ABD-Hindistan ticaret görüşmeleri tıkandı: Rus petrolü düğümü

ABD ile Hindistan arasında aylardır devam eden ticaret müzakerelerinde iyimserlik yerini sert pazarlığa bıraktı. Hindistan Maliye Bakanı Nirmala Sitharaman, iki ülke arasındaki görüşmelerin bir "plato"ya ulaştığını ve daha ileri adım atmanın giderek zorlaştığını söyledi. ABD'nin Hindistan pazarına daha fazla erişim talebi, ticaret dengesinin Washington lehine iyileştirilmesi isteği ve ABD Başkanı Donald Trump'ın 18 Eylül'de imzaladığı Rusya ve İran'a yönelik yeni yaptırım paketinin Rus petrolü alımlarına yüzde 100'e kadar tarife imkanı getirmesi, kapsamlı ticaret anlaşması önündeki en önemli engeller olarak öne çıktı.

Müzakereler platoya ulaştı: Taviz alanı daraldı

Hindistan Maliye Bakanı Nirmala Sitharaman'a göre müzakerelerde daha fazla taviz için alan daraldı. İki taraf da mevcut pozisyonlarından önemli ölçüde geri adım atmak istemiyor. ABD tarafı, Hindistan pazarına daha fazla erişim talep ederken ticaret dengesinin Washington lehine iyileştirilmesini istiyor. Yeni Delhi ise daha fazla tarife indiriminin ve pazar açılımının kendi üreticileri üzerindeki baskıyı artırabileceğini düşünüyor.

Sitharaman, ticaret açığının tek başına cezalandırıcı tarifeler için gerekçe yapılmasına karşı çıktıklarını da dile getirdi. Hindistan'ın Çin ile büyük bir ticaret açığı bulunmasına rağmen Pekin'e karşı aynı yöntemle hareket etmediğini hatırlatan Sitharaman, sorunların müzakere yoluyla çözülmesi gerektiğini savundu. Bu yaklaşım, Yeni Delhi'nin ticaret açığı temelli tarife baskısına ilkesel olarak karşı durduğunu gösteriyor.

Müzakerelerin platoya ulaşması, aylardır süren temaslarda tarafların kolay uzlaşı alanlarını tükettiği ve geriye en hassas başlıkların kaldığı anlamına geliyor. Hem Washington hem de Yeni Delhi, bundan sonraki adımların kendi iç ekonomik dengeleri açısından daha maliyetli olacağı görüşünde birleşiyor.

Rus petrolü yeniden masanın merkezinde

Görüşmelerin üzerindeki en büyük baskılardan biri yeniden Rus enerjisi oldu. ABD Başkanı Donald Trump, 18 Eylül'de Rusya ve İran'a yönelik yeni yaptırım paketini imzaladı. Düzenleme, Rus petrolü ve doğal gazının en büyük alıcılarından yapılan ithalata yüzde 100'e kadar tarife uygulanabilmesine imkan veriyor.

Yasa, tarifeleri otomatik olarak devreye sokmuyor. Ancak Trump yönetimine, büyük Rus enerji müşterileri üzerinde kullanabileceği güçlü bir ticaret aracı sağlıyor. Hindistan da Rus petrolünün en büyük alıcılarından biri olduğu için doğrudan risk grubunda bulunuyor. Bu durum, enerji başlığını ticaret müzakerelerinin merkezine taşıdı.

Rus petrolü meselesi, yalnızca enerji ticaretiyle sınırlı bir konu olmaktan çıkarak iki ülke arasındaki daha geniş ticaret anlaşmasının kritik pazarlık başlıklarından biri haline geldi. Washington, Rus enerjisine yönelik politikanın kendi güvenlik hedefleriyle uyumlu hale getirilmesini isterken, Yeni Delhi enerji güvenliği kaygılarını öne çıkarıyor.

Ağustos 2025 tarifesi ve Şubat 2026 uzlaşısı yeniden gündemde

Washington ile Yeni Delhi enerji konusunda daha önce de karşı karşıya gelmişti. ABD, Ağustos 2025'te Rus petrolü alımları nedeniyle Hindistan'dan yapılan ithalata yüzde 25 ek tarife getirmişti. Bu adım, iki ülke arasındaki ticaret geriliminin tırmanmasına neden olmuştu.

Şubat 2026'da ise Hindistan'ın Rus petrolü alımlarını durdurma yönünde taahhütte bulunmasının ardından bu ek tarife kaldırılmıştı. Aynı dönemde ABD'nin Hindistan'a uyguladığı karşılıklı tarife oranı da yüzde 25'ten yüzde 18'e indirilmişti. Bu uzlaşı, taraflar arasında geçici bir yumuşama sağlamıştı.

Ancak eylülde yürürlüğe giren yeni yaptırım yasası, Şubat ayında kaldırılan baskıyı geri getirdi. Yasa ile birlikte Rus enerjisi konusu yeniden iki ülke arasındaki ticaret ilişkisinin merkezine taşındı. Daha önce verilen taahhüt ve yapılan tarife indirimlerine rağmen, yeni yasal çerçeve Hindistan'ı yeniden yüzde 100'e kadar çıkabilecek ilave tarife tehdidiyle karşı karşıya bıraktı.

