert bir dille eleştirdi. SPK'dan ve Borsa İstanbul'dan herhangi bir yetkilinin kamuoyu önüne çıkmadığını, Fon Kurulu toplanırken açıklamanın İletişim Başkanlığı tarafından yapıldığını belirterek "500 bin kişiyi direkt ilgilendiriyor, ortada kimse yok" dedi.

İYİ Parti: Haksız Kazanç Sahiplerinin İsimleri Açıklanmalı

İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, fon krizinde haksız kazanç elde edenlerin isimlerinin kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini savundu. Usta, suça bulaşmış olanların parasının cebren fon havuzuna aktarılması gerektiğini belirterek, haksız kazanç sağlayanların kimliğinin AK Parti Genel Merkezi, bürokrasi ve Akın Gürlek tarafından bilindiğini ancak kamuoyundan ve TBMM'den gizlendiğini öne sürdü. Araştırma komisyonu kurulması taleplerinin reddedildiğini hatırlatan Usta, "Bu sadece bir Fatma Betül Sayan Kaya, Mahmut Sütcü meselesi falan değil, bu işin içerisinde çok daha fazla insan var, kamuoyu bunları bilmek durumundadır" dedi.

CHP: MASAK Yurt Dışına Çıkarılan Paraları Getirmeli

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, bazı kamu bankası yöneticilerinin organize ve planlı biçimde fahiş kazanç elde ettiğinin kamuoyuna yansıdığını hatırlattı. Akay, İşsizlik Sigortası Fonu'nun ağustos ayında yatırdığı 3,4 milyar TL ile Eylül'ün 15'ine kadar bu varlıkla ilgili toplam 3,8 milyar TL'lik tutarın söz konusu fonlarda değerlendirildiğini aktararak başka kamu kurum ve kuruluşlarının da benzer durumda olup olmadığını sordu.

MASAK'ın uluslararası istihbarat birimleriyle irtibata geçerek yurt dışına çıkarılan paraları tespit etmesi ve bir an önce Türkiye'ye getirmesi gerektiğini vurgulayan Akay, "Mağdur vatandaşlar alacaklarının kuruşuna kadar ödenmesini bekliyor. Biz de CHP Grubu olarak bu konunun sonuna kadar takipçisi olacağız" dedi. Akay ayrıca 1 trilyonluk tahvil piyasasında 35 milyar TL'lik ödenmeme riskiyle karşı karşıya kalınabileceğine ve reel sektörün finansmana erişiminin giderek zorlaşacağına dikkat çekti.

DEM Parti: SPK, BDDK ve Borsa İstanbul da Hesap Vermeli

DEM Parti Antalya Milletvekili Hakkı Saruhan Oluç, fon krizinin organize bir şebeke, hisse manipülasyonu ve örgütlü suç kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Oluç, SPK, BDDK, Takasbank ve Borsa İstanbul'un sürece bilerek ya da bilmeyerek katkıda bulunduğunu öne sürerek yalnızca iki SPK başkanının sorgulanmasının yeterli olmayacağını vurguladı. "O SPK yönetimleri, BDDK yönetimi, Borsa İstanbul; gözlerinizin önünde cereyan etti her şey, hepiniz oradaydınız" diyen Oluç, kamuoyunda konuşulan listenin açıklanmamasını da kabul edilemez bulduğunu belirtti. Masumiyet karinesine ve soruşturma gizliliğine uyulması gerektiğini kabul etmekle birlikte, listedeki siyasetçi ve bürokratların isimlerinin gizlenmesinin anayasal ilkelerle bağdaşmadığını savundu.

YENİ Parti: 'Gönüllü İade' Mekanizması Devlete Yakışmıyor

YENİ Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale, teklifin en kritik sorunlarından birinin haksız kazançların geri alınması meselesi olduğunu vurguladı. Özlale, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in bir röportajında "Hepsinin bizde kayıtları var, algoritmadan tespit ettik; gönüllü iade ettikten sonra paralarını iade etmeyenlerin hakkında hukuki işlem başlatacağız" dediğini hatırlatarak şu soruyu yöneltti: "Madem haksız kazanç sağlayanları algoritmayla tespit ettiniz, elinizde isimler var, neden gönüllü iadeye başvuruyorsunuz? Neden haksız kazanç sağlayanlara hemen hukuki işlem başlatmıyorsunuz?"

YENİ Parti İstanbul Milletvekili Özgür Karabat ise fon krizinin birkaç kişinin eylemi olarak küçümsenemeyeceğini, yaşananların bir yönetim sisteminin iflasını yansıttığını savundu. Tasfiye sürecinin denetiminin SPK'ya bırakılmasını eleştiren Karabat, bağımsız bir tasfiye kurulu oluşturulması önerilerinin kabul edilmediğini belirtti. Gönüllü iade yapan kişilerin kim olduğu ve ne kadar ödediğinin açıklanmadığına dikkat çeken Karabat, "Kuzuyu kurda emanet ediyoruz" dedi.

