Rum tarihçi Kossifos: 'Topraklarımızı satmayı durdurmalıyız, Kıbrıs'ta ikinci bir İsrail oluşturabilirler

Kıbrıslı Rum tarihçi ve emekli akademisyen Jerry Kossifos, Rum Avrupa Parlamentosu Milletvekili Fidias Panayiotou'nun programına katılarak İsrail'in Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ndeki artan varlığından Kıbrıs meselesine, 1963 olaylarından Türkiye'nin bölgedeki diplomatik gücüne kadar geniş bir yelpazede dikkat çekici açıklamalar yaptı. Röportajın özellikle öne çıkan bölümü, İsraillilerin Güney Kıbrıs'ta arazi ve gayrimenkul edinmesine ilişkin uyarılar oldu.

Kossifos'tan İsrailli Arazi Alımlarına Sert Uyarı

Kossifos, İsrail'deki güvenlik ortamı nedeniyle ülkeden ayrılanların Kıbrıs'a yönelebileceğini ileri sürerek bu sürece karşı önlem alınması gerektiğini savundu. "Topraklarımızı satmayı durdurmalıyız. Bir gün Filistin'de en iyi toprakları satın aldıkları gibi bizim en iyi topraklarımızı da satın almayı başaracaklar" diyen Kossifos, Rum yönetiminin yabancılara yönelik arazi satışlarına müdahale etmesi gerektiğini vurguladı.

Panayiotou'nun İsraillilerin Filistin'de izledikleri yöntemin benzerini Kıbrıs'ta uygulayıp uygulamayacaklarını sorması üzerine Kossifos, İsraillilerin temel amacının "hayatta kalmak" olduğunu savundu. "İsrail'de yaşayamazlarsa, şu anda tehlikeyi görüp ayrıldıkları gibi başka yerde yaşamaya çalışacaklar. Kıbrıs'ta, bizim topraklarımızda yaşamaya çalışacaklar" dedi. Göç ve mülk edinme sürecinin devam etmesi halinde Adanın güneyinde "ikinci bir İsrail" ortaya çıkabileceğini ileri süren Kossifos, mevcut Rum yönetimi yasalarının da buna zemin hazırladığını söyledi. Artan talebin Rum gençlerinin konut sahibi olmasını da zorlaştırdığına dikkat çekti.

Rum Yönetiminin İsrail'le İlişkilerine Karşı Çıkış

Kossifos, Rum yönetiminin İsrail ile geliştirdiği ilişkileri de eleştirdi. Panayiotou'nun "Kıbrıs Cumhuriyeti Başkanı olsaydınız ne yapardınız?" sorusuna "İsrail'le ittifak kurmaya çalışmazdım" yanıtını veren Kossifos, Filistin'deki gelişmelere işaret ederek İsrail hükümetini "soykırım yapmakla" suçladı ve böyle bir yönetimden yardım istemenin kendi değerleriyle bağdaşmayacağını söyledi. Avrupa ülkelerinin de İsrail'e yaptırım uygulaması gerektiğini savunan Kossifos, Türkiye ile İsrail'in bölgesel çıkarlarının giderek karşı karşıya geldiğini ve çatışmaların mevcut seyirde devam etmesi halinde iki ülke arasında doğrudan bir çatışma yaşanabileceğini ileri sürdü.

'1963'te Büyük Hatalar Yaptık': Kıbrıslı Türklere Yönelik Özeleştiri

Röportajın bir diğer dikkat çekici bölümü, Kossifos'un 1963 dönemine ilişkin değerlendirmeleriydi. Rum tarafının Kıbrıslı Türklere yönelik uygulamalarına değinen tarihçi, "Çok büyük hatalar yaptık. Biz 1963'te başladık. Kıbrıs'ta yapmamamız gereken şeyler yaptık. Kıbrıslı Türklere başlangıçta kötü davrandık" dedi. Bazı köylerde Kıbrıslı Türklere karşı ağır olayların yaşandığını anlatan Kossifos, bu konuda kendi araştırmalarını da yürüttüğünü belirtti.

Kossifos, iki toplumun tarihsel birlikteliğine de vurgu yaparak "Onlar Kıbrıslıydı. Her zaman birlikte, dostça yaşadık" dedi. Kıbrıslı Türklerle Rumlar arasındaki ilişkilerin yeniden geliştirilmesi gerektiğini savunan Kossifos, iki toplumun birbirinden uzaklaştırılmasının yanlış olduğunu belirterek Rumlara daha fazla temas kurulması çağrısında bulundu. "Onları ziyaret etmeliyiz, onlar bizi ziyaret etmeye gelmeli. Birlikte etkinlikler yapmalı, birlikte yemek yemeliyiz" ifadelerini kullanan Kossifos, bu yakınlaşmayı Kıbrıs meselesinin çözümü açısından da önemli gördüğünü vurguladı.

'Kıbrıs'ı Türkler Değil, Kissinger Böldü'

Kossifos, 1974 Kıbrıs Barış Harekatı konusunda da Rum tarafındaki yerleşik anlatıdan belirgin biçimde ayrıldı. Adanın bölünmesinin asıl sorumluluğunu Türkiye'ye yüklemediğini açıkça ifade eden tarihçi, dönemin ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger ile ABD ve İngiltere'yi işaret etti. "Kıbrıs'ı Türkler bölmedi. Kissinger böldü" diyen Kossifos, ABD ve İngiltere'nin gelişmelere yeşil ışık yaktığını savundu.

