Ahmet Ümit Yeni Romanı Roma'nın Beş Günü'nü Anlattı: Cinayetler Sıradanlaştı

Yazar Ahmet Ümit, 27'nci kitabı ve 16'ncı romanı olan Roma'nın Beş Günü raflarda yerini almadan iki gün önce verdiği söyleşide yeni romanının ortaya çıkış sürecini, araştırma yöntemini ve romanın temel izleklerini anlattı. 37 yıldır yazdığını ve ilk kitabının 29 yaşındayken yayımlanması sırasında hissettiği duyguyu kaybetmemenin kendisi için en önemli şey olduğunu söyleyen Ümit, polisiye, arkeoloji, mitoloji ve göçmenlik temalarını harmanladığı yeni kitabında Roma'yı merkeze aldığını belirtti. Söyleşide öne çıkan başlıklardan biri ise Ümit'in "Cinayetler sıradanlaştı, ölümler sıradanlaştı, katliamlar sıradanlaştı" sözleriyle özetlediği, dünyanın geldiği noktaya ilişkin değerlendirmesi oldu.

37 Yıl Sonra İlk Kitap Heyecanı

Ahmet Ümit, 27 kitabın ardından duyduğu heyecana ilişkin soruya, 37 yıl geçtiğini ve asıl önemli olanın ilk kitabın çıktığı zaman 29 yaşındayken hissettiği duyguyu kaybetmemek olduğunu söyleyerek yanıt verdi. Yazarın bu vurgusu, uzun soluklu yazarlık serüveninde ilk günkü motivasyonu koruma çabasını ortaya koydu.

Yeni romanında polisiye, arkeoloji, mitoloji ve göçmenlik unsurlarını bir araya getirmesiyle ilgili soru üzerine Ümit, yazım tarzını anlattı. Her şeyin bir fikirle başladığını belirten yazar, bu romanda Roma'yı anlatmak istemesinin nedenini, Roma'nın en önemli şehirlerinin belki de İtalya'dan fazla Türkiye'de bulunmasına bağladı. İstanbul, Antakya, Efes, Antalya ve Tarsus'u çok önemli Roma şehirleri olarak sayan Ümit, bu kalıntıları görmenin ve okumanın kendisinde merak uyandırdığını ifade etti.

Fikrin ardından bir mimari kurmak ve roman yapısı oluşturmak gerektiğini dile getiren Ümit, bu yapıyı Afrodisias kenti üzerine kurduğunu söyledi. Afrodisias'ta Zoilos adlı bir karakterin varlığının bu seçimde etkili olduğunu aktardı. Zoilos'un Roma'ya köle olarak gittiğini, Roma sarayında yükseldiğini, imparatorun akıldanesi olduğunu, imparator tarafından azat edildiğini ve çok büyük bir servet verildiğini anlattı.

Roma Fikrinden Afrodisias ve Zoilos'a Uzanan Araştırma

Bu hikâyeyi anlatabilmek için birkaç alanda bilgi sahibi olmak gerektiğini vurgulayan Ahmet Ümit, ilk sırada arkeolojinin geldiğini belirtti. Arkeoloji konusunu daha önce çok yazdığını ancak Roma meselesini bilmediğini söyleyen yazar, bu nedenle Roma üzerine çalışmaya ve uzman kişilerle görüşmeye başladığını aktardı.

Görüştüğü isimler arasında Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay, Pergamon Kazı Başkanı Felix Pirson, Afrodisias kazısını yürüten insanlar ve arkeolog Murat Ağır'ın bulunduğunu söyledi. Ardından okumalara başladığını belirten Ümit, sadece okumanın yetmediğini, geziler yapması ve Roma'yı tanıması gerektiğini ifade etti. Bu kapsamda Roma'ya defalarca gittiğini ve bir rehber eşliğinde çalıştığını, bütün bu sürecin sonunda hikâyenin şekillenmeye başladığını dile getirdi.

