Yabancı Dijital Konaklama Platformlarına İzin Belgesi Zorunluluğu Geliyor: Kanun Teklifi Komisyondan Geçti

TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu, yabancı dijital konaklama platformlarının elektronik ticaret ortamı üzerinden Türkiye'de gerçekleştirdiği faaliyetlere ilişkin usul ve esasları belirleyen kanun teklifini kabul etti. Teklif; bu platformların yurt içinde faaliyette bulunabilmesine ilişkin koşulları, yükümlülükleri ve uygulanacak yaptırımları düzenliyor. Komisyonda kabul edilen önergeye göre düzenleme 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.

İzin Belgesi Zorunlu Hale Geliyor

Teklife göre yabancı dijital konaklama platformları, Türkiye'de faaliyet gösterebilmek için Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan izin belgesi almak zorunda olacak. İzin belgesi alan platformlar, düzenleme kapsamındaki faaliyetleri için ayrıca başka bir işletme veya izin belgesi aramayacak. Belgenin geçerlilik süresi 2 yıl olarak belirlendi ve belge devredilemeyecek.

İzin belgesi ücreti 5 milyon TL olarak belirlendi. Bu tutar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere Vergi Usul Kanunu'nun ilgili hükmü uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacak. Cumhurbaşkanı bu tutarı 2 katına kadar artırmaya ya da yarısına kadar indirmeye yetkili olacak. Belge ücreti Bakanlık döner sermaye hesabına yatırılacak.

İzin belgesi alabilmek için dijital hizmet vergisi mükellefi olunması, vergi dairelerine borç bulunmaması, yurt içinde tebligata esas bir irtibat adresi ve sorumlu bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ya da tüzel kişinin gösterilmesi, sorumlu gerçek veya tüzel kişiler için Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) adresinin bildirilmesi ve belge ücretinin yatırılmış olması gerekecek.

Türkiye'de Temsilci Atama Zorunluluğu

Yabancı dijital konaklama platformları, adli veya idari makamlarca gönderilecek tebligat, bildirim veya taleplerin yerine getirilmesi ile kullanıcıların başvurularının cevaplandırılması amacıyla Türkiye'de yetkili en az bir temsilci belirlemek zorunda olacak. Bu kişinin iletişim bilgileri, platformun faaliyet yürüttüğü elektronik ticaret ortamında kolayca görülebilecek ve doğrudan erişilebilecek biçimde yer alacak; ayrıca Bakanlığa bildirilecek.

Temsilcinin tüzel kişi olması durumunda bu kişiliğin Türk Ticaret Kanunu'na göre sermaye şirketi türünde kurulmuş olması, şirketi temsile yetkili kişilerden en az birinin Türk vatandaşı ve Türkiye'de mukim olması zorunlu tutuldu. Temsilcinin gerçek kişi olması halinde ise bu kişinin Türk vatandaşı ve Türkiye'de mukim olması şartı aranacak.

Platformların Faaliyet Kapsamı ve Yükümlülükleri

Teklif uyarınca yabancı dijital konaklama platformları; Bakanlıktan turizm belgeli konaklama işletmelerinin ve izin belgeli turizm amaçlı kiralanan konutların elektronik ticaretini ile elektronik yolla gerçekleştirilen uçak bileti satışlarını doğrudan yapabilecek. Seyahat acentalarına özgü hizmetlerin ticareti ise yalnızca Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu kapsamında işletme belgesine sahip seyahat acentaları aracılığıyla, araç kiralama hizmetleri de Ticaret Bakanlığı'nca yetkilendirilmiş işletmeler aracılığıyla yapılabilecek.

Platformlar izin belgesi kapsamı dışında faaliyette bulunamayacak, başka ürünlerin satış ve pazarlamasını gerçekleştiremeyecek. İzin belgesine esas bilgi ve belgelerde meydana gelen değişiklikleri 15 gün içinde Bakanlığa bildirmek zorunda olacaklar. Bakanlıkça talep edilen bilgi ve belgeler de 15 gün içinde gönderilecek; uygun görülmesi halinde 15 gün ek süre tanınabilecek.

Platformların hizmete konu satış bedeli üzerinden alacağı tutar, yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda her ne ad altında olursa olsun yüzde 17'yi aşamayacak. Bu oran vergiler hariç tutar üzerinden hesaplanacak. Ayrıca platformlar; hizmet sağlayıcıların alternatif kanallardan farklı fiyatla satış yapmasını kısıtlayamayacak, kampanyalı satışa zorlayamayacak ve sıralama sisteminde nesnel bir ölçüt bulunmaksızın ya da kamu kurumlarına başvurulduğu gerekçesiyle hizmet sağlayıcıları geriye düşüremeyecek.

İzin belgesi kapsamındaki faaliyetlerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda münhasıran Türk hukuku uygulanacak ve Türk mahkemeleri münhasıran yetkili olacak. Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı ise yabancı dijital konaklama platformlarından dijital hizmet vergisinin matrahı esas alınarak on binde 7,5 oranında turizm payı alacak.

