Devlet Okulunda Yıllık Eğitim Maliyeti 100 Bin Lirayı Aşıyor: Rakamlar Ne Söylüyor?

Türkiye'de 2026–2027 eğitim öğretim yılı, eğitim hizmetlerindeki fiyat artışının genel enflasyonun belirgin biçimde üzerinde seyrettiği bir ortamda başladı. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) Ağustos 2026 verilerine göre tüketici fiyatları bir yılda yüzde 31,51 artarken eğitim hizmetlerindeki yıllık artış yüzde 53,44'e ulaştı. Bu oran, eğitimi ana harcama grupları arasında fiyatların en fazla yükseldiği kalem konumuna taşıdı. Eğitimi yüzde 43,46 ile sağlık, yüzde 39,77 ile konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar izledi.

Eğitim Enflasyonu Genel Enflasyonun 22 Puan Üzerinde

TÜİK verilerine göre eğitim hizmetlerindeki fiyat artışı, genel enflasyonun yaklaşık 22 puan üzerinde gerçekleşti. Aylık bazda da tablo çarpıcı: Eğitim hizmetlerindeki aylık artış yüzde 8,62 olurken aynı dönemde genel aylık enflasyon yalnızca yüzde 1,84 düzeyinde kaldı.

Bununla birlikte eğitim hizmetlerinin TÜFE sepetindeki ağırlığının yüzde 2,02 olduğunu hatırlatmak gerekiyor. Bu nedenle eğitim, artış oranında ilk sırada yer alsa da genel enflasyona en fazla katkı sağlayan harcama grubu değil. Gıda, ulaştırma ve konut, daha yüksek sepet ağırlıkları nedeniyle hane bütçesi ve genel enflasyon üzerinde daha büyük bir etki yaratıyor.

Geçen yıl Ağustos 2025'te eğitim hizmetlerindeki yıllık artış yüzde 60,91 olarak kayıtlara geçmişti. Bu yılki oran bir önceki yılın aynı ayına kıyasla daha düşük olsa da eğitim, fiyat artışının en yüksek olduğu alan olmayı sürdürüyor. Ağustos ayındaki hızlanmada yükseköğretim ücretleri öne çıktı; bu alandaki fiyatlar bir yılda yüzde 102,69 arttı.

TÜİK'in Eğitim Endeksi Velinin Gerçek Faturasını Göstermiyor

Uzmanlar, TÜİK'in yüzde 53,44'lük eğitim enflasyonu rakamının aile üzerindeki baskının yalnızca bir bölümünü yansıttığını vurguluyor. Bunun temel nedeni, servis, yemek, kıyafet ve kırtasiye gibi giderlerin TÜFE'nin farklı harcama gruplarında izlenmesi. Eğitim endeksi ağırlıklı olarak eğitim hizmetlerinin fiyatındaki değişimi ölçüyor; velinin karşılaştığı toplam fatura ise çok daha geniş bir kalemi kapsıyor.

Eğitim Reformu Girişimi (ERG) Kıdemli Politika Analisti Özgenur Korlu, BBC Türkçe'ye yaptığı açıklamada bu ayrıma dikkat çekti: "Enflasyonun düşmesi, fiyatların artış hızının düşmesi anlamına geliyor. Dolayısıyla fiyatların doğrudan düştüğünü görmüyoruz." Korlu, kira, gıda ve ulaşım gibi vazgeçilmesi zor harcamaların artmasının da ailelerin eğitim bütçesini daralttığını belirtiyor. Düşük gelirli aileler bu baskı altında alınacak malzemeyi azaltabiliyor ya da servis yerine çocuğun yürümesini tercih edebiliyor. Korlu, ekonomik baskının bazı çocukları eğitim ile çalışma arasında seçim yapmak zorunda bırakabildiğini de söylüyor.

Okula Başlama Maliyeti: 81 Bin Liranın Üzerinde

Devlet okuluna giden bir öğrencinin yıllık maliyetini gösteren resmi ve ülke çapında tek bir ortalama bulunmuyor. Hesaplar büyük ölçüde öğrencinin yaşadığı kente, okulun eve uzaklığına, servis kullanımına, beslenme biçimine ve yardımcı kaynak ihtiyacına göre farklılaşıyor.