Kitabı okuyanların daha önce Roma'ya gitmiş olsalar bile tekrar gitmek isteyeceğini düşündüğünü söylemesi üzerine Ümit, Roma'nın sadece Roma'da olmadığını vurguladı. Mithra kültürünün Roma'da olduğu gibi Antep'te de bulunduğunu, Antep'te Mithra Mağarası olduğunu belirtti. Roma denilen şeyin her yerde yaşadığını ve çok büyük bir imparatorluk olduğunu söyleyen yazar, Antep'in yanı sıra Diyarbakır'da Zerzevan Kalesi'nin böyle olduğunun söylendiğini, Tarsus ve Antalya'da da izler bulunduğunu aktardı.

Mithra'nın çok büyük ve çok önemli bir din, bir pagan kültürü olduğunu belirten Ümit, yazarın entelektüel olmasının zorunlu hale geldiğini savundu. Mithra'yı anlatacaksa bilmek, Afrodisias'a gitmek gerektiğini söyleyen yazar, Roma'yı anlatacaksa Rönesans'ı, müziği, heykeli, Leonardo da Vinci'yi, Michelangelo'yu ve Raffaello'yu bilmek zorunda olduğunu ifade etti.

Yıldız Karasu ve Kadın Karakterlere Özel Ayrımcılık

Romanın ana karakteri, Kayıp Tanrılar Ülkesi'nden tanınan ve Berlin Emniyet Müdürlüğü'nde görev yapan Türk kökenli Başkomiser Yıldız Karasu oldu. Yıldız Karasu'yu çok enteresan bir karakter olarak niteleyen Ahmet Ümit, Berlin'de yapılan seçimleri hatırlatarak Elif Hanım olarak andığı Elif Eralp'in kazandığını söyledi. Eralp'in anası ve babasının politik göçmen olarak oraya gittiğini, hem Türk kökenli hem de kadın olması nedeniyle iki kere ötekileştirildiğini ve büyük bir başarıya imza attığını belirtti. Yıldız Karasu'nun da benzer şekilde orada bir başkomiser olduğunu ifade etti.

Yıldız'ı özellikle seçtiğini söyleyen Ümit, kadınlara karşı özel bir ayrımcılığı olduğunu dile getirdi. İlk çağlarda Çatalhöyük'te ana tanrıça figürü bulunduğunu ve kadınların hâkim olduğunu, fakat çok uzun zamandır erkeklerin hâkim olduğunu belirtti. Kadınların çağımızın ezilen kesimi olduğunu düşündüğünü söyleyen yazar, Yıldız Karasu'nun devam edeceğini ve birkaç kitap sonra belki Kahire'ye gideceğini aktardı.

Karakterlerle kurduğu uzun soluklu bağa ilişkin soruya ise 27'nci kitabı olduğunu hatırlatarak yanıt verdi. Yazarın sıkılabileceğini, bu nedenle çeşitlemek ve farklı karakterler yaratmak gerektiğini, bunun farklı arkadaşlar gibi olduğunu söyledi. Nevzat ile oturup konuştuğunu, onu yarattığı zaman onun evreninde yaşadığını anlattı. Şimdi bir de Yıldız'ı olduğunu, gitmek istediği şehirler olduğunda Yıldız Karasu'yu göreve çağıracağını, Nevzat ile zaten İstanbul'da olduklarını ve onunla başka bir muhabbet içerisinde olduklarını belirtti. Fatih Sultan Mehmet'i yazdığını, Şehsuvar Sami ve Müştak Serhazin gibi başka karakterleri de olduğunu, hepsinin gerçekten bir yerde yaşıyormuş gibi geldiğini, bu duyguyu okurlarının "Ali'yle Zeynep ne yapacak", "Thobias Yıldız'a âşık mı" gibi sorularıyla verdiğini söyledi.

