Piyalepaşa Pazarı'nda vatandaşlar isyanda: 'Enflasyonla mücadeleyi biz yapıyoruz

İktidar sözcülerinin enflasyonda ciddi bir düşüş yaşandığını ve yılbaşında emekli aylıklarına enflasyon oranında zam yapılacağını duyurduğu günlerde, İstanbul Piyalepaşa Pazarı'nda alışveriş yapan vatandaşlar bambaşka bir tablo aktardı. ANKA muhabirinin sorularını yanıtlayan pazar esnafı ve alışverişçiler, geçim sıkıntısının her geçen gün derinleştiğini; asıl mücadeleyi devletin değil, sıradan insanların kendi imkânlarıyla verdiğini vurguladı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in enflasyonla mücadele politikalarına ilişkin açıklamalarının ardından ANKA muhabiri, vatandaşlara "Sizce de enflasyonda ciddi bir düşüş var mı? Aylıklara enflasyon oranında artış emeklinin derdine derman olur mu?" sorularını yöneltti. Yanıtlar büyük ölçüde aynı yönde birleşti: Fiyatlar hâlâ çok yüksek, alım gücü eriyor, insanlar pazar pazar dolaşarak en ucuz ürünü bulmaya çalışıyor.

"Habire Zam, Habire Zam": Vatandaşların Öfkesi

Pazarda alışveriş yapan emekli bir vatandaş, içinde bulundukları durumu sert bir dille özetledi: "Gitgide kötüye gidiyor. Habire zam, habire zam; her şeye zam, her şeye zam. Ama kendileri saraylarda güzel güzel oturuyorlar. Herkes kendi sevdasında, koltuk derdinde. Yolumuzu sattılar, köprümüzü sattılar, suyumuzu sattılar, ülkemizi sattılar. Her şeyimizi sattılar, her şeyimizi bitirdiler. Afedersin para etsek bizi de satacaklar. Böyle olmaz, böyle ülke yönetilmez. Ülkeyi üreterek yönetirsin. Atatürk yoktan var etti, bunlar da varı yok etti."

Bir başka vatandaş da iki poşet alışveriş için 500 lira ödediğini ve buna rağmen temel ihtiyaçlarının büyük bölümünü karşılayamadan pazardan ayrıldığını belirtti: "Valla şu iki poşete 500 lira verdim. Hiçbir eksiğimi, hiçbir ihtiyacımı almadan gidiyorum. Hiçbir şeyin yanına yaklaşılmıyor ki." Emekli ya da düzenli geliri olmayan bu vatandaş, geçimini çocuklarının desteğiyle sağladığını da ekledi.

Emekliler En Çok Zorlananlar Arasında

2008 yılında emekli olan bir vatandaş, o dönemde asgari ücretin 480 lira olduğunu, kendisine ise 650 lira emekli maaşı bağlandığını hatırlattı. Bugünkü tabloyu şöyle değerlendirdi: "E şimdi onu bırak, asgari ücret bile yerlerde. Benim şu an o zamankine göre en az 45 lira almam gerekiyor. Şu an 23 bin 500 alıyoruz. Söylenecek bir şey yok. Mücadeleyi vatandaş yapıyor ama yukarıdakileri zannetmiyorum."

EYT kapsamında emekli olan eşinden söz eden bir vatandaş ise "Öyle olmasa eşim 2 işte çalışmazdı. Biz bile onu zor görüyoruz" dedi. Bir başkası da 1 kilo almayı planladığı ürünleri zaman zaman yarım kiloyla sınırlı kalmak zorunda kaldığını, eşinin EYT'den emekli olduğunu ancak aldığı maaşın yetmediğini anlattı.

Kiralar, Çocuk Masrafları, Ertelenen Hayatlar

Kira yükünün aile bütçelerini nasıl ezdiğini anlatan bir vatandaş, çocuğuna ihtiyaçlarını karşılayamadığı için öfkesini dile getirdi: "İnsanlar yani kira derdine düşmüş, çocuğuna nasıl bir şey alsın? İnsan çocuğuna bir şey alamıyorsa, bu ülkede ne için yaşıyoruz? Asgari ücret çok düşük. İktidar mücadele etmiyor; etseydi hiç kimse bu halde olmazdı." Aynı vatandaş, hükümetin doğum teşviklerini de eleştirerek "Diyorlar çocuk yapın. Nasıl yapalım? İnsan bir çocuğa zor bakıyor, üçüncüye nasıl baksın?" diye sordu.