Yaptırımlar ve Cezalar

Teklif, yükümlülüklere aykırı davranılması halinde Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından uygulanacak çeşitli idari para cezaları öngörüyor. Yetkisiz işletmeler aracılığıyla seyahat acentası veya araç kiralama hizmeti sunulması halinde 200 bin lira idari para cezası kesilecek. İzin belgesine esas bilgi ve belgelerdeki değişikliklerin 15 gün içinde bildirilmemesi durumunda da 200 bin lira ceza uygulanacak; aykırılık giderilmezse veya aynı takvim yılında ikinci kez tekrarlanırsa ceza yüzde 50 artırılacak, üçüncü kez tespit edilirse izin belgesi iptal edilecek.

Sözleşmede belirtilmeksizin hizmet bedelinin alınması halinde haksız alınan bedelin 10 katı tutarında ceza kesilecek. Sıralama sistemine ilişkin yükümlülüklere ya da ticari kısıtlama yasağına aykırı davranılması halinde 500 bin lira idari para cezası uygulanacak. Yüzde 17 komisyon tavanının aşılması durumunda da haksız alınan bedelin 10 katı oranında ceza verilecek. Müşteriye taahhüt edilen hizmetin eksik ya da hiç verilmemesi halinde ise her bir sözleşme başına 50 bin liradan 100 bin liraya kadar ceza öngörülüyor.

Bakanlıkça belirlenen donanım, program ve yazılımları kullanmama ya da işler halde bulundurmama durumunda 500 bin lira ceza uygulanacak. Ülke yararına aykırı, kamu güvenini sarsıcı veya ülke turizmini baltalayıcı faaliyetlerde bulunulması halinde ise izin belgesi doğrudan iptal edilecek. İzin belgesi iptal edilen platformlar 6 ay süreyle yeni belge talebinde bulunamayacak.

Erişim Engeli ve Geçiş Süreci

İzin belgesi almaksızın faaliyette bulunan, belgesi iptal edilen veya süresi sona eren platformlar için Bakanlık erişim engelleme kararı alacak ve bu karar Erişim Sağlayıcıları Birliği'ne gönderilecek. Erişim engelleme kararları 24 saat içinde sulh ceza hakiminin onayına sunulacak; hakim kararını 48 saat içinde açıklayacak, aksi halde karar kendiliğinden kalkacak. Sulh ceza hakimliği kararına Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri çerçevesinde itiraz edilebilecek.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte Türkiye'de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformları, hükmün yürürlüğe girmesinden itibaren 3 ay içinde izin belgesi almak üzere Bakanlığa başvurmak zorunda olacak. Bu yükümlülüğe uymayanlar veya başvurusu kabul edilmeyenler hakkında izin belgesi olmaksızın faaliyette bulunanlara yönelik yaptırım hükümleri uygulanacak. Komisyonda kabul edilen önergeyle düzenlemenin yürürlük tarihi 1 Ocak 2027 olarak belirlendi.

Sıkça Sorulan Sorular

Yabancı dijital konaklama platformları Türkiye'de faaliyet gösterebilmek için ne yapması gerekiyor?

Kanun teklifine göre bu platformların Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan izin belgesi alması zorunlu olacak. İzin belgesi için dijital hizmet vergisi mükellefi olmak, vergi dairelerine borcu bulunmamak, yurt içinde irtibat adresi bildirmek, sorumlu bir TC vatandaşı veya tüzel kişi göstermek ve belge ücretini yatırmak gerekecek.

İzin belgesi ücreti ne kadar ve geçerlilik süresi nedir?

İzin belgesi ücreti 5 milyon TL olarak belirlendi. Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak. Cumhurbaşkanı tutarı 2 katına kadar artırabilecek ya da yarısına kadar indirebilecek. Belgenin geçerlilik süresi 2 yıl olup devredilemeyecek.

Yabancı dijital konaklama platformları hangi hizmetleri doğrudan sunabilecek?

Bu platformlar; Bakanlıktan turizm belgeli konaklama işletmelerinin ve izin belgeli turizm amaçlı kiralanan konutların elektronik ticaretini ile elektronik yolla uçak bileti satışını doğrudan gerçekleştirebilecek. Seyahat acentası hizmetleri yalnızca işletme belgeli acentalar, araç kiralama hizmetleri ise Ticaret Bakanlığı'nca yetkilendirilmiş işletmeler aracılığıyla sunulabilecek.

Komisyon oranı üst sınırı nedir ve aşılması durumunda ne olur?

Yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda platformların hizmete konu satış bedeli üzerinden alacağı tutar yüzde 17'yi geçemeyecek; bu oran vergiler hariç tutar üzerinden hesaplanacak. Sınırın aşıldığının tespiti halinde haksız alınan bedelin 10 katı tutarında idari para cezası uygulanacak; aynı takvim yılında ikinci kez tekrarlanırsa ceza yüzde 50 artırılacak, üçüncü kez tespit edilirse izin belgesi iptal edilecek.

Düzenleme ne zaman yürürlüğe girecek ve halihazırda faaliyette olan platformlara geçiş süresi tanınacak mı?

Komisyonda kabul edilen önergeye göre düzenleme 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte Türkiye'de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformları, yürürlük tarihinden itibaren 3 ay içinde izin belgesi almak üzere Bakanlığa başvurmak zorunda olacak.