Felsefi Suç Çetesi ve Sıradanlaşan Cinayetler

Roma'nın Beş Günü'nde Miran, Angelo ve Ruben'den oluşan felsefi bir suç çetesiyle karşılaşıldığı belirtildi. Bu üç ismin sanatsal cinayetlere imza attığı, hem entelektüel hem de tehlikeli oldukları aktarıldı. Ahmet Ümit, karakterlerin geçmişlerini şöyle özetledi: Angelo'nun Kızıl Tugaylar üyesi olduğu, Kızıl Tugaylar'ın CIA ile işbirliği yaptığını öğrendiği ve arkadaşlarının öldürüldüğü; Ruben'in Basklı olduğu ve Franco faşizmi döneminde ailesine müthiş baskılar yapıldığı; Miran'ın annesi ve babasının Bosna'da Sırplar tarafından öldürüldüğü. Şiddetin içinden gelen bu insanların politik hiçbir görüşü olmadığını söyleyen Ümit, onların "Dünya vahşi, acımasız bir yerdir ve biz kötüleri para karşılığı öldürerek var olacağız" diye düşündüklerini aktardı.

Bu fikrin kendisine Jack London'ın Cinayet Şirketi romanının verdiğini ve kitapta da bundan bahsettiğini belirten yazar, bu karakterleri dünyanın ne kadar kötü olduğunu anlatmak için kullandığı araçlar olarak niteledi. Dünyanın o kadar kötü bir yere geldiğini, artık insan öldürmenin vicdanları sızlatmadığını söyleyen Ümit, Gazze'de insanlar öldürülürken kimsenin umurunda olmadığını, hatta destekleyenler olduğunu, insanların artık birbirlerinin derdiyle ve sorunlarıyla ilgilenmediğini ifade etti. "Cinayetler sıradanlaştı, ölümler sıradanlaştı, katliamlar sıradanlaştı. Biraz bunu anlatmak istedim" dedi.

Modern insanın güç tutkusunu sorgulamak için Mithra'nın bir ayna görevi gördüğü yorumuna katılan Ümit, Mithra'nın sadece erkeklerden oluşan bir topluluk olduğunu ve kendilerince bir anlam yarattıklarını söyledi. Mithra dininin kökeninin Hindistan'a ve çok eski İran'a uzandığını ancak Roma Mithra'sının başka bir Mithra olduğunu, burada artık bir tür masonik yapılanma ve erkekler arası dayanışmanın söz konusu olduğunu belirtti. Vahşi olduğunu, boğayı kesip kanında yıkandıklarını anlattı. Kendi üç katilinin de aslında onlar gibi olduğunu ancak dinleri olmadığını söyleyen yazar, onların "hayatta kalalım, sevdiğimiz işi yapalım, müzik yapalım, ama kötüleri öldürelim, oradan gelen parayla hayatımızı sürdürelim, hatta oradan gelen paranın bir kısmını da Greenpeace'e yollayalım" diye düşündüklerini, "Üçümüz birbirimize yeteriz, müzik, sanat bizi birleştiriyor, diğer yandan dünyanın ne olduğunu gördük, vahşeti gördük, bu vahşetle bizim mücadele biçimimiz de sofistike cinayetler işlemek, paramızı almak, hayatımızı sürdürmek" yaklaşımında olduklarını aktardı.

Mutluluk Tanımı, Ekrana Uyarlamalar ve Yeni Projeler

Romanda geçen "Bizi mutlu kılacak tek şey uyumdur. Aklımızın, irademizin ve arzumuzun uyumu" cümlesi üzerine mutluluk tanımı sorulan Ahmet Ümit, bu tanımın kendi tanımı da olduğunu söyledi. Hayat görüşünün çok basit olduğunu belirten yazar, Samanyolu galaksisinde, bildikleri kadarıyla zeki yaşam formunun olduğu bir gezegende yaşadıklarını, burada dünyaya gelmiş olmanın kendisi için bir mutluluk nedeni ve sunulmuş bir armağan olduğunu, bunun geçici olduğunu bildiğini, hatta buradaki yaşamın da muhtemelen geçici olduğunu ve bir süre sonra Samanyolu galaksisinin de Dünya'nın da yok olacağını, bu nedenle burada olmanın başlı başına bir mutluluk kaynağı olduğunu ifade etti.