Eğitim-İş sendikasının Ankara'daki fiyatlar üzerinden hazırladığı 2026–2027 Okula Başlama Maliyeti Araştırması, başlangıç giderlerinin geçen yıla kıyasla yüzde 23 ile yüzde 29 arasında arttığını ortaya koydu. Araştırmaya göre kırtasiye maliyeti ilkokul öğrencisi için 6 bin 363 lira, ortaokulda 7 bin 666 lira, lisede ise 10 bin 328 lira olarak hesaplandı. İki takım okul kıyafeti, çorap, kışlık ayakkabı, kaban, eşofman ve spor ayakkabısını kapsayan giyim gideri ise tüm kademeler için 15 bin 900 lira olarak belirlendi.

Servis kullanmayan bir öğrencinin yalnızca kırtasiye ve giyim gideri ilkokulda 22 bini, ortaokulda 23 bini, lisede 26 bini aşıyor. Kısa mesafe servis kullanıldığında başlangıç maliyeti ilkokulda 64 bin, ortaokulda 65 bin, lisede 68 bin liranın üzerine çıkıyor. Uzun mesafe servis kullanan bir öğrencinin başlangıç maliyeti ise ilkokulda 77 bin, ortaokulda 78 bin ve lisede 81 bin lirayı aşıyor. Bu rakamlar, 28 bin 75 liralık net asgari ücretin yaklaşık 2,3 ila 2,9 katına karşılık geliyor. Eğitim-İş'in geçen yılki araştırmasında kısa mesafeli servis dahil başlangıç maliyeti ilkokul için 52 bin, ortaokul için 53 bin, lise için ise 55 bin lira civarındaydı.

Yıllık Toplam Maliyet 100 Bin Lirayı Geçebiliyor

Okula başlarken yapılan alışveriş, velinin yıl içindeki toplam eğitim faturasının yalnızca bir bölümünü oluşturuyor. Yeni Parti Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu'nun paylaştığı eğitim maliyetleri analizine göre devlet okuluna giden bir ilkokul öğrencisinin yıllık gideri 70 bin 500 ile 110 bin 500 lira arasında değişiyor. Bu hesapta kırtasiye ve yardımcı materyaller için 4.500–6.000 lira, kıyafet için 4.000–7.000 lira, evden hazırlanan beslenme için 15 bin–25 bin lira öngörülüyor. Kantin ve günlük harçlığın yıllık maliyeti 18 bin–27 bin lira, servis maliyeti ise 27 bin–40 bin 500 lira arasında hesaplanıyor.

Lise öğrencisinin yıllık gideri ise 84 bin liradan başlayıp 155 bin liraya kadar çıkabiliyor. Bu kademede teknoloji, ulaşım ve sınava hazırlık materyalleri faturayı belirgin biçimde büyütüyor.

Eğitim-İş'in araştırmasına göre bir ilkokul öğrencisinin evden götürdüğü beslenme çantasının aylık maliyeti 2 bin 296 liraya ulaştı. Ortaokul ve lise öğrencilerinde tost, ayran ve sudan oluşan kantin alışverişinin aylık maliyeti ise 2.990 lira olarak hesaplandı. Uzun mesafe servis ile beslenme birlikte değerlendirildiğinde aylık gider ilkokulda 8.440 liraya çıkarken ortaokul ve lisede bu tutar 9.134 liraya ulaşıyor. Ankara'da öğrenci abonmanı kullanan bir çocuğun başlangıç ve ulaşım gideri ilkokulda 28 bin, ortaokulda 29 bin, lisede 32 bin liranın üzerinde hesaplanıyor.

Bakanlık, Sendikalar ve Uzmanlar Ne Diyor?

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), 2026–2027 yılı için 283 milyondan fazla ders kitabı hazırlayarak okullara dağıttı. Bakanlık, e-Okul üzerinden otomatik yapılan kayıtlarda velilerden kayıt parası veya başka bir ad altında zorunlu ücret istenemeyeceğini belirtiyor. Mevzuata göre okul aile birlikleri velileri bağış yapmaya zorlayamıyor ve kayıt döneminde bağış toplayamıyor.

Eğitim Bakanı Yusuf Tekin de devlet okullarında kayıt ücreti veya zorunlu bağış uygulamasının bulunmadığını söylüyor; gönüllü bağış ile kayıt için şart koşulan ödemelerin birbirinden ayrılması gerektiğini vurguluyor ve velileri zorlayan kişiler hakkında işlem yapıldığını ifade ediyor. Ancak eğitim sendikaları, yardımcı kaynak, temizlik, güvenlik ve bakım gibi bazı giderlerin "bağış" veya farklı talepler yoluyla velilere yansıtıldığını savunuyor.