AK Parti: 390 Bin Fon Pay Sahibinin Hakları Korunacak

AK Parti Grubu adına söz alan ve teklifin imzacılarından biri olan AK Parti Samsun Milletvekili Ersan Aksu, tasfiye sürecinde yatırımcıların öncelikli beklentisinin ödemelerin bir an önce yapılması olduğunu aktardı. Aksu, teklifte dağıtım ölçütü olarak net yatırım tutarının esas alındığını; bu tutarın yatırımcının fona yaptığı nakit giriş ve çıkışları üzerinden hesaplanacağını, TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla güncelleneceğini açıkladı.

Kişi başına 1 milyon TL'ye kadar ara ödeme yapılabileceğini belirten Aksu, bunun bir tavan değil ara ödeme olduğunun altını çizdi. Net yatırım tutarı 1 milyon TL'nin altında olan yatırımcılara tutarın tamamının ödenebileceğini, fonun nakit varlığının yetersiz kalması durumunda ise en küçük yatırımcıdan başlanarak ödeme yapılacağını ifade etti. Aksu, yapılan değerlendirmelere göre 390 bin fon pay sahibinin net yatırım tutarlarının ödeneceğinin öngörüldüğünü söyledi. Gönüllü iade mekanizmasının bir af ya da cezasızlık düzenlemesi olmadığını da vurgulayan Aksu, "Gönüllü iade yapanların cezai ve hukuki sorumlulukları ortadan kalkmamaktadır; suç işleyen cezasını çekecek, masum olan ise hukuk tarafından sonuna kadar korunacaktır" dedi. Teklifin tümü üzerine görüşmelerin tamamlanmasının ardından 1. ile 5. bölümleri kapsayan ilk bölüm üzerine görüşmelere geçildi.

Sıkça Sorulan Sorular

Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'nde mağdurlara nasıl bir ödeme öngörülüyor?

Teklife göre dağıtım ölçütü olarak net yatırım tutarı esas alınacak; bu tutar TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla güncellenecek. Nihai tasfiyeyi beklerken mağdur olunmaması için kişi başına 1 milyon TL'ye kadar ara ödeme yapılabilecek. Net yatırım tutarı 1 milyon TL'nin altında olan yatırımcılara tutarın tamamı ödenebilecek; fonun nakdinin yetersiz kalması durumunda en küçük yatırımcıdan başlanarak ödeme gerçekleştirilecek. Yapılan değerlendirmelere göre 390 bin fon pay sahibinin net yatırım tutarlarının ödeneceği öngörülüyor.

Gönüllü iade mekanizması ne anlama geliyor ve eleştiriler neler?

Teklifte, gerçeğe aykırı değerler üzerinden olağandışı kazanç sağlayıp fondan çıkanlara olağan emsal getiriyi aşan kısmı isteğe bağlı iade hesabına yatırma imkânı tanınıyor. AK Parti'li Aksu bu mekanizmanın bir af veya cezasızlık düzenlemesi olmadığını, gönüllü iade yapanların cezai ve hukuki sorumluluklarının devam ettiğini savundu. YENİ Parti'li Özlale ise haksız kazanç sahipleri algoritmayla tespit edilmişken neden doğrudan hukuki işlem başlatılmadığını sorarak mekanizmayı devlete yakışmayan bir "çıkış kapısı" olarak nitelendirdi.

Muhalefet partileri tasfiye sürecinin denetimine ilişkin ne talep ediyor?

YENİ Parti İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, tasfiye sürecinin denetiminin SPK'ya bırakılmasını eleştirerek bağımsız bir tasfiye kurulu oluşturulması önerisinin kabul edilmediğini söyledi. Karabat, denetim yetkisinin süreci izlemekle yetinen SPK'ya verilmesini "kuzuyu kurda emanet etmek" olarak tanımladı. DEM Parti'li Oluç ise SPK, BDDK, Takasbank ve Borsa İstanbul'un da süreçteki rolü nedeniyle hesap vermesi gerektiğini savundu.

İşsizlik Sigortası Fonu'nun bu fonlardaki tutarı ne kadar olarak açıklandı?

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, İşsizlik Sigortası Fonu'nun ağustos ayında yatırdığı kısmın 3,4 milyar TL, Eylül'ün 15'ine kadar bu varlıkla ilgili toplam tutarın ise 3,8 milyar TL olduğunu aktardı. Akay ayrıca başka kamu kurum ve kuruluşlarının da benzer durumda olup olmadığını soru olarak yöneltti.

Haksız kazanç sağlayanların listesi neden kamuoyuyla paylaşılmıyor?

İYİ Parti'li Usta ve DEM Parti'li Oluç başta olmak üzere birçok muhalefet milletvekili, haksız kazanç sağlayanların kimliğinin kamuoyundan gizlendiğini öne sürdü. Usta, bu bilginin AK Parti Genel Merkezi, bürokrasi ve Akın Gürlek tarafından bilindiğini iddia ederken araştırma komisyonu kurulması taleplerinin reddedildiğini hatırlattı. Oluç ise masumiyet karinesi ve soruşturma gizliliğine uyulması gerektiğini kabul etmekle birlikte, listedeki siyasetçi ve bürokratların isimlerinin gizlenmesinin kabul edilemez olduğunu savundu. Hükümet cephesinden bu konuda oturum sırasında doğrudan bir yanıt verilmedi.