Hırslara yenilmemek gerektiğini, hırsın korkunç bir şey olduğunu söyleyen Ümit, insanın yetinmeyi bilmesi gerektiğini vurguladı. Yetinmeyi bilmekten kastının, biri zulmediyorsa buna yetinmemek, yanlış bir hayat sürülüyorsa değiştirmek, kötü bir durumla karşılaşıldığında boyun eğmemek olduğunu, ancak belli koşullar, belli standartlar, sağlık ve iyi bir gelir varsa bunu geliştirip daha da abartmaya çalışmamak gerektiğini, çünkü mutsuz olunacağını belirtti. "Mutluluğu hedeflemenin sonucu mutsuzluktur. Asla mutluluğu hedeflemeyin" diyen yazar, yaşamaya ve anlamlı yaşamaya çalışmak gerektiğini, mutluluğun arada gelip gideceğini, sürekli mutluluk olmadığını söyledi. Yaşamın anlamı olması ve bu anlamlar için mücadele edilmesi gerektiğini, bunun evdeki sardunyayı canlandırmak, hasta kediyi iyileştirmek, insanlar için kan vermek veya haklı bir davayı desteklemek olabileceğini, bu anlamın içerisinde düşüncelerle davranışların ve düşüncelerle duyguların eninde sonunda bir uyum içinde olmasının çok şart olduğunu, bu çatışma olmadan hayat olmayacağını, insanın seçmek zorunda olan bir hayvan olduğunu ve zeki olduğu için seçme şansı bulunduğunu dile getirdi.

Sinematografik dile ilişkin soru üzerine Ümit, İstanbul Hatırası'nın dizi olarak çekildiğini ve muhtemelen 2027 yılında yayımlanacağını, Aşk Köpekliktir hikâyesinin tiyatrosunu Zorlu'da yaptıklarını ve ocakta sahnelenmesinin planlandığını söyledi. Yıldız Karasu hikâyesinin ilk romanı olan Kayıp Tanrılar Ülkesi'nin Berlin'de geçtiğini, bir Alman şirketinin dizi yapmak için haklarını satın aldığını ve Almanya'da, Berlin'de yapmak istediğini, eğer bunu gerçekleştirirlerse arkasından Roma'yı da çekebileceklerini belirtti. Onlar olmasa bile metnin filme çok uygun olduğunu ve "Çok güzel filmi olur, dizisi olur, hepsi olur" dedi.

Sis ve Gece romanının izinsiz olarak İran'da diziye uyarlanması ve hukuki süreç başlatmasıyla ilgili soruya ise İran'da 10-12 kitabının yayımlandığını, sadece birinden telif aldığını, diğerlerinden almadığını söyledi. Şu anda İran'ın zor durumda olduğunu ve herkes gibi kendisinin de İran'ı desteklediğini belirten Ümit, sorunun kesinlikle para olmadığını, oradan bir şey alırsa da bağışlayacağını, hiç tereddütsüz izin vereceğini ancak kendisine sorulmadan yapıldığı için üzüldüğünü, bir telefon, mektup veya mail ile "Ahmet Bey durumumuz belli ama en azından bize bir olurunuzu verir misiniz" denilebileceğini, hiç değilse sorulması gerektiğini ifade etti.

Yeni kitap projelerine ilişkin olarak iki masal kitabı olduğunu ve 1 milyonun üzerinde okunduğunu, çocukların yeni masal kitabı istediğini, sözü olduğunu ve önce onu yazacağını, sonra da Prens Adaları'nı yazacağını söyledi. Bunun Prens Adaları'nda geçen gizemli bir serüvenin anlatılacağı bir Başkomser Nevzat romanı olacağını belirtti.