Eğitim-İş, 14 Eylül'de MEB önünde yaptığı açıklamada eğitim giderlerinin aile bütçesinden kamu bütçesine taşınmasını talep etti. Sendikanın istekleri arasında tüm öğrencilere en az bir öğün ücretsiz ve sağlıklı yemek ile temiz içme suyu sağlanması, kırtasiye, ulaşım ve diğer temel giderlerin karşılanması ile okullara doğrudan ve yeterli bütçe verilmesi yer alıyor. Eğitim-Sen de okul yemeği ve ulaşım desteğini eğitim hakkının bir parçası olarak değerlendiriyor; okulların temizlik, güvenlik ve yardımcı personel ihtiyaçlarının kalıcı kamu istihdamıyla karşılanmasını istiyor.

ERG Politika Analisti Korlu'ya göre eğitim maliyetlerini düşürmek için okul kıyafeti, kırtasiye ve yardımcı kaynak piyasasında bazı düzenlemeler yapılabilir; ancak çözüm yalnızca eğitim sisteminin içinde aranmamalı. "Biz burada hep eğitim üzerinden bir çözüm bulmaya çalışıyoruz. Halbuki genel ekonomik sistemin içerisinde bunun başka araçları da olabilir" diyen Korlu, istihdam, gelir dağılımı, sosyal yardım, barınma ve ulaşım politikalarının eğitim harcamalarından ayrı değerlendirilemeyeceğini vurguluyor. Korlu, kalıcı çözümün her mahallede nitelikli ve benzer imkânlara sahip okullar oluşturmak olduğunu da söylüyor: "Mahallenizdeki lisenin, çocuğunuzun dört otobüs değiştirerek gideceği liseden daha iyi olduğunu bilirseniz bu harcamalar da düşmeye başlar."

Sıkça Sorulan Sorular

TÜİK'e göre eğitim hizmetlerindeki yıllık fiyat artışı ne kadar oldu?

TÜİK'in Ağustos 2026 verilerine göre eğitim hizmetlerindeki yıllık artış yüzde 53,44 olarak gerçekleşti. Bu oran, genel tüketici enflasyonunun (yüzde 31,51) yaklaşık 22 puan üzerinde ve ana harcama grupları arasında en yüksek artış oranına karşılık geliyor.

Devlet okuluna giden bir öğrencinin okula başlama maliyeti ne kadar?

Eğitim-İş sendikasının Ankara fiyatları üzerinden yaptığı araştırmaya göre uzun mesafe servis kullanan bir öğrencinin başlangıç maliyeti ilkokulda 77 bin, ortaokulda 78 bin, lisede ise 81 bin lirayı aşıyor. Bu rakamlar 28 bin 75 liralık net asgari ücretin yaklaşık 2,3 ila 2,9 katına denk geliyor.

Bir ilkokul öğrencisinin yıllık toplam eğitim gideri ne kadar olabilir?

Yeni Parti Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu'nun paylaştığı analize göre devlet okuluna giden bir ilkokul öğrencisinin yıllık gideri 70 bin 500 ile 110 bin 500 lira arasında değişiyor. Lise öğrencilerinde ise bu tutar 84 bin liradan başlayıp 155 bin liraya kadar çıkabiliyor.

Eğitim sendikaları 2026–2027 yılı için hangi talepleri dile getirdi?

Eğitim-İş, 14 Eylül'de MEB önünde yaptığı açıklamada eğitim giderlerinin aile bütçesinden kamu bütçesine taşınmasını, tüm öğrencilere en az bir öğün ücretsiz yemek ve içme suyu sağlanmasını, kırtasiye ile ulaşım giderlerinin karşılanmasını ve okullara yeterli bütçe verilmesini talep etti. Eğitim-Sen ise okul yemeği ve ulaşım desteğini eğitim hakkının bir parçası olarak tanımladı.

Devlet okullarında kayıt ücreti ya da zorunlu bağış alınıyor mu?

Milli Eğitim Bakanlığı ve Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, devlet okullarında kayıt ücreti veya zorunlu bağış uygulamasının bulunmadığını belirtiyor; mevzuata göre okul aile birlikleri de velileri bağış yapmaya zorlayamıyor. Ancak eğitim sendikaları, yardımcı kaynak, temizlik, güvenlik ve bakım gibi bazı giderlerin "bağış" veya farklı talepler yoluyla velilere yansıtıldığını savunuyor.