CIA'nin Türkiye'yi ve Yunanistan'daki cuntayı kendi politikası doğrultusunda kullandığını ileri süren Kossifos, Kıbrıslı Rumların bütün sorumluluğu Türklere yüklememesi gerektiğini söyledi. 1974 üzerinden Türk halkına yönelik düşmanlık oluşturulmasını da eleştiren Kossifos, "Kıbrıslıların Türkiye'ye karşı bu nefreti taşımaması gerekir" dedi. Kıbrıs'ta yaşananların Soğuk Savaş koşulları ve büyük güçlerin politikaları çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini savunan Kossifos, Panayiotou'nun Yunanistan'ın Kıbrıs'a "ihanet ettiği" yönündeki değerlendirmesine ise "Size ihanet eden Yunan halkı değildi. CIA'in aracı olan cuntaydı" yanıtını verdi.

Türk Diplomasisine Övgü, Enosis'ten Vazgeçmeme

Türkiye'nin bölgesel politikasını değerlendiren Kossifos, Türk diplomasisinin tarihi gücüne dikkat çekti. Türkiye'nin aynı anda Rusya, Çin ve ABD ile ilişki kurabildiğini belirterek "Türkler tarihi olarak dünyanın en iyi diplomatik geleneklerinden birine sahip. Osmanlı Devleti'nin diplomasisi her zaman güçlüydü" dedi. Türkiye'nin büyük güçler arasında kendi ulusal çıkarlarına göre hareket ettiğini vurgulayan Kossifos, Rum ve Yunan siyasetinin aynı diplomatik başarıyı gösteremediğini savundu.

Rum tarafına Türkiye ile ilişkilerini yeniden değerlendirme çağrısı yapan Kossifos, Yunanistan ile Türkiye arasında gelişen ekonomik ilişkileri örnek gösterdi. Türkiye ve Yunanistan'ın uzlaşmasının Kıbrıs meselesinin çözümünü kolaylaştıracağını belirten Kossifos, Doğu Akdeniz'deki gelişmelerin Kıbrıs'ın stratejik önemini daha da artıracağını söyledi. Adayı "batırılamayan bir uçak gemisi" olarak nitelendiren Kossifos, ABD'nin Orta Doğu'daki askeri yapılanmasının değişmesi halinde Kıbrıs'taki askeri varlığını daha da artırabileceğini ileri sürdü.

Tüm bu uzlaşmacı vurguların yanı sıra Kossifos, röportajda Enosis düşüncesinden vazgeçmediğini de açıkça dile getirdi. Gençliğinden itibaren Yunanistan'la birleşmeyi desteklediğini belirten tarihçi, Kıbrıs'ın Yunanistan'la birleşmesi gerektiği görüşünü koruduğunu ifade etti.

Sıkça Sorulan Sorular

Jerry Kossifos, İsraillilerin Güney Kıbrıs'ta arazi satın almasına neden karşı çıkıyor?

Kossifos, İsrail'deki güvenlik ortamı nedeniyle ülkeden ayrılanların Kıbrıs'a yönelebileceğini ve bu sürecin devam etmesi halinde Adanın güneyinde "ikinci bir İsrail" ortaya çıkabileceğini ileri sürdü. Ayrıca artan talebin Rum gençlerinin konut sahibi olmasını zorlaştırdığını da vurguladı.

Kossifos, 1963 olayları hakkında ne söyledi?

Kossifos, 1963'te Kıbrıslı Türklere kötü davranıldığını ve yapılmaması gereken şeylerin yapıldığını kabul ederek "Çok büyük hatalar yaptık" dedi. Bazı köylerde Kıbrıslı Türklere karşı ağır olayların yaşandığını aktaran Kossifos, bu konuda kendi araştırmalarını da yürüttüğünü belirtti.

Kossifos'a göre 1974'te Kıbrıs'ın bölünmesinin sorumlusu kimdir?

Kossifos, adanın bölünmesinin asıl sorumluluğunu Türkiye'ye değil, dönemin ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger ile ABD ve İngiltere'ye yükledi. CIA'nin Türkiye'yi ve Yunanistan'daki cuntayı kendi politikası doğrultusunda kullandığını da savundu.

Kossifos, Türkiye'nin diplomasisi hakkında ne düşünüyor?

Kossifos, Türklerin tarihi olarak dünyanın en iyi diplomatik geleneklerinden birine sahip olduğunu ve Osmanlı diplomasisinin her zaman güçlü olduğunu söyledi. Türkiye'nin aynı anda Rusya, Çin ve ABD ile ilişki kurabildiğini belirterek Rum ve Yunan siyasetinin aynı diplomatik başarıyı gösteremediğini savundu.

Kossifos, Enosis konusundaki tutumunu değiştirdi mi?

Hayır. Kossifos, Kıbrıslı Türklerle ilişkilerin geliştirilmesini ve Türkiye ile iyi ilişkiler kurulmasını savunmasına karşın röportajda Enosis düşüncesinden vazgeçmediğini açıkça ifade etti ve gençliğinden bu yana Kıbrıs'ın Yunanistan'la birleşmesi gerektiği görüşünü koruduğunu belirtti.