Romanda Tobias'ın iştahının dikkat çekmesi ve mutfakla arası sorulduğunda ise Antepli olduğunu, Anteplinin yemeğe düşkün değilse bir sorun olduğunu, yemeği çok sevdiğini, sadece Antep kültürü değil dünya yemeklerini de çok sevdiğini, Antep kültürünün sadece kebap ve lahmacundan ibaret olmadığını ve çok daha geniş olduğunu söyledi. Gittiği her yerde yemekleri yediğini belirten Ümit, bunun roman için de gerekli olduğunu, romanın hayatı yansıtan bir ayna olduğunu, o aynada insanların ne yediğinin önemli olduğunu ve bunu yazmadan olmayacağını, insanların sadece duygudan oluşan mahluklar olmadığını ifade etti. Bitlis'in patlıcanı örneği üzerine ise ballandırarak anlattığını gülerek söyleyen yazar, o zaman okurun kendini o masada hissettiğini ve o yemeği yemiş gibi hissettiğini, bunları romanın çeşnisi ve baharatı gibi düşündüğünü ve kendi romancılık anlayışına göre bunların mutlaka anlatılması gerektiğini dile getirdi.

Sıkça Sorulan Sorular

Ahmet Ümit'in yeni romanı hangisidir ve kaçıncı kitabıdır?

Ahmet Ümit'in yeni romanı Roma'nın Beş Günü'dür. Yazarın 27'nci kitabı ve 16'ncı romanıdır. Yazar, 37 yıldır yazdığını ve ilk kitabının 29 yaşındayken yayımlandığı zamanki duyguyu kaybetmemenin önemli olduğunu belirtmiştir.

Roma'nın Beş Günü fikri nasıl ortaya çıktı ve Afrodisias neden seçildi?

Yazar, Roma'nın en önemli şehirlerinin belki de İtalya'dan fazla Türkiye'de bulunduğunu, İstanbul, Antakya, Efes, Antalya ve Tarsus gibi şehirlerin önemini merak ettiğini söylemiştir. Romanın mimarisini Afrodisias kenti üzerine kurduğunu, burada Roma'ya köle olarak gidip sarayda yükselen, imparatorun akıldanesi olan, azat edilip büyük servet verilen Zoilos adlı karakterin bulunmasının bu seçimde etkili olduğunu aktarmıştır.

Başkomiser Yıldız Karasu kimdir?

Yıldız Karasu, Kayıp Tanrılar Ülkesi'nden tanınan ve Berlin Emniyet Müdürlüğü'nde görev yapan Türk kökenli bir başkomiserdir. Ahmet Ümit, Yıldız'ı özellikle seçtiğini, kadınlara karşı özel bir ayrımcılığı olduğunu, Çatalhöyük'teki ana tanrıça figürüne atıf yaparak kadınların çağımızın ezilen kesimi olduğunu düşündüğünü ve karakterin birkaç kitap sonra belki Kahire'ye gideceğini söylemiştir.

Romandaki Miran, Angelo ve Ruben kimdir?

Miran, Angelo ve Ruben, Roma'nın Beş Günü'nde sanatsal cinayetlere imza atan felsefi bir suç çetesinin üyeleridir. Angelo'nun Kızıl Tugaylar üyesi olup CIA işbirliğini öğrenmesi ve arkadaşlarının öldürülmesi, Ruben'in Basklı olup Franco döneminde ailesine baskı yapılması, Miran'ın anne ve babasının Bosna'da Sırplar tarafından öldürülmesi anlatılmaktadır. Yazar, bu fikri Jack London'ın Cinayet Şirketi romanından aldığını belirtmiştir.

Romanın dizi veya film uyarlaması gündemde mi ve yazarın yeni projeleri nelerdir?

Ahmet Ümit, İstanbul Hatırası'nın dizi olarak çekildiğini ve muhtemelen 2027'de yayımlanacağını, Aşk Köpekliktir'in Zorlu'da tiyatro olarak ocakta sahnelenmesinin planlandığını söylemiştir. Kayıp Tanrılar Ülkesi'nin haklarını bir Alman şirketinin dizi için satın aldığını ve ardından Roma'nın da çekilebileceğini belirtmiştir. Yeni projeleri arasında önce 1 milyonun üzerinde okunan masal kitaplarının devamını, ardından Prens Adaları'nda geçen bir Başkomser Nevzat romanını yazmak bulunmaktadır.