Et fiyatları da vatandaşların sıklıkla değindiği bir başlık oldu. Bir vatandaş, "1 kilo et dahi evimize alamıyoruz. En son Kurban Bayramı'nda 1 kilo aldım kuzu eti, odur" derken bir diğeri "Bu hayat hayat değil böyle, bu yaşantı yaşantı değil" sözleriyle tepkisini ortaya koydu.

Mazot Zammı ve Enflasyon Rakamlarına Şüpheyle Bakış

Piyalepaşa Pazarı'na başka semtlerden gelerek alışveriş yapan vatandaşlardan biri, enerji zamlarının fiyatlara yansımasından duyduğu kaygıyı dile getirdi: "Mazot 103 lira oldu dün gece gelen zamlarla. Bu da haliyle yansıyacak. Hiç makul değil yani fiyatlar." Aynı vatandaş, resmi enflasyon tahminlerine de kuşkuyla yaklaştı: "Enflasyon rakamları, tahminler 29 falan. 3 defa tahminleri değiştirdiler. Bunun sonucunda gerçekleşen zamların altında zam veriliyor, emekli ekonomik sıkıntı yaşıyor. Rahat alışveriş yapamıyor. İnsanlar çıkma dedikleri malzemeyi seçiyor. Ekonominin durumunu oradan daha rahat görürsünüz."

Aynı vatandaş, pazar alışverişini neden tercih ettiğini de açıkladı: "Ekonomi iyi olsa ben niye pazar pazar dolaşayım? Ne nerede uygun bulmaya çalışıyoruz. Başımızdakiler kendi çıkarlarının mücadelesini veriyor, halk sürünsün."

"Enflasyonla Mücadeleyi Vatandaş Yapıyor"

Pazarda konuşulan vatandaşların büyük çoğunluğu, enflasyonla mücadelenin yükünü fiilen kendilerinin taşıdığı görüşünde birleşti. Pazar pazar dolaşmak, ürün miktarını azaltmak, temel gıdaları bile kısıtlamak bu mücadelenin somut biçimleri olarak öne çıktı. Emeklilerin düşük maaşlarla geçinmeye çalışması, bazı vatandaşların iki iş birden çalışmak zorunda kalması ve ailelerin çocuklarına yönelik harcamalardan dahi vazgeçmesi, pazar tezgâhları arasında dile getirilen ortak sıkıntılar oldu.

ANKA muhabirinin aktardığı bu tablo, iktidar sözcülerinin enflasyondaki düşüşe ve emekli maaşı artışlarına ilişkin açıklamalarıyla keskin bir tezat oluşturdu.

Sıkça Sorulan Sorular

Vatandaşlar enflasyonla nasıl başa çıkmaya çalışıyor?

Piyalepaşa Pazarı'nda ANKA'ya konuşan vatandaşlar, enflasyonla başa çıkmak için pazar pazar dolaşarak en uygun fiyatlı ürünü aradıklarını, temel ihtiyaçlarından kısarak aile bütçelerini korumaya çalıştıklarını ve bazılarının ek iş tutmak zorunda kaldığını anlattı.

Emekliler mevcut maaşlarla geçinebildiklerini söylüyor mu?

Hayır. Pazarda konuşan emekliler, aldıkları maaşların yetmediğini belirtti. 2008'de emekli olan bir vatandaş o dönemdeki maaşını hatırlatarak bugün çok daha yüksek bir rakam alması gerektiğini ifade etti; şu an 23 bin 500 lira aldığını ve bunun yetersiz kaldığını vurguladı.

Mazot zammı vatandaşları nasıl etkiliyor?

Bir vatandaş, mazotun gece gelen zamlarla 103 liraya çıktığını ve bu artışın market ve pazar fiyatlarına yansıyacağından endişe duyduğunu dile getirdi. Fiyatların zaten makul olmadığını, yeni zamın durumu daha da ağırlaştıracağını söyledi.

Vatandaşlar resmi enflasyon rakamlarına güveniyor mu?

Pazarda konuşan vatandaşlardan biri, enflasyon tahminlerinin üç kez değiştirildiğini hatırlatarak bu rakamlara şüpheyle yaklaştığını belirtti. Gerçekleşen zamların altında maaş artışı yapıldığını ve bunun emeklilerin ekonomik sıkıntısını derinleştirdiğini ifade etti.

Kira yükü ve çocuk masrafları vatandaşları nasıl etkiliyor?

Bir vatandaş, kira bedellerinin çok yükseldiğini ve insanların kira derdine düştüğü için çocuklarının ihtiyaçlarını dahi karşılayamadığını söyledi. Asgari ücretin çok düşük kaldığını vurgulayarak hükümetin doğum teşviki çağrılarını da bu koşullarda anlamsız bulduğunu dile getirdi.