İYİ Parti'li Poyraz'dan istisnai memuriyet saldırısı: Meclis araştırması, kanun teklifi ve iki bakana soru önergesi

İYİ Parti Grup Başkanvekili ve Antalya Milletvekili Uğur Poyraz, kamudaki istisnai memuriyet kadrolarının —özellikle özel kalem müdürlüklerinin— sınav ve genel atama usullerinin dışında kamuya girişte kalıcı bir kapıya dönüşüp dönüşmediğini araştırmak amacıyla kapsamlı bir Meclis çalışması başlattı. Poyraz, TBMM Başkanlığına aynı anda dört ayrı girişim sundu: Son 20 yılı kapsayan bir Meclis araştırması önergesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda değişiklik öngören bir kanun teklifi ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'a yöneltilen ikişer ayrı yazılı soru önergesi.

Araştırma Önergesinin Kapsamı ve Gerekçesi

Poyraz'ın Meclis araştırması önergesinde, 12 Ekim 2006 ile 12 Ekim 2026 tarihleri arasında bakanlıklar, merkezi idare, valilikler, mahalli idareler ve diğer kamu kurumlarında kullanılan istisnai kadroların sayı ve dağılımlarının incelenmesi talep edildi. Önergede ilk defa atamalar ile mevcut memurların nakillerinin ayrı ayrı değerlendirilmesi, kısa süre içinde gerçekleşen geçişlerin, aynı kadrodan art arda yapılan atamaların, görevin fiilen yürütülüp yürütülmediğinin, yönetici ve kariyer kadrolarına sınavsız geçişlerin, atamaları onaylayan makamların sorumluluklarının, teftiş raporlarının, yargı kararlarının ve mali etkilerin araştırılması istendi.

Önergenin gerekçesinde Anayasa'nın 70. maddesindeki kamu hizmetine girme hakkı ile 128. maddesi ve 657 sayılı Kanun'daki liyakat ilkesi hatırlatıldı. Poyraz, milyonlarca kişinin sınavlara hazırlanarak kamu görevine girmeye çalıştığı bir sistemde istisnai atama yetkisinin "sınavsız ve kalıcı memuriyet kapısına" dönüşüp dönüşmediğinin açıklığa kavuşturulmasının demokratik denetim açısından zorunlu olduğunu vurguladı. 657 sayılı Kanun'un 59. maddesinin istisnai kadroların diğer memurluklara nakilde kazanılmış hak oluşturmadığına ilişkin hüküm içerdiğini hatırlatan Poyraz, bu ayrımın uygulamada korunup korunmadığının araştırılması gerektiğini belirtti.

Kurulacak Meclis araştırma komisyonunun atama belgeleri, nakil onayları, kadro ihdas ve tahsis kayıtları, personel hareket tabloları ile iç denetim bulgularını ilgili idarelerden istemesi ve verileri kurumlar ile yıllar arasında karşılaştırması gerektiğini de önergesine ekleyen Poyraz, komisyon bulgularının hem geçmiş işlemlerin hukuka uygunluğunun incelenmesine hem de gelecekte benzer uygulamaların önlenmesine zemin oluşturabileceğini ifade etti.

Fatma Betül Sayan Kaya Dönemindeki "60 Özel Kalem Müdürü" İddiası

Araştırma önergesinde, 3 Ekim 2026 tarihinde basına yansıyan haberlerde eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya'nın 24 Mayıs 2016-10 Temmuz 2018 arasındaki görev döneminde yaklaşık 60 özel kalem müdürü değiştirdiğinin öne sürüldüğü belirtildi. Poyraz, söz konusu haberlerde bazı kişilerin özel kalem kadroları üzerinden memuriyete alındığı, ardından kısa süre içinde farklı kamu kadrolarına geçirildiği yönünde iddiaların yer aldığını kaydetti.

Bu kadar yüksek sayıda atama iddiasının dahi atama onaylarının, fiili görev sürelerinin ve sonraki kadro hareketlerinin incelenmesini zorunlu kıldığını vurgulayan Poyraz, söz konusu dönemde bakanlık bünyesinde kaç özel kalem müdürlüğü kadrosu bulunduğunun, bu kadroların kaç kez el değiştirdiğinin, atananların daha önce memur olup olmadığının ve kaç kişinin sınavsız ilk atamayla kamuya girdiğinin ortaya çıkarılmasını istedi. Bir kadronun gerçekte görev yapmak amacıyla mı yoksa başka görevlere geçiş için bir araç olarak mı kullanıldığının ancak fiili görev kayıtları ve atama-nakil zincirleri birlikte incelenerek anlaşılabileceğini de vurguladı.

Sayıştay Kararına Atıf

Poyraz, araştırma önergesinde Sayıştay 3. Dairesinin 13 Şubat 2024 tarihli ve 475 sayılı kararına da yer verdi. Söz konusu kararda özel kalem müdürlüğünden başka müdürlük kadrolarına gerekli koşullar sağlanmadan ve sınavsız atama yapılmasının incelendiğini, istisnai kadroların sonraki nakiller için kazanılmış hak doğurmadığının vurgulandığını belirten Poyraz, benzer denetim bulgularının son 20 yılda başka kurumlarda bulunup bulunmadığının, ilgili kurumların bu bulgular karşısında hangi işlemleri yaptığının ve varsa kamu zararlarının tahsil edilip edilmediğinin araştırılmasını istedi.