Washington'dan "anlaşma yakın değil" mesajı

Gerilim yalnızca Hindistan tarafından yapılan açıklamalarla sınırlı değil. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer de Piyush Goyal ile yaptığı son görüşmelerin ardından bir anlaşmanın yakın olmadığını söylemişti. Greer, iki tarafın temel anlaşmazlık noktalarını belirlediğini ve temasların devam ettiğini belirtirken, kısa vadede anlaşma beklentisini düşürdü.

Goyal ile Greer, ABD'de düzenlenen G20 Ticaret Bakanları Toplantısı sırasında yeniden bir araya geldi. Bu temaslara rağmen tarafların tarife, pazar erişimi ve ekonomik güvenlik başlıklarında henüz ortak zemine ulaşamadığı görülüyor. Görüşmelerin sürmesine karşın, her iki tarafın da kırmızı çizgilerini koruması uzlaşmayı zorlaştırıyor.

ABD ile Hindistan Şubat 2026'da geçici ticaret düzenlemesine yönelik çerçeve üzerinde anlaşmış, ancak daha geniş kapsamlı ikili ticaret anlaşması için müzakereleri sürdürme kararı almıştı. Son gelişmeler, bu ikinci aşamanın beklenenden çok daha zor ilerlediğini gösteriyor. Yeni Delhi daha fazla tavizin sınırına geldiğini söylerken, Washington hem ticaret açığının azaltılmasını hem de Rus enerjisine yönelik politikanın kendi güvenlik hedefleriyle uyumlu hale gelmesini istiyor.

Hindistan için kritik eşik: İhracat ve enerji güvenliği

Yeni Delhi açısından pazarlığın maliyeti yüksek. ABD, Hindistan'ın en önemli ihracat pazarlarından biri konumunda bulunuyor. Bu nedenle Rus petrolü nedeniyle yüzde 100'e kadar çıkabilecek ilave tarife tehdidi, yalnızca enerji politikasını değil, tekstilden ilaç ve mühendislik ürünlerine kadar geniş bir ihracat zincirini etkileyebilir.

Hindistan açısından diğer tarafta ise enerji güvenliği bulunuyor. Ülke petrol ihtiyacının büyük bölümünü ithalatla karşılıyor ve uygun fiyatlı Rus ham petrolü son yıllarda rafineriler açısından önemli bir tedarik kaynağı haline geldi. Yeni Delhi'nin Rus petrolünden hızlı biçimde uzaklaşması, enerji maliyetleri üzerinde yeni baskı yaratabilir.

Bu ikilem, Hindistan'ı zor bir denge arayışına itiyor. Bir yanda en büyük ihracat pazarını koruma ihtiyacı, diğer yanda rafinerilerin tedarik güvenliği ve maliyet avantajı bulunuyor. Ticaret anlaşmasında kritik eşiğe gelinmesi, bu iki öncelik arasında verilecek kararın hem ekonomik hem de diplomatik sonuçlarının ağır olacağını gösteriyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Hindistan Maliye Bakanı Nirmala Sitharaman ticaret müzakereleri hakkında ne söyledi?

Sitharaman, ABD ile Hindistan arasındaki ticaret görüşmelerinin bir "plato"ya ulaştığını ve daha ileri adım atmanın giderek zorlaştığını söyledi. İki tarafın da mevcut pozisyonlarından önemli ölçüde geri adım atmak istemediğini ve daha fazla taviz için alanın daraldığını belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın 18 Eylül'de imzaladığı yaptırım paketi neyi öngörüyor?

Paket, Rusya ve İran'a yönelik yeni yaptırımları içeriyor ve Rus petrolü ile doğal gazının en büyük alıcılarından yapılan ithalata yüzde 100'e kadar tarife uygulanabilmesine imkan veriyor. Yasa tarifeleri otomatik olarak devreye sokmuyor ancak Trump yönetimine bu konuda güçlü bir ticaret aracı sağlıyor.

ABD daha önce Hindistan'a Rus petrolü nedeniyle hangi tarifeleri uygulamıştı?

ABD, Ağustos 2025'te Rus petrolü alımları nedeniyle Hindistan'dan yapılan ithalata yüzde 25 ek tarife getirmişti. Şubat 2026'da Hindistan'ın Rus petrolü alımlarını durdurma taahhüdü sonrası bu ek tarife kaldırılmış ve ABD'nin Hindistan'a uyguladığı karşılıklı tarife oranı yüzde 25'ten yüzde 18'e indirilmişti.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer anlaşmaya ilişkin ne açıkladı?

Jamieson Greer, Piyush Goyal ile yaptığı son görüşmelerin ardından bir anlaşmanın yakın olmadığını söyledi. İki tarafın temel anlaşmazlık noktalarını belirlediğini ve temasların devam ettiğini belirten Greer, kısa vadede anlaşma beklentisini düşürdü.

Rus petrolü meselesi Hindistan için neden kritik öneme sahip?

Hindistan petrol ihtiyacının büyük bölümünü ithalatla karşılıyor ve uygun fiyatlı Rus ham petrolü son yıllarda rafineriler için önemli bir tedarik kaynağı haline geldi. Rus petrolünden hızlı uzaklaşma enerji maliyetlerinde baskı yaratabilirken, yüzde 100'e kadar çıkabilecek ABD tarifeleri de tekstil, ilaç ve mühendislik ürünleri dahil geniş bir ihracat zincirini etkileyebilir.