657 Sayılı Kanun'da Değişiklik Teklifi

Poyraz, araştırma önergesinin yanı sıra "Devlet Memurları Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"ni de TBMM Başkanlığına sundu. Teklifin gerekçesinde, 657 sayılı Kanun'un 59 ve 60. maddelerinin belirli istisnai memuriyet kadrolarına genel atama ve sınav usulleri dışında personel alınmasına imkân tanıdığı, ancak 59. maddenin istisnai kadroların diğer memurluklara nakilde kazanılmış hak oluşturmayacağını hükme bağladığı hatırlatıldı. Buna karşın özel kalem müdürlükleri gibi istisnai kadrolara ilk defa atananların kısa süre sonra istisnai olmayan kamu kadrolarına geçirildiğine ilişkin kamuoyuna yansıyan iddiaların mevcut hükümlerin uygulanmasının ve denetiminin güçlendirilmesini gerektirdiği vurgulandı.

Teklifle, istisnai memuriyet kadrosuna ilk defa atanan kişinin yalnızca bu atamaya dayanarak istisnai olmayan bir kadroya nakil veya görevde yükselme sınavı muafiyeti elde edemeyeceğinin tereddüde yer bırakmayacak biçimde hükme bağlanması öngörülüyor. Bu kişiler bakımından atanılacak kadronun gerektirdiği merkezi sınav, yarışma sınavı, görevde yükselme veya unvan değişikliği şartlarının sağlanması zorunlu tutulacak. Teklifte ayrıca istisnai kadrolardaki ilk atamaların dosyalanması, atananların kamu hizmetine önceki giriş yöntemlerinin merkezi bir kayıt sisteminde izlenmesi ve kişisel veriler korunarak yıllık istatistiklerin yayımlanması da yer alıyor.

Cevdet Yılmaz ve Mahinur Özdemir Göktaş'a 13'er Soru

Poyraz, aynı konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın yanıtlaması istemiyle 13 soruluk yazılı soru önergesi verdi. Önergedeki sorular; son 20 yılda istisnai memuriyet kadrolarına yapılan atamaların yıl, kurum ve unvan bazında dökümünü, sınavsız memuriyete başlayan kişi sayısını, bu kişilerin sonraki kadro hareketlerini, fiilen görev yapmadan başka kadroya geçişlerin tespit edilip edilmediğini, denetim bulgularını, kamu zararı tahsilatlarını ve Cumhurbaşkanlığı bünyesinde merkezi bir veri sisteminin mevcut olup olmadığını kapsıyor.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'a yöneltilen 13 soruluk önerge ise doğrudan Fatma Betül Sayan Kaya dönemine odaklanıyor. Poyraz, 3-4 Ekim 2026 tarihlerinde kamuoyuna yansıyan haberlerde ileri sürülen yaklaşık 60 özel kalem müdürü değişikliği iddiasının bakanlığın resmi kayıtlarıyla aydınlatılması gerektiğini belirterek söz konusu dönemdeki atama ve nakil işlemlerine kimlerin yetki verdiğini, fiili görev yapılmadan kadro değişikliği gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini, denetim veya soruşturma yürütülüp yürütülmediğini ve geriye dönük inceleme başlatılıp başlatılmayacağını sordu.

Sıkça Sorulan Sorular

Uğur Poyraz'ın Meclis araştırması önergesinde talep ettiği inceleme dönemi nedir?

Poyraz'ın önergesinde 12 Ekim 2006 ile 12 Ekim 2026 tarihleri arasındaki 20 yıllık dönem kapsama alınmış; bakanlıklar, merkezi idare, valilikler, mahalli idareler ve diğer kamu kurumlarında kullanılan istisnai kadroların incelenmesi talep edilmiştir.

Fatma Betül Sayan Kaya döneminde kaç özel kalem müdürü değişikliği yapıldığı iddia ediliyor?

3 Ekim 2026 tarihinde basına yansıyan haberlerde, Fatma Betül Sayan Kaya'nın 24 Mayıs 2016-10 Temmuz 2018 arasındaki bakanlık döneminde yaklaşık 60 özel kalem müdürü değişikliği yapıldığı ileri sürülmektedir. Poyraz, bu iddiaların resmi kayıtlarla aydınlatılmasını istemiştir.

Poyraz'ın kanun teklifinde istisnai kadroya atananlara hangi yeni koşul getirilmesi öngörülüyor?

Teklifle, istisnai memuriyet kadrosuna ilk defa atanan kişinin yalnızca bu atamaya dayanarak istisnai olmayan bir kadroya nakil veya görevde yükselme sınavı muafiyeti elde edememesi; atanılacak kadronun gerektirdiği merkezi sınav, yarışma sınavı, görevde yükselme veya unvan değişikliği şartlarını sağlaması zorunlu tutulmaktadır.

Sayıştay'ın istisnai atamalarla ilgili kararı ne zaman ve hangi daire tarafından verildi?

Poyraz'ın araştırma önergesinde atıfta bulunulan karar, Sayıştay 3. Dairesi tarafından 13 Şubat 2024 tarihinde 475 sayı ile verilmiştir. Kararda, özel kalem müdürlüğünden başka müdürlük kadrolarına gerekli koşullar sağlanmadan ve sınavsız atama yapılması incelenmiş; istisnai kadroların sonraki nakiller için kazanılmış hak doğurmadığı vurgulanmıştır.

Poyraz, yazılı soru önergelerini hangi iki isme yöneltti?

Poyraz, istisnai memuriyet sistemine ilişkin 13'er soruluk yazılı soru önergelerini Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'a